تشدید تنشها در خاورمیانه قیمت نفت را افزایش داد
حملات حوثیها به ریاض و افزایش تهدیدها علیه مسیرهای کشتیرانی در دریای سرخ و تنگه هرمز، بار دیگر ریسکهای ژئوپلیتیکی بازار جهانی نفت را افزایش داده است؛ با این حال، چشمانداز مازاد عرضه همچنان مانعی در برابر رشد بیشتر قیمتها محسوب میشود.
به گزارش سایت طلا، قیمت نفت در آخرین معاملات روز جمعه، ۲۰ نوامبر ۲۰۲۶ (و پیش از بسته شدن تعطیلات دو روزه میلادی)، تحت تأثیر افزایش نگرانیها درباره اختلال در عرضه نفت خاورمیانه با رشد همراه شد؛ هرچند هر دو شاخص اصلی بازار نفت همچنان در مسیر ثبت سومین افت هفتگی متوالی قرار داشتند.
بر اساس گزارش رویترز، بهای هر بشکه نفت خام برنت در پایان معاملات روز جمعه با افزایش ۵۹ سنتی، معادل ۰.۶۴ درصد، به ۹۲ دلار و ۵۷ سنت رسید. نفت خام وستتگزاس اینترمدیت آمریکا نیز با رشد ۷۷ سنتی، معادل ۰.۹۳ درصد، در سطح ۸۳ دلار و ۹۸ سنت معامله شد.
با وجود رشد روز جمعه، نفت برنت در مجموع هفته با افتی نزدیک به ۴ درصد مواجه شد و نفت خام آمریکا نیز کاهش هفتگی حدود ۵ درصدی را تجربه کرد.
تنشهای منطقهای؛ عامل بازگشت نگرانی به بازار نفت
یکی از مهمترین عوامل حمایتکننده از قیمت نفت در معاملات اخیر، افزایش تنشهای امنیتی در خاورمیانه و نگرانی از گسترش اختلال در مسیرهای انتقال انرژی بود.
حملات موشکی حوثیها به ریاض، پایتخت عربستان سعودی، بار دیگر نگرانیها درباره امنیت زیرساختهای انرژی و صادرات نفت این کشور را افزایش داده است.
همچنین جنبش حوثیها با هشدار به کارکنان و ساکنان مناطق نزدیک به بنادر عربستان در دریای سرخ، از شرکتهای کشتیرانی خواسته است کشتیهای خود را از این مناطق خارج کنند. این گروه تهدید کرده است در صورت حمله ائتلاف تحت رهبری عربستان به بندر حدیده یمن، بنادر سعودی از جمله جده را هدف قرار خواهد داد.
در همین حال، نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اعلام کرده است دو نفتکش در تنگه هرمز با مینهای دریایی برخورد کرده و دچار انفجار و آتشسوزی شدهاند.
تحلیلگران گروه مالی UOB نیز معتقدند افزایش حوادث امنیتی علیه نفتکشهای عبوری از تنگه هرمز، که بنا بر ارزیابی آنها در ماه نوامبر تقریباً به روزی یک حادثه رسیده است، همچنان صرف ریسک ژئوپلیتیکی قابلتوجهی را به قیمت نفت تحمیل میکند.
مازاد عرضه؛ مانع اصلی رشد بیشتر قیمتها
با وجود افزایش ریسکهای ژئوپلیتیکی، چشمانداز افزایش عرضه جهانی نفت همچنان یکی از عوامل محدودکننده رشد قیمتهاست.
بازگشت جریان صادرات نفت از خاورمیانه از مسیر تنگه هرمز به سطوح نزدیک به پیش از جنگ، انتظارات درباره شکلگیری مازاد عرضه در بازار جهانی را تقویت کرده است.
این موضوع موجب شده است با وجود افزایش تنشهای منطقهای، قیمت نفت در مقیاس هفتگی همچنان روندی نزولی داشته باشد.
از سوی دیگر، نگرانیها درباره ضعف بازارهای سهام و کاهش اشتهای سرمایهگذاران برای پذیرش ریسک نیز بر چشمانداز تقاضای نفت فشار وارد کرده است.
اوپکپلاس در آستانه تصمیمگیری درباره سیاست تولید ۲۰۲۷
در تحولی دیگر، وزیران کشورهای عضو ائتلاف اوپکپلاس قرار است ۲۹ نوامبر مجموعهای از نشستها را برای تعیین سیاست تولید نفت در سال ۲۰۲۷ برگزار کنند.
تصمیمهای این ائتلاف، متشکل از اعضای سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) و متحدان آن از جمله روسیه، میتواند نقش مهمی در تعیین مسیر عرضه جهانی و جهتگیری قیمتها در ماههای آینده داشته باشد.
انتظارات مربوط به تداوم هماهنگی اعضای اوپکپلاس در زمینه مدیریت تولید نیز از جمله عواملی است که در شرایط کنونی از قیمت نفت حمایت میکند.
هشدار آژانس بینالمللی انرژی درباره آینده تقاضای نفت
آژانس بینالمللی انرژی نیز هشدار داده است که بحران خاورمیانه بزرگترین اختلال ثبتشده در تاریخ تجارت جهانی نفت و گاز را رقم زده است.
به گفته این آژانس، در صورتی که دولتها در واکنش به بحران انرژی، روند برقیسازی، افزایش بهرهوری انرژی و جایگزینی سوختها را با سرعت بیشتری دنبال کنند، تقاضای جهانی نفت ممکن است تا سال ۲۰۳۵ بیش از ۴ درصد کاهش یابد.
در جبهه عرضه نیز تشدید حملات اوکراین به پالایشگاهها و زیرساختهای صادرات انرژی روسیه میتواند تولید نفت این کشور را تحت تأثیر قرار دهد. بر اساس گزارش رویترز، حملات پهپادی اوکراین از اواخر اکتبر تاکنون موجب کاهش ۴۵ درصدی مجموع ظرفیت فرآورش نفت خام پالایشگاههای روسیه شده است.
چشمانداز بازار نفت
مجموع تحولات اخیر نشان میدهد بازار جهانی نفت همچنان تحت تأثیر دو نیروی متضاد قرار دارد: از یک سو، تشدید تنشهای ژئوپلیتیکی و افزایش تهدیدها علیه مسیرهای انتقال نفت، احتمال اختلال در عرضه و رشد قیمتها را تقویت میکند؛ از سوی دیگر، بازگشت جریان صادرات، احتمال مازاد عرضه و نگرانی از تضعیف تقاضای جهانی، مانع از شکلگیری یک روند صعودی پایدار شده است.
در چنین شرایطی، تحولات امنیتی خاورمیانه، وضعیت تردد نفتکشها در تنگه هرمز و تصمیمهای آتی اوپکپلاس از مهمترین متغیرهایی خواهند بود که مسیر قیمت نفت در هفتههای پیش رو را تعیین میکنند.