رکوردشکنی شاخص بورس؛ صعود یا استراحت در قله؟
مجموعهای از ابهامات بنیادی، ارزی و سیاسی، ارزیابی پایداری روند صعودی بازار سهام را دشوار میکند.
به گزارش سایت طلا،بورس تهران روز گذشته در شرایطی موفق به ثبت رکورد تاریخی جدید شده که رفتار معاملات در روزهای اخیر بیش از آنکه از یک روند صعودی باثبات حکایت داشته باشد، نشاندهنده بازاری با انتظارات متغیر و چرخش سریع جریان نقدینگی است.
رشد 1.34 درصدی شاخص کل و رسیدن آن به سطح 8 میلیون و 465 هزار واحد، در کنار افزایش 1.48 درصدی شاخص هموزن در معاملات روز گذشته، هر چند حکایت از رکوردشکنی شاخص بورس دارد، اما برای تحلیل این رکوردشکنی باید میان سه موضوع "رشد شاخص، ورود نقدینگی و ارزندگی سهام" تمایز قائل شد.
ورود حدود 6 هزار و 700 میلیارد تومان پول حقیقی و ثبت ارزش معاملات خرد در محدوده 43 هزار میلیارد تومان، نشانههای مثبتی از افزایش مشارکت سرمایهگذاران هستند. همچنین مثبت بودن 86 درصد نمادها و باقی ماندن حدود 12 هزار میلیارد تومان سفارش خرید در پایان معاملات، برتری تقاضا را نشان میدهد. با این حال، معاملهگران نباید ورود پول حقیقی را بهتنهایی معادل افزایش ارزندگی بازار سهام تلقی کنند؛ چرا که تجربه بازار سرمایه نشان داده است جریان نقدینگی میتواند تحت تاثیر انتظارات کوتاهمدت، رفتارهای هیجانی و جابهجایی سرمایه میان بازارها، بهسرعت تغییر جهت دهد.
همچنین نکته مهمتر، وضعیت ارزندگی سهام است؛ چرا که با افزایش نسبت قیمت به درآمد و رشد قابلتوجه قیمتها، تعداد شرکتهایی که همچنان با فاصله معنادار از ارزش ذاتی خود معامله میشوند، کاهش یافته است. در چنین شرایطی، بازار سرمایه به مرحلهای وارد میشود که انتخاب سهم و تحلیل سودآوری شرکتها اهمیت بیشتری از خرید عمومی سهام پیدا میکند. به بیان دیگر، دوران رشد یکپارچه بازار ممکن است جای خود را به دورهای از واگرایی عملکرد صنایع و شرکتها بدهد.
در این میان، نرخ ارز هم یکی از مهمترین متغیرهای تعیینکننده مسیر بازار سهام در این روزها است؛ و افزایش نرخ ارز میتواند درآمد ریالی شرکتهای صادراتمحور و برخی تولیدکنندگان داخلی را تقویت کند؛ اما این اثر لزوما به معنای افزایش متناسب سود خالص نیست؛ چرا که هزینه مواد اولیه، تجهیزات، انرژی، تامین مالی و محدودیتهای بازگشت ارز حاصل از صادرات میتوانند بخشی از منافع افزایش نرخ ارز را خنثی کنند. بنابراین، تفکیک شرکتهای ارزآور از ارزبر و بررسی توانایی آنها در تبدیل درآمد به جریان نقد عملیاتی، برای تصمیمگیری ضروری است.
از سوی دیگر، کیفیت سود شرکتها نیز باید در کانون توجه قرار گیرد. رشد سود حسابداری در گزارشهای ششماهه، زمانی از اعتبار بیشتری برخوردار است که با بهبود جریان نقد عملیاتی همراه باشد. بنابراین فاصله گرفتن رشد سود خالص از جریان نقد عملیاتی میتواند نشانه افزایش مطالبات، انباشت موجودی یا دشواری وصول درآمدها باشد. در نتیجه، صرف مشاهده رشد سودآوری نباید مبنای ارزشگذاری سهام قرار گیرد.
همچنین در ارزیابی چشمانداز کوتاهمدت نیز باید به متغیرهای سیاسی، تحولات بازارهای جهانی و رفتار بازارهای موازی توجه داشت. در چنین فضایی، محدوده 8.2 تا 8.5 میلیون واحد میتواند عرصه نوسان و تعیین تکلیف عرضه و تقاضا باشد. محدوده 7.5 تا 7.6 میلیون واحد نیز بهعنوان سطح حمایتی مطرح شده است؛ هرچند اعتبار این سطوح به شرایط معاملات و متغیرهای بنیادی وابسته خواهد بود.
کارشناسان معتقدند رکوردشکنی شاخص کل در روز گذشته را باید نشانهای مثبت از بازگشت تقاضا دانست، نه تضمینی برای تداوم صعود. ضمن این که در بازاری که بخش قابلتوجهی از مسیر رشد را طی کرده، مدیریت ریسک، توجه به کیفیت سود، بررسی جریان نقد شرکتها و پرهیز از تعقیب صفهای خرید، اهمیت بیشتری از پیشبینی صرف جهت شاخص دارد.