عقب‌نشینی نفت از مرز ۱۱۰ دلار با کارت سوخت روسیه
معافیت‌های تحریمی کاخ سفید و سهم گیری ترکیه از گازوئیل روسیه، روند صعودی بهای طلای سیاه را متوقف کرد، اما تنش‌های هرمز مانع ریزش سنگین قیمت‌ها شد.
به گزارش سایت طلا، بازار‌های جهانی نفت خام هفته معاملاتی جدید را با عقب نشینی از اوج‌های چندماهه آغاز کردند، چرا که تصمیم واشنگتن برای تعدیل فشار‌های تحریمی علیه مسکو موجب تقویت گمانه زنی‌ها پیرامون تسهیل جریان سوخت به مبادی مصرف شده است. روزنامه دنیا چاپ ترکیه در گزارشی روند نوسانات را مورد بررسی قرار داده و به تحرکات قیمتی پس از لمس قله ۱۱۰ دلاری پرداخته است.
اگر چه کاهش التهاب در تابلوی معاملات انرژی نشان می‌دهد که معامله گران بین‌المللی واکنش محسوسی به تحولات ژئوپلیتیکی و حقوقی روزهای اخیر نشان داده‌اند، اما تحلیل توازن عرضه و تقاضا آشکار می‌سازد که کف قیمت‌ها به دلیل تهدیدات نامتقارن نظامی در گلوگاه‌های حیاتی ترانزیت نفت همچنان سفت و آسیب پذیر باقی مانده است.
معافیت‌های مناقشه برانگیز کاخ سفید و اثر فوری آن بر بازار
طی معاملات پایانی هفته گذشته بهای هر بشکه نفت برنت دریای شمال پس از ماه‌ها تنش به سقف ۱۱۰ دلار رسید، اما صدور فرمان اجرایی تازه در واشنگتن مدار صعودی را برهم زد و شاخص برنت را با افت ۱.۷۰ درصدی به کانال ۱۰۷.۹۹ دلار هدایت کرد و شاخص وست تگزاس اینترمدیت آمریکا نیز با کاهش ۰.۷۰ درصدی به محدوده ۱۰۰.۷۰ دلار بازگشت. شبکه ان بی سی نیوز در پوشش تفصیلی خود پیرامون فرمان اجرایی رئیس جمهور آمریکا ابعاد این چرخش سیاستی را فاش ساخته است.
در همین چارچوب، فرمان امضا شده توسط «دونالد ترامپ» بخش قابل توجهی از محدودیت‌ها و تعرفه‌های موسوم به قانون گراهام را به تعلیق درآورده تا امکان عرضه گازوئیل پالایش شده مسکو به بازار‌های تشنه سوخت فراهم شود. این اقدام واشنگتن که با هدف مهار تورم شدید حامل‌های سوختی اتخاذ شده، موجب شد بخشی از نگرانی‌های عرضه پیش از آغاز فصل سرد تا اندازه‌ای مهار شود.
با وجود این گشایش مقطعی، ساختار سایر تحریم‌های پیشین همچنان پابرجا بوده و ثبات معافیت‌ها شکننده تلقی می‌شود. اظهارات وزیر امور خارجه آمریکا «مارکو روبیو» نیز نشان می‌دهد که واشنگتن دوره ارزیابی اقتصادی ۶۰ روزهای را برای رصد پیامد‌های این معافیت و سنجش رفتار تجاری مسکو در نظر گرفته است که همین مسئله معامله گران را در وضعیت انتظار فعال قرار می‌دهد.
سهم آنکارا از جریان گازوئیل توافق شده مسکو و واشنگتن
همگام با پدیدار شدن نشانه‌های توافق غیرمستقیم سوختی میان مسکو و واشنگتن، ترکیه اعلام کرد که در این مسیر سهم قابل توجهی از محموله‌های گازوئیل روسیه را جذب خواهد کرد. خبرگزاری رویترز در گزارشی مستند به سخنان مقامات ارشد آنکارا، جزئیات دیپلماسی انرژی ترکیه برای ایمن سازی نیاز‌های داخلی را منتشر کرده است.
وزیر انرژی و منابع طبیعی ترکیه «آلپ ارسلان بایراکتار» در این زمینه تصریح کرده است که آنکارا از رهگذر مذاکرات فشرده موفق شده سهمیه‌ای از گازوئیل آزادسازی شده روسیه را برای مصرف صنایع و ناوگان ترابری خود اختصاص دهد. به گفته وی، این واردات نقشی حیاتی در پایداری سبد انرژی کشور و جلوگیری از شوک قیمتی در بازار سوخت داخلی ترکیه ایفا می‌کند.
اگرچه هنوز حجم دقیق محموله‌ها و جدول زمان بندی تحویل از سوی وزارت انرژی ترکیه علنی نشده است، اما منابع بازرگانی منطقه ورود این حجم از فرآورده را ترمزی در برابر صعود شاخص‌های توزیع سوخت در منطقه بالکان و شرق مدیترانه می‌دانند. از این رو، آنکارا بار دیگر موقعیت خود را به عنوان قطب واسطه انرژی میان روسیه و کریدور‌های غربی تثبیت کرده است.
کانون‌های بحران در خاورمیانه و تهدید کریدور هرمز
فراتر از متغیر‌های حقوقی، واقعیت‌های سخت میدانی مانع از ریزش بیشتر قیمت‌ها شده‌اند، به طوری که درگیری‌های ژئوپلیتیک میان ریاض و نیرو‌های یمنی وابسته به انصارالله و حوادث دریایی در خلیج فارس ریسک اختلال را در اوج نگه داشته است. رویترز در گزارش دیگری به ارزیابی ضریب خطر تردد نفتکش‌ها و ناامنی شریان‌های ترانزیتی در خاورمیانه پرداخته است.
گزارش‌های نظامی حاکی از آن است که نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران از برخورد یک نفتکش با مین دریایی و آتش سوزی آن در جنوب تنگه هرمز خبر داده است. هرچند داده‌های رسمی مستقلی در مورد نام شناور و گستره دقیق خسارت منتشر نشده، اما وقوع این حادثه موجب جهش فوری نرخ بیمه جنگی کشتی‌ها و احتیاط مفرط شرکت‌های کشتیرانی شد.
اهمیت استراتژیک تنگه هرمز به عنوان شاهراه عبور یک پنجم نفت مصرفی جهان به گونه‌ای است که حتی بروز رویداد‌های ایزوله و جزئی نیز می‌تواند اثر کاهشی معافیت‌های تحریمی آمریکا را به سرعت خنثی کند. به همین سبب، سرمایه گذاران وال استریت با احتیاط مضاعف چشم به تحولات میدانی خلیج فارس دوخته‌اند و از فروش‌های تهاجمی خودداری می‌ورزند.
حملات پهپادی به پترزبورگ و ریسک فیزیکی زیرساخت‌های صادراتی
در آن سوی نقشه انرژی، جبهه جنگ روسیه و اوکراین نیز به طور مستقیم تأسیسات صادرات نفت را در بر گرفته و خوش بینی‌های ناشی از لغو موانع حقوقی را با چالش فیزیکی روبه‌رو کرده است. وبگاه خبری آر‌بی‌سی اوکراین در بازتاب تحولات میدانی، اثر حملات عمقی بر زنجیره لجستیک سوخت روسیه را زیر ذره بین برده است.
در تحولی دیگر اصابت پهپاد‌های تهاجمی به پایانه‌های صادراتی و مخازن ذخیره سوخت در بندر سنت پترزبورگ روسیه که موجب وقوع آتش سوزی‌های گسترده در این تأسیسات کلیدی شد، خط بطلانی بر فرضیه دسترسی بی دردسر به گازوئیل روسیه کشید. این حملات توان پالایش و بارگیری این کشور در حوزه دریای بالتیک را در موقعیت آسیب پذیری عملیاتی قرار داد.
در پیوند با این رویدادها، تحلیلگران تأکید می‌کنند که همزمانی آزادسازی حقوقی فروش سوخت با تخریب فیزیکی خطوط و پایانه‌ها، نوعی سردرگمی بنیادی در بازار ایجاد کرده است. در حقیقت، توان مسکو برای تحویل به موقع تعهدات نفتی خود به خریدارانی نظیر آنکارا، در گرو حفظ امنیت شریان‌های پالایشگاهی و بنادر صدور انرژی در برابر تهدیدات هوایی خواهد بود.
بازار جهانی نفت در نقطه تلاقی متضاد دو نیروی قدرتمند یعنی انعطاف پذیری عملگرایانه واشنگتن در برابر سوخت روسیه و تشدید ناامنی‌های ژئوپلیتیک در خاورمیانه و شرق اروپا قرار گرفته است. بازگشت برنت از سقف ۱۱۰ دلار نشان داد که تزریق انتظارات مثبت پیرامون عرضه گازوئیل و مشارکت خریدارانی، چون ترکیه می‌تواند تب تند بازار را موقتا مهار کند، اما تا زمانی که تنگه هرمز در محاصره تهدیدات دریایی و بنادر روسیه در تیررس حملات زیرساختی باشند، پایداری ثبات قیمتی در هاله‌ای از ابهام باقی خواهد ماند.
