درگیری‌های تازه در تنگه هرمز قیمت نفت را افزایش داد
تداوم حملات به نفتکش‌ها در تنگه هرمز، امید بازار به کاهش تنش‌های ایران و آمریکا را تحت‌الشعاع قرار داد و قیمت نفت را پس از سقوط به پایین‌ترین سطح دو ماه اخیر، بار دیگر افزایشی کرد.
به گزارش سایت طلا، بازار جهانی نفت در معاملات امروز چهارشنبه، تحت تأثیر افزایش ریسک‌های ژئوپلیتیکی در خاورمیانه، بار دیگر شاهد رشد قیمت‌ها بود. در شرایطی که اظهارات اخیر مقام‌های آمریکایی درباره کاهش احتمال تشدید درگیری با ایران، انتظارات کاهشی را در بازار تقویت کرده بود، تداوم حملات به کشتی‌های تجاری در تنگه هرمز نشان داد که ریسک اختلال در زنجیره عرضه انرژی همچنان پابرجاست.
قیمت نفت خام برنت با رشد ۱.۲۴ درصدی به ۹۲.۶۲ دلار در هر بشکه رسید. نفت خام وست‌تگزاس اینترمدیت آمریکا نیز با افزایش ۰.۷۸ درصدی، در سطح ۸۶.۷۱ دلار معامله شد. این افزایش در حالی رقم خورد که هر دو شاخص نفتی در جلسه معاملاتی قبلی به پایین‌ترین سطح خود طی دو ماه گذشته رسیده بودند.
افزایش حملات دریایی؛ تهدیدی برای امنیت عرضه نفت
یکی از مهم‌ترین عوامل تأثیرگذار بر تحولات اخیر بازار، افزایش حملات به کشتی‌ها در تنگه هرمز و آبراه‌های پیرامونی آن است.
داده‌های مؤسسه واشنگتن برای سیاست خاور نزدیک نشان می‌دهد در اکتبر ۲۰۲۶، مجموعاً ۳۷ کشتی در این منطقه هدف حمله قرار گرفته‌اند؛ بالاترین آمار ماهانه از زمان آغاز جنگ. همچنین در ۱۱ روز نخست نوامبر، ۱۰ حمله دیگر به ثبت رسیده است.
گزارش‌ها از آتش‌سوزی چند نفتکش در نزدیکی سواحل عمان و وقوع حوادث دریایی جدید در محدوده تنگه هرمز حکایت دارند. این تحولات بار دیگر اهمیت امنیت این آبراه راهبردی را برای بازار جهانی انرژی برجسته کرده است.
تنگه هرمز یکی از مهم‌ترین گلوگاه‌های انتقال نفت و فرآورده‌های انرژی در جهان محسوب می‌شود و هرگونه اختلال پایدار در تردد کشتی‌ها از این مسیر می‌تواند هزینه حمل‌ونقل، بیمه و در نهایت قیمت تمام‌شده انرژی را افزایش دهد.
چرا حتی آتش‌بس نیز به معنای بازگشت فوری بازار به شرایط عادی نیست؟
نکته مهم در تحولات اخیر، این است که حتی دستیابی به توافق سیاسی و توقف درگیری‌های نظامی نیز لزوماً به معنای بازگشت سریع جریان عادی تجارت دریایی نخواهد بود.
تحلیلگران گروه بورس لندن (LSEG) تأکید کرده‌اند که افزایش مجدد تردد نفتکش‌ها از تنگه هرمز به عواملی همچون پاک‌سازی مین‌های دریایی، کاهش هزینه‌های بیمه و اطمینان مالکان کشتی‌ها از امنیت مسیر وابسته است.
به بیان دیگر، ریسک ژئوپلیتیکی بازار نفت تنها به احتمال وقوع درگیری نظامی محدود نمی‌شود؛ بلکه پیامد‌های عملیاتی و اقتصادی بحران نیز می‌توانند برای مدتی طولانی‌تر بر بازار اثرگذار باشند.
افزایش ذخایر نفت آمریکا؛ عامل محدودکننده رشد قیمت‌ها
در سمت دیگر بازار، افزایش ذخایر نفت خام آمریکا می‌تواند به‌عنوان عاملی کاهنده در برابر رشد قیمت‌ها عمل کند.
بر اساس اطلاعات منتشرشده از سوی مؤسسه نفت آمریکا (API)، ذخایر نفت خام این کشور در هفته منتهی به ۶ نوامبر حدود ۹ میلیون بشکه افزایش یافته است. رشد ذخایر معمولاً نشانه‌ای از افزایش عرضه در دسترس یا ضعف نسبی تقاضا تلقی می‌شود و می‌تواند بخشی از فشار صعودی ناشی از تحولات ژئوپلیتیکی را خنثی کند.
همچنین کاهش حدود ۳۰ درصدی ظرفیت پالایش نفت روسیه در پی حملات پهپادی اوکراین، از دیگر متغیر‌هایی است که می‌تواند بر توازن عرضه و تقاضای فرآورده‌های نفتی در بازار جهانی اثرگذار باشد.
بازار نفت در تقاطع دیپلماسی و ریسک عرضه
آنچه از تحولات اخیر بازار نفت برمی‌آید، افزایش حساسیت قیمت‌ها به اخبار سیاسی و امنیتی است. از یک سو، هرگونه پیشرفت در مذاکرات ایران و آمریکا می‌تواند انتظارات مربوط به کاهش ریسک عرضه را تقویت کند و از سوی دیگر، تداوم حملات دریایی و نااطمینانی درباره امنیت تنگه هرمز، مانع از شکل‌گیری روند نزولی پایدار قیمت‌ها می‌شود.
در چنین شرایطی، بازار نفت بیش از آنکه صرفاً تابع متغیر‌های سنتی عرضه و تقاضا باشد، تحت تأثیر ارزیابی معامله‌گران از آینده تحولات ژئوپلیتیکی قرار گرفته است.
در مجموع، بازگشت قیمت نفت از کف دوماهه نشان می‌دهد که ریسک اختلال در عرضه همچنان یکی از مهم‌ترین عوامل تعیین‌کننده جهت بازار انرژی است. تا زمانی که امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز به شکل پایدار احیا نشود و چشم‌انداز روشنی از کاهش تنش‌ها شکل نگیرد، احتمال تداوم نوسانات و واکنش‌های سریع قیمت نفت به اخبار منطقه‌ای همچنان بالا خواهد بود.
