سكه و ارز يك سال پس از هدفمندي

همچنین ارزهای رسمی کشور نیز با تحولات اساسی روبه‌رو شده‌اند. مقایسه ارقام فروش دلار در روز 28 آذر ماه سال گذشته با قیمت دیروز در بازار حاکی از آن است که دلار 31 درصد افزایش قیمت در بازار را تجربه کرده است. این در حالی است که نرخ مرجع این ارز در این مدت توسط بانک مرکزی به میزان 2/6 درصد رشد داشته است. میزان رشد قیمت ارزهای یورو و پوند نیز به ترتیب 30 و 29 درصد بوده است.

رشد تقاضای بازار ارز
پس از یک سال اجرای طرح هدفمندسازی یارانه‌ها توسط دولت به نظر می‌رسد بازارهای ارز و سکه دچار التهابی شدید شده‌اند. امری که بسیاری از کارشناسان اقتصادی آن را ناشی از سیاست‌های کنترلی جای گرفته در بسته پولی سال 90 می‌دانند.
پس از اجرای طرح هدفمندسازی یارانه‌ها دولت برای جلوگیری از فشار‌های تورمی از کانال هزینه‌های تولید تصمیم گرفت تا در سال 90 نرخ سود تسهیلات بانکی را پایین بکشد. امری که بسیاری از کارشناسان آن را به همراه تورم روبه افزایش دلیل اصلی هجوم تقاضا به بازار‌هایی نظیر ارز و سکه قلمداد می‌کنند.
بر این اساس دلار آمریکا که در 28 آذر ماه سال 89 با نرخ 1067 تومان در بازار داخل به فروش می‌رسید، دیروز با رکورد جدید 1400 تومانی در اختیار متقاضیان این ارز قرار گرفت. در نتیجه نرخ دلار در این مدت 31 درصد رشد داشته است.
در مقابل بانک مرکزی نیز نرخ دلار مرجع در بازار دیروز را در حد 1099 تومان قرار داد، درحالی که در تاریخ مشابه سال پیش این نرخ 1035 تومان بود که نشان‌دهنده 2/6 درصد رشد است. در نتیجه نرخ بازار در این مدت به شدت از نرخ‌های بانک مرکزی فاصله گرفته است، به طوری که شکاف ارزی 32 تومانی برای دلار در تاریخ مذکور در سال قبل در حال حاضر به 300 تومان رسیده است.
برای ارز‌های دیگر نیز مساله مشابهی ملاحظه می‌شود. بر این اساس، پوند انگلستان از نرخ 1700 تومان در 28 آذر ماه سال گذشته به نرخ 2190 تومان در بازار دیروز صعود کرده است که نشان‌دهنده رشد 29 درصدی است. یورو نیز در این مدت یک ساله رشد 425 تومانی داشته است و از نرخ 1410 تومان به 1835 تومان رسیده‌است.
درهم امارات نیز در این دوره یک ساله از شروع طرح هدفمندسازی یارانه‌ها رشدی معادل دلار بازار داشته است. بر این اساس در حالی که در 28 آذر ماه سال قبل نرخ این ارز 293 تومان بوده است، طی یکسال با افزایش 90 تومانی به نرخ 383 تومان رسیده است که نشان‌دهنده رشد 31 درصدی می‌باشد.

التهاب در بازار سکه
اما خروج سرمایه‌ها از بخش‌های تولیدی اقتصاد تنها باعث افزایش تقاضا در بازار ارز نشد و تقاضای سوداگرایی در بازار سکه را نیز تحت تاثیر قرار داد؛ امری که بسیاری از کارشناسان پیدایش آن را با توجه به سیاست‌های بانک مرکزی در بسته پولی اجتناب‌ناپذیر می‌دانستند.
بر این اساس در حالی که نرخ سود سپرده‌های با سررسید کمتر از دو سال در بسته پولی سال 90 بانک مرکزی معادل 11 درصد تعیین شد بازار طلا در یک دوره نه ماهه بیش از 40 درصد رشد را تجربه کرد.
نرخ اونس جهانی که در 28 آذر ماه سال گذشته تنها 1375 دلار بود، در 5 شهریور سال 90 به 1932 دلار رسید که نشان‌دهنده رشد 40 درصدی قیمت طلا است.
هر چند بازار جهانی با افت و خیز‌های بسیاری مواجه بوده است و نهایتا با کاهش‌های پی در پی در روز انتهایی هفته گذشته در سطح 1599 دلار بسته شد، ولی باز هم این رقم نشان‌دهنده رشد 16 درصدی است که به مراتب بالاتر از نرخ سود سپرده‌های بانکی تعیین شده در بسته پولی سال 90 است.

بر اساس تغییر و تحولات انجام شده در نرخ سکه طی مدت یک ساله اخیر، قیمت سکه بهار آزادی طرح جدید 258 هزار تومان افزایش یافته است که نشان‌دهنده رشد 75 درصدی است.
بر این اساس، سکه طرح جدید که در 28 آذر ماه سال گذشته با نرخ 347 هزار تومان در بازار داخل مبادله می‌شد، دیروز به قیمت 605 هزار تومان در اختیار مشتریان قرار گرفت. از این افزایش قیمت 5/12 درصد مربوط به حباب قیمتی سکه است و بقیه ناشی از رشد قیمت اونس جهانی طلا و نرخ دلار در بازار داخل بوده است.