عقب‌نشینی شکننده نفت از اوج ۵ ماهه
تصمیم جنجالی ترامپ برای تعلیق تحریم‌های روسیه و گسیل دیزل مسکو به بازارها، تبِ قیمت نفت را اندکی فروکش داد؛ اما سقوط آزاد صادرات نفت خلیج فارس و تنش‌های تنگه هرمز، سد محکمی در برابر ریزش بیشتر قیمت‌ها ایجاد کرده است.
بر اساس تحولات جدید بازار، قراردادهای آتی نفت برنت با افتی ۱.۹۸ دلاری (معادل ۱.۸۰ درصد) در سطح ۱۰۷.۸۸ دلار در هر بشکه آرام گرفتند؛ رقمی که فاصله‌ای معنادار با سقف چندماهه ثبت‌شده در روز جمعه دارد. همزمان، نفت خام سبک آمریکا (WTI) نیز با عقب‌نشینی ۱.۱۶ دلاری، در کانال ۱۰۰.۲۵ دلاری معامله شد.
محور اصلی این اصلاح قیمت، فرمان اجرایی دونالد ترامپ در روز جمعه است که طی آن، کلیدواژه‌های تحریمی موسوم به قانون «گراهام» — قانونی که ماه‌ها پیش با فشار قانون‌گذاران برای تحت فشار گذاشتن مسکو امضا شده بود — موقتاً تعلیق شد. این تصمیم، راه را برای توافق پشت‌پرده میان واشنگتن و مسکو جهت صادرات دیزل هموار کرده است؛ به‌طوری‌که برآوردها نشان می‌دهد حجم این محموله‌ها از ۲.۳ میلیون بشکه در ماه جاری، به رقم قابل‌توجه ۷.۶ میلیون بشکه در ماه خواهد رسید.
با وجود این، «مارکو روبیو»، وزیر امور خارجه آمریکا، تأکید کرده است که دولت یک بازه زمانی ۶۰ روزه را برای ارزیابی اثرات این تصمیم بر اقتصاد جهانی در نظر خواهد گرفت. در همین زمینه، «پریانکا ساچدوا»، مدیر تحقیقات بازار در مؤسسه Phillip Nova، معتقد است: «این اقدام بیش از آنکه یک رویکرد اقتصادی ساختاری باشد، تلاشی از سر استیصال برای مهار قیمت سوخت در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا است و هیچ‌گونه درمان پایداری برای اختلالات فیزیکی زنجیره تأمین در تنگه هرمز به شمار نمی‌رود.»
«تیم واتر»، تحلیلگر ارشد KCM Trade نیز با اشاره به پیام‌های متناقض واشنگتن تصریح کرد که تا زمان روشن شدن جزئیات دقیق و مدت‌زمان اجرای این معافیت‌ها، فعالان بازار به دیده‌ی تردید به افزایش پایدار عرضه می‌نگرند. از سوی دیگر، این تصمیم با واکنش منفی ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین مواجه شده که هشدار داده این رویکرد به مواضع کی‌یف آسیب می‌زند.
خاورمیانه؛ کانون بحران و سقوط آزاد صادرات نفت
در سناریوی مقابل بازار، آنچه مانع از ریزش ساختاری قیمت‌ها می‌شود، وضعیت بحرانی خاورمیانه است. نفت برنت در روز جمعه توانسته بود برای نخستین بار از ماه مه، به سقف ۱۱۰ دلار سرک بکشد؛ جهشی که مستقیماً ناشی از تشدید تهدیدات امنیتی علیه خطوط کشتیرانی و بیمِ از دست رفتن منابع انرژی بود.
گزارش‌های انتشاریافته از سوی مؤسسه تحلیل انرژی «کpler» پرده از یک فاجعه لجستیکی برمی‌دارد: میانگین جریان صادرات نفت خلیج فارس که تا پیش از این بالای ۲۰ میلیون بشکه در روز بود، هفته گذشته بر اثر حملات متوالی به کشتی‌های تجاری، با سقوطی بی‌سابقه به حدود ۸.۵ میلیون بشکه در روز سقوط کرد. ثبت دست‌کم ۱۰ حادثه تاییدشده علیه نفتکش‌ها طی تنها یک هفته، ریسک امنیتی منطقه را به بالاترین سطح رسانده است.
در همین راستا، تحولات سیاسی منطقه نیز بر آتش این نااطمینانی‌ها می‌دمد؛ وزارت خارجه مصر به تازگی اعلام کرده که آماده است همه‌گونه پشتیبانی امنیتی و نظامی را برای دفاع از ثبات عربستان سعودی در برابر حملات انصارالله یمن ارائه دهد که این امر به نوبه خود، پازل ریسک‌های ژئوپلیتیک را تکمیل می‌کند.
چشم‌انداز آتی؛ تبِ سوخت تا انتخابات میان‌دوره‌ای
مؤسسه مالی DBS در ارزیابی تازه خود پیش‌بینی کرده است که بازار نفت تا زمان برگزاری انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، در یک کانال نوسانی فشرده میان ۱۰۰ تا ۱۱۰ دلار باقی خواهد ماند؛ چرا که ايران و متحدانش به‌خوبی می‌دانند قیمت بالای سوخت پاشنه آشیل رای‌دهندگان آمریکایی است.
کارشناسان بر این باورند که تمام ابزارهای دست‌ساز کاخ سفید، از جمله اعطای معافیت‌های تحریمی به روسیه، مسکن‌هایی موقتی هستند که کمترین تأثیر ساختاری بر فرمول عرضه و تقاضا ندارند و بازار جهانی نفت همچنان بر لبه تیغِ تنش‌های خاورمیانه حرکت می‌کند.
