متوسط پرداخت اینترنتی ۴ برابر شد

تازه‌ترین آمار عملکرد شبکه الکترونیکی پرداخت کارت (شاپرک) از تفاوت معنادار الگوی استفاده مردم از ابزار‌های پرداخت حکایت دارد؛ به‌طوری که کارتخوان‌های فروشگاهی همچنان سهم غالب تراکنش‌های روزمره را در اختیار دارند، اما درگاه‌های اینترنتی با وجود سهم کمتر از تعداد تراکنش‌ها، مبالغ بالاتری را در هر تراکنش جابه‌جا می‌کنند.

بر اساس گزارش شماره ۱۳۳ شاپرک، در تیرماه ۱۴۰۵ در مجموع ۴ میلیارد و ۵۱۶ میلیون و ۷۱۴ هزار و ۷۵۵ تراکنش موفق در شبکه پرداخت کشور ثبت شده است. ارزش این تراکنش‌ها نیز به ۳۴ هزار و ۶۷ میلیارد تومان رسیده است؛ آماری که تصویری از حجم بالای مبادلات انجام‌شده از مسیر ابزار‌های الکترونیکی پرداخت در یک ماه ارائه می‌دهد.

کارتخوان‌ها همچنان انتخاب اول مردم

در میان ابزار‌های پذیرش، کارتخوان‌های فروشگاهی همچنان با فاصله قابل توجه در صدر قرار دارند. بر اساس داده‌های شاپرک، ۹۰.۶۹ درصد از کل تراکنش‌های تیرماه از طریق کارتخوان‌های فروشگاهی انجام شده است؛ در حالی که سهم درگاه‌های پرداخت اینترنتی از تعداد تراکنش‌ها ۶.۰۸ درصد بوده است.

این فاصله نشان می‌دهد کارتخوان‌ها همچنان اصلی‌ترین ابزار پرداخت در خرید‌های روزمره هستند و بخش عمده تعاملات مالی مردم در فروشگاه‌ها، مراکز خدماتی و واحد‌های صنفی از این مسیر انجام می‌شود.

با این حال، بررسی ارزش هر تراکنش، تصویر متفاوتی ارائه می‌کند. درگاه‌های اینترنتی اگرچه از نظر تعداد در جایگاه پایین‌تری قرار دارند، اما متوسط مبلغ تراکنش در این ابزار به شکل محسوسی بالاتر از کارتخوان‌های فروشگاهی است.

متوسط تراکنش اینترنتی؛ چهار برابر کارتخوان

بررسی میانگین مبلغ تراکنش‌ها در تیرماه نشان می‌دهد متوسط هر تراکنش در درگاه‌های اینترنتی حدود ۲۷.۸ میلیون ریال، معادل ۲ میلیون و ۷۸۰ هزار تومان، بوده است.

در مقابل، متوسط مبلغ هر تراکنش انجام‌شده از طریق کارتخوان‌های فروشگاهی حدود ۶.۸ میلیون ریال، معادل ۶۸۰ هزار تومان، ثبت شده است.

به این ترتیب، متوسط ارزش یک تراکنش اینترنتی در تیرماه حدود چهار برابر تراکنش انجام‌شده از طریق کارتخوان فروشگاهی بوده است. این اختلاف می‌تواند نشان‌دهنده تفاوت نوع و ماهیت خرید‌هایی باشد که کاربران از هر یک از این ابزار‌ها انجام می‌دهند؛ کارتخوان‌ها بیشتر در مبادلات پرتعداد و روزمره مورد استفاده قرار می‌گیرند، در حالی که درگاه‌های اینترنتی سهم بیشتری از پرداخت‌هایی با مبلغ بالاتر دارند.

این تفاوت همچنین نشان می‌دهد برای تحلیل رفتار پرداختی کاربران، صرفاً بررسی تعداد تراکنش‌ها کافی نیست و ارزش هر تراکنش و نوع ابزار مورد استفاده نیز باید در کنار یکدیگر بررسی شود.

خرید کالا و خدمات؛ مقصد اصلی تراکنش‌ها

آمار تیرماه شاپرک در بخش نوع خدمات نیز تمرکز بالای شبکه پرداخت بر خرید کالا و خدمات را نشان می‌دهد. در این ماه، ۹۰.۲۲ درصد از کل تراکنش‌ها از نظر تعداد مربوط به خرید کالا و خدمات بوده و این بخش ۹۸.۸۷ درصد از ارزش کل مبادلات شبکه را به خود اختصاص داده است.

در مقابل، مانده‌گیری ۵.۱۴ درصد از تعداد تراکنش‌ها را تشکیل داده است. همچنین پرداخت قبض و خرید شارژ در مجموع ۴.۶۴ درصد از تعداد تراکنش‌های شبکه را به خود اختصاص داده‌اند؛ سهمی که از نظر ارزش ریالی ۱.۱۳ درصد بوده است.

ترکیب این ارقام نشان می‌دهد بخش اصلی گردش مالی شبکه شاپرک همچنان به مبادلات واقعی کالا و خدمات اختصاص دارد و خدماتی مانند قبض، شارژ و مانده‌گیری سهم بسیار محدودتری از ارزش ریالی تراکنش‌ها دارند.

پایداری شبکه در سطح ۹۹.۹۷ درصد

در کنار حجم و ارزش تراکنش‌ها، شاخص‌های عملکردی شاپرک نیز تصویری از وضعیت فنی شبکه ارائه می‌کنند. بر اساس گزارش تیرماه، ۹۰.۹۰ درصد از درخواست‌های پرداختی با موفقیت انجام شده و شاخص کیفیت خدمات فنی شبکه به ۹۹.۹۷ درصد رسیده است.

در بررسی دلایل خطا‌های پرداختی نیز ۷۶.۰۱ درصد خطا‌ها به عوامل کاربری از جمله کمبود موجودی یا ورود رمز اشتباه مربوط بوده و سهم خطا‌های صادرکنندگی بانکی ۲۱.۶۹ درصد اعلام شده است.

مجموع این آمار‌ها نشان می‌دهد شبکه پرداخت کشور در تیرماه همچنان بر دو محور اصلی حرکت کرده است؛ کارتخوان‌های فروشگاهی با سهم بیش از ۹۰ درصدی، بار اصلی تعداد تراکنش‌های روزمره را بر دوش داشته‌اند و درگاه‌های اینترنتی با وجود سهم کمتر از تعداد تراکنش‌ها، به طور متوسط مبالغ بالاتری را در هر پرداخت جابه‌جا کرده‌اند.

این تفاوت، تصویری دوگانه از بازار پرداخت الکترونیک کشور ارائه می‌کند؛ بازاری که در آن کارتخوان همچنان ابزار غالب خرید‌های روزانه است، اما درگاه اینترنتی در تراکنش‌های با مبالغ بالاتر نقش پررنگ‌تری دارد.