جهش فروش CNG پس از اجرای نرخ سوم بنزین + جزئیات

به گزارش سایت طلا، آمار فروش روزانه گاز طبیعی فشرده که در اختیار این رسانه قرار گرفته است، نشان می دهد میانگین فروش روزانه CNG در مرداد ۱۴۰۵ حدود ۱۴ میلیون و ۷۶۲ هزار مترمکعب بود. این رقم در فاصله ۱۷ شهریور تا ۱۵ مهر به ۱۶ میلیون و ۷۷۱ هزار مترمکعب رسید.

به این ترتیب، میانگین فروش روزانه CNG در این بازه نسبت به مرداد حدود ۲ میلیون و ۹ هزار مترمکعب افزایش یافت. بررسی آمار منطقه ای نیز نشان می دهد این رشد به چند منطقه محدود نبوده است؛ به طوری که از مجموع ۳۷ منطقه شرکت ملی پخش فرآورده های نفتی، ۳۶ منطقه افزایش فروش داشته اند و تنها شاهرود با کاهش فروش مواجه شده است. آخرین آمار روزانه نیز از تداوم روند افزایشی فروش CNG حکایت دارد. فروش این سوخت در سه شنبه ۱۴ مهر به ۱۷.۵۴ میلیون مترمکعب و در چهارشنبه ۱۵ مهر به ۱۷.۷۰ میلیون مترمکعب رسید.

آمار فروش نشان می دهد میانگین فروش روزانه CNG در نیمه نخست شهریور نسبت به مرداد تنها ۳ درصد افزایش داشت، اما رشد اصلی از ۱۷ شهریور آغاز شد. فروش در بازه ۱۷ شهریور تا ۱۵ مهر نیز نسبت به ۱۶ روز نخست شهریور ۱۰.۳ درصد افزایش یافت.

این تاریخ هم زمان با اجرای نرخ سوم بنزین با قیمت ۱۰ هزار تومان به ازای هر لیتر بود. هم زمانی افزایش فروش CNG با اجرای نرخ سوم بنزین به تنهایی رابطه علت و معلولی را اثبات نمی کند، اما افزایش هزینه سوخت گیری با بنزین خارج از سهمیه می تواند انگیزه دارندگان خودروهای دوگانه سوز را برای استفاده بیشتر از گاز افزایش داده باشد.

ناترازی بنزین و سیاست توسعه خودروهای دوگانه سوز

افزایش فروش گاز طبیعی فشرده در شرایطی رخ داده است که ناترازی بنزین به یکی از مسائل اصلی سیاست گذاری در حوزه انرژی تبدیل شده است. میانگین مصرف روزانه بنزین در پنج ماه نخست ۱۴۰۵ حدود ۱۳۲ میلیون لیتر بوده، در حالی که تولید روزانه این فرآورده حدود ۱۲۲ میلیون لیتر برآورد می شود.

در چنین شرایطی، توسعه استفاده از خودروهای دوگانه سوز و افزایش مصرف گاز طبیعی فشرده به عنوان یکی از راهکارهای کاهش فشار بر شبکه تأمین بنزین مطرح شده است. در همین راستا، طرح تبدیل رایگان خودروهای بنزینی مدل ۱۳۹۷ به بعد به خودروهای دوگانه سوز از طریق سامانه شرکت ملی پخش فرآورده های نفتی اجرا می شود. همچنین مرحله نخست تبدیل رایگان خودروهای تاکسی اینترنتی از ۲۱ شهریور ۱۴۰۵ برای خودروهای پرپیمایش آغاز شده است. با این حال، آمار فروش CNG در بازه مورد بررسی نشان می دهد افزایش تقاضا از ۱۷ شهریور آغاز شده است؛ موضوعی که بررسی ارتباط آن با تغییرات قیمت بنزین و سیاست های توسعه خودروهای دوگانه سوز را ضروری می کند.

سوخت CNG ارزان تر از هر سه نرخ بنزین

یکی از مهم ترین عوامل اقتصادی مؤثر بر انتخاب سوخت، اختلاف قیمت بنزین و گاز طبیعی فشرده است. به گفته احسان جان محمدی، رئیس هیئت مدیره انجمن جایگاه داران CNG، قیمت فروش این سوخت به مصرف کننده نهایی حدود ۱۲ سال است که روی ۶۵۰ تومان به ازای هر کیلوگرم ثابت مانده است.

قیمت هر کیلوگرم CNG کمتر از نصف قیمت ارزان ترین نرخ بنزین سهمیه ای و حدود یک پانزدهم نرخ سوم بنزین است. از سوی دیگر، میانگین وزنی سهمیه بنزین روی کارت سوخت حدود ۲,۱۸۲ تومان محاسبه می شود که بیش از سه برابر قیمت CNG است.

البته واحد فروش و ارزش حرارتی دو سوخت یکسان نیست و مقایسه مستقیم قیمت هر کیلوگرم گاز با هر لیتر بنزین، به تنهایی معیار دقیقی برای محاسبه هزینه پیمایش نیست. با این حال، اختلاف قیمت اسمی دو سوخت نشان می دهد CNG همچنان از مزیت قیمتی قابل توجهی در برابر هر سه نرخ بنزین برخوردار است.

شرق کشور در صدر رشد فروش CNG

بررسی آمار منطقه ای نشان می دهد سه منطقه از پنج منطقه دارای بیشترین رشد درصدی فروش CNG در شرق کشور قرار دارند. زاهدان، خراسان جنوبی و جاسک به ترتیب با رشد ۴۱.۷، ۳۱.۲ و ۳۰.۶ درصدی در صدر این فهرست قرار گرفته اند.

پایین بودن حجم فروش پایه در برخی از این مناطق باعث شده است افزایش چند ده هزار مترمکعبی، رشد درصدی قابل توجهی ایجاد کند. در این میان، زنجان با وجود برخورداری از حجم فروش بالاتر، روزانه ۷۷ هزار مترمکعب به میانگین فروش خود افزوده است. از نظر افزایش حجم فروش، خراسان رضوی با ۲۰۲ هزار مترمکعب و اصفهان با ۱۹۷ هزار مترمکعب افزایش روزانه در صدر قرار دارند. این موضوع نشان می دهد رشد تقاضای CNG تنها به مناطق دارای حجم فروش پایین محدود نبوده و در بازارهای بزرگ نیز افزایش قابل توجهی ثبت شده است.

شاهرود؛ تنها منطقه با کاهش فروش

در میان ۳۷ منطقه شرکت ملی پخش فرآورده های نفتی، شاهرود تنها منطقه ای است که میانگین فروش روزانه CNG در آن نسبت به مرداد کاهش یافته است.

فروش CNG در شاهرود نه تنها نسبت به مرداد، بلکه در مقایسه با نیمه نخست شهریور نیز ۲.۸ درصد کاهش یافته است. در مقابل، چهار منطقه دیگر جدول رشد فروش داشته اند، اما میزان افزایش آن ها کمتر از نصف میانگین رشد کشور بوده است.

آذربایجان شرقی با وجود رشد ۴.۸ درصدی، همچنان دومین منطقه پرفروش کشور است. این موضوع نشان می دهد پایین بودن درصد رشد در مناطق بزرگ لزوما به معنای پایین بودن میزان مصرف نیست و باید حجم فروش پایه نیز در تحلیل منطقه ای مورد توجه قرار گیرد.

تهران؛ بزرگ ترین بازار CNG با رشد کمتر از میانگین کشور

تهران به عنوان بزرگ ترین بازار CNG کشور، در بازه ۱۷ شهریور تا ۱۵ مهر رشد فروش قابل توجهی را تجربه کرده است. میانگین فروش روزانه این منطقه از ۱,۳۵۷ هزار مترمکعب در مرداد به ۱,۵۳۲ هزار مترمکعب رسیده است.

میانگین فروش روزانه CNG در تهران از مرداد تا بازه ۱۷ شهریور به بعد، ۱۷۵ هزار مترمکعب یا ۱۲.۹ درصد افزایش یافته است؛ رقمی که اندکی کمتر از میانگین رشد کشور است.

تهران با سهم ۹.۱ درصدی از فروش روزانه CNG کشور همچنان پرفروش ترین منطقه به شمار می رود و پس از خراسان رضوی و اصفهان، سومین افزایش حجمی فروش را ثبت کرده است. آمار فروش تهران نیز مانند میانگین کشوری نشان می دهد در نیمه نخست شهریور تغییر محسوسی در فروش رخ نداده و افزایش اصلی از ۱۷ شهریور آغاز شده است. فروش روزانه ۱,۷۰۰ و ۱,۷۳۰ هزار مترمکعبی در ۱۴ و ۱۵ مهر نیز از میانگین فروش این منطقه در بازه مورد بررسی بالاتر بوده است.

تداوم رشد فروش CNG به قیمت و ظرفیت جایگاه ها بستگی دارد

در مجموع، آمار اختصاصی آخرین خودرو نشان می دهد میانگین فروش روزانه CNG پس از ۱۷ شهریور در ۳۶ منطقه از ۳۷ منطقه شرکت ملی پخش فرآورده های نفتی افزایش یافته است. رشد ۱۳.۶ درصدی فروش این سوخت نسبت به مرداد، در کنار افزایش روزانه حدود ۲ میلیون مترمکعبی، از تغییر قابل توجه در الگوی فروش CNG حکایت دارد. هم زمان شدن این روند با اجرای نرخ سوم بنزین، احتمال افزایش انگیزه اقتصادی برای استفاده از CNG را مطرح می کند؛ هرچند اثبات این رابطه به بررسی دقیق تر رفتار مصرف کنندگان و سایر عوامل مؤثر بر فروش نیاز دارد.

تداوم این روند در ماه های آینده به دو عامل اصلی وابسته است: نخست، حفظ فاصله قیمتی بنزین و گاز که در شرایط فعلی به سود CNG است و دوم، ظرفیت جایگاه ها و شبکه گاز برای پاسخ گویی به افزایش تقاضا در فصل سرد سال. تمام ارقام منطقه ای بر حسب هزار مترمکعب در روز است. درصدها بر پایه میانگین های گزارش فروش و توسط آخرین خودرو محاسبه شده اند. مناطق بر اساس تقسیمات شرکت ملی پخش فرآورده های نفتی آمده اند و لزوما با تقسیمات استانی یکسان نیستند.