آیا میتوان به جای قربانی کردن، پول آن را به نیازمندان داد؟
افرادی که تمایل دارند هزینه قربانی را صرف اطعام مستمندان کنند، راهکار ویژهای مشخص شده است.
به گزارش سایت طلا، امیرعلی جعفری، کارشناس علوم دینی، درباره فلسفه و احکام عید قربان با بیان اینکه عید اضحی یا همان قربان، تجلیگاه بندگی و تسلیم محض در برابر پروردگار است، گفت: این روز مبارک، فرصتی است تا مؤمنان به پیروی از مکتب ابراهیم(ع)، تعلقات دنیوی و نفسانی خود را بر سر مهر الهی قربانی کنند و از حصار مادیت رها شوند.
او با اشاره به احکام فقهی این فریضه تصریح کرد: ذبح حیوان در این ایام، بسته به وضعیت مالی و شرایط مکلفین، گاهی واجب و گاهی مستحب محسوب میشود. کسانی که از تمکن مالی برخوردارند، میتوانند با تهیه دامهای مجاز شرعی و با نیتهای متنوع، این سنت حسنه را به جا آورند.
این پژوهشگر دینی با تأکید بر ضرورت آگاهیبخشی درباره چرایی این حکم الهی افزود: بسیاری از افراد درباره فلسفه مصرف گوشت قربانی و لزوم اجرای این فرمان ربانی پرسشهایی دارند؛ حال آنکه این مناسک، حامل اسرار و کارکردهای تربیتی متعددی است که غفلت از آنها شایسته نیست.
او با اشاره به الگوی رفتاری حضرت ابراهیم (ع) خاطرنشان کرد: یکی از مهمترین برکات ذبح حیوان در عید قربان، زنده نگه داشتن یاد و خاطره آن پیامبر اولوالعزم است که با اخلاص تمام، آماده ذبح فرزند دلبندش در مسیر رضایت حق شد. وقتی ما هم این سنت را احیا میکنیم، در واقع روحیهای را در خود تقویت میکنیم که بتوانیم هر آنچه مانع قرب الهی است را از زندگیمان حذف کنیم.
کارشناس علوم قرآنی با تبیین جنبههای نمادین این عبادت گفت: کشتن حیوان قربانی، در حقیقت نمادی از مهار و کشتن «نفس اماره» و غرایز حیوانی در وجود انسان است. اگر در شریعت اسلام بر ذبح حیوان تأکید ویژهای شده، علاوه بر حکمتهای دیگر، توجه به همین بُعد معنوی و تربیتی نیز مد نظر است.
جعفری در خصوص شرایط حیوان قربانی توضیح داد: دامی که برای این منظور انتخاب میشود، باید از سلامت کامل برخوردار باشد، لاغر و رنجور نباشد و هیچگونه عیب و نقصی در اندام آن وجود نداشته باشد. همچنین از آنجا که این یک عمل عبادی است، نیت قربت و اخلاص، شرط صحت و قبولی آن است.
این کارشناس دینی با استناد به آیات و روایات درباره نحوه تقسیم گوشت قربانی اظهار داشت: بر اساس متون دینی، گوشت قربانی به سه بخش تقسیم میشود: بخشی برای هدیه دادن و اطاعت، بخشی برای نیازمندان و فقرا، و قسمتی هم برای مصرف شخصی و خانواده که فقهای عظام بر استحباب آن تأکید کردهاند.
او در پاسخ به این پرسش که آیا پرداخت مبلغ قربانی به فقرا کفایت میکند یا خیر، تصریح کرد: برای حجاج بیتالله الحرام که قربانی از ارکان مناسک حج است، پرداخت پول به جای ذبح حیوان جایز نیست و حتماً باید یکی از دامهای تعیینشده ذبح شود. اما برای سایر افراد که قربانی بر آنها واجب نیست و به عنوان مستحب انجام میدهند، اگرچه کمک مالی به فقرا عملی پسندیده و دارای ثواب است اما آن فضیلت خاص و اجر معنوی ذبح حیوان در روز عید را نخواهد داشت، چرا که این عمل دارای ویژگیها و برکات منحصربهفردی است.
کارشناس علوم قرآنی با ارائه راهکار برای نیکوکاران گفت: افرادی که تمایل دارند هزینه قربانی را صرف اطعام مستمندان کنند، بهترین کار این است که خود حیوان را ذبح کنند و گوشت آن را در قالب ولیمه به نیازمندان برسانند. این روش هم عمل قربانی به درستی انجام شده و هم ثواب اطعام و گرهگشایی از کار فقرا نصیب فرد میشود.
او با یادآوری اینکه روز عید، روز شادی و سرور عمومی است، خاطرنشان کرد: طبیعی است که قشر آسیبپذیر و گرسنه جامعه، بدون حمایت دیگران نمیتوانند در این شادی سهیم باشند. لذا بر مؤمنان و مسلمانان اعم از حجاج و سایرین، شایسته است که با توزیع گوشت قربانی میان نیازمندان، علاوه بر انجام تکلیف شرعی، موجبات شادمانی و رفاه آنان را هم در این روز فرخنده ایجاد کنند.
