نشریه آمریکایی نیشن: روایت پیروزی ترامپ در هرمز با واقعیت میدان نمی‌خواند

به گزارش سایت طلا، دیوید فاریس، نویسنده گزارش نیشن، می‌نویسد دولت ترامپ طی روزهای گذشته تلاش کرده افزایش جریان نفت از تنگه هرمز را نشانه موفقیت عملیات نظامی آمریکا معرفی کند.

به نوشته او، دولت آمریکا مدعی شده است که عملیات نظامی مشترک با عربستان سعودی و امارات متحده عربی توانسته جریان انتقال نفت از منطقه را تا نزدیکی سطوح پیش از جنگ افزایش دهد. این روایت حتی از سوی برخی چهره‌های نزدیک به جمهوری‌خواهان و رسانه‌های محافظه‌کار آمریکایی با عباراتی مانند «پیروزی آمریکا» و «از دست رفتن کنترل هرمز توسط ایران» بازتاب پیدا کرده است.

با این حال، نیشن معتقد است این تصویر با واقعیت‌های اقتصادی و نظامی موجود در منطقه فاصله دارد.

این نشریه با اشاره به داده‌های شرکت اطلاعات دریایی Kpler می‌نویسد حتی اگر آمار افزایش جریان نفت را بپذیریم، نمی‌توان آن را معادل بازگشت کامل بازار انرژی به وضعیت قبل از جنگ دانست.

افزایش عبور نفت به معنای بازگشت هرمز به شرایط عادی نیست

یکی از نکات کلیدی تحلیل نیشن این است که افزایش حجم نفت عبوری از هرمز الزاماً به معنی «باز شدن عادی تنگه» نیست.

بر اساس این تحلیل، آمار مربوط به نفت خام و فرآورده‌های نفتی را نمی‌توان بدون در نظر گرفتن کاهش عرضه نفت ایران و افت شدید جریان برخی فرآورده‌ها، از جمله گازوئیل، تفسیر کرد.

نیشن همچنین هشدار می‌دهد که حتی با افزایش عرضه نفت، آثار بحران هرمز در سایر بخش‌های اقتصاد جهانی باقی مانده است؛ از جمله افزایش هزینه حمل‌ونقل دریایی، رشد هزینه انرژی و فشار بر بازارهای مرتبط با مواد اولیه و کودهای کشاورزی.

به بیان دیگر، بازگشت بخشی از جریان نفت با بازگشت کامل تجارت دریایی تفاوت دارد.

هزینه سنگین عملیات آمریکا

نیشن بخش مهم دیگری از تحلیل خود را به هزینه عملیات نظامی آمریکا اختصاص داده است.

به نوشته این نشریه، آمریکا برای حفظ جریان نفت مجبور شده یک عملیات نظامی مستمر در منطقه ایجاد کند؛ عملیاتی که شامل حضور نیروهای دریایی و تفنگداران آمریکایی در کنار کشتی‌های تجاری است.

بر اساس برآوردی که در این گزارش به آن استناد شده، هزینه عملیات دریایی آمریکا حدود ۳۰ میلیون دلار در روز است.

از نگاه نویسنده، چنین وضعیتی نمی‌تواند به‌عنوان یک راه‌حل پایدار برای بحران هرمز تلقی شود. اگر تنگه واقعاً به وضعیت عادی بازگشته بود، اساساً نیازی به چنین عملیات نظامی گسترده‌ای وجود نداشت.

هزینه اجاره نفتکش‌ها به بیش از یک میلیون دلار رسید

یکی دیگر از نشانه‌هایی که نیشن برای رد ادعای بازگشت شرایط عادی ارائه می‌کند، افزایش هزینه حمل‌ونقل دریایی است.

این نشریه با استناد به داده‌های بلومبرگ نوشته است که هزینه اجاره نفتکش‌های غول‌پیکر در منطقه در اواخر سپتامبر به بیش از یک میلیون دلار در روز رسیده است.

هزینه عبور از مسیرهای جایگزین نیز افزایش قابل‌توجهی پیدا کرده است.

برای نمونه، در شرایطی که عبور از مسیرهای اصلی دریایی پرریسک شده، کشتی‌ها مجبور به استفاده از مسیرهای طولانی‌تر شده‌اند؛ مسیری که می‌تواند میلیون‌ها دلار به هزینه نهایی حمل کالا اضافه کند.

نیشن همچنین به افزایش شدید هزینه استفاده از کانال پاناما اشاره می‌کند و می‌نویسد هزینه‌هایی که پیش از جنگ حدود ۵۵ هزار دلار بود، در برخی موارد به چند میلیون دلار رسیده است.

نفت گران ماند؛ بازار روایت «بازگشت به شرایط عادی» را باور نکرد

از دید نیشن، یکی از مهم‌ترین نشانه‌های شکست روایت «بازگشت هرمز به وضعیت عادی»، رفتار بازار نفت است.

اگر افزایش جریان نفت واقعاً به معنای حل بحران بود، انتظار می‌رفت قیمت نفت کاهش چشمگیری پیدا کند.

اما بر اساس گزارش این نشریه، قیمت نفت برنت همچنان نزدیک سقف‌های سپتامبر باقی مانده و بازار هنوز نسبت به پایداری جریان نفت از منطقه اطمینان ندارد.

به عبارت دیگر، بازار نفت افزایش جریان فعلی را یک راه‌حل پایدار نمی‌داند.

نیشن استدلال می‌کند که معامله‌گران همچنان احتمال تشدید دوباره درگیری و حمله به زیرساخت‌های نفتی منطقه را در نظر می‌گیرند؛ به همین دلیل، ریسک ژئوپلیتیکی همچنان در قیمت نفت وجود دارد.

چرا کشتی‌ها هنوز به هرمز اعتماد ندارند؟

یکی از مهم‌ترین بخش‌های تحلیل نیشن به موضوع «ریسک تجاری» مربوط است.

حتی اگر میزان عبور نفت افزایش پیدا کرده باشد، این موضوع به معنای آن نیست که شرکت‌های کشتیرانی و بیمه‌گران، تنگه هرمز را کاملاً امن ارزیابی می‌کنند.

از نگاه نویسنده، وجود تهدید حملات موشکی و پهپادی، احتمال مین‌گذاری و همچنین خطر حمله به کشتی‌ها باعث شده ریسک عبور از منطقه همچنان بالا باشد.

در چنین شرایطی، شرکت‌های کشتیرانی برای بازگشت به الگوی عادی فعالیت، تنها به افزایش چندروزه یا چند هفته‌ای جریان نفت نگاه نمی‌کنند؛ بلکه به یک توافق پایدار سیاسی و امنیتی نیاز دارند.

این همان نقطه‌ای است که به اعتقاد نیشن، روایت پیروزی ترامپ با واقعیت میدان فاصله پیدا می‌کند.

اگر ایران شکست خورده است، چرا آمریکا همچنان در هرمز حضور دارد؟

نویسنده نیشن در بخش دیگری از گزارش خود یک پرسش کلیدی مطرح می‌کند: اگر ایران واقعاً شکست خورده و توان نظامی آن به‌شدت کاهش یافته است، چرا آمریکا همچنان مجبور است برای انتقال نفت یک عملیات نظامی بسیار پرهزینه را در منطقه ادامه دهد؟

از دید این نشریه، همین مسئله نشان می‌دهد که افزایش جریان نفت حاصل یک راه‌حل نظامی پایدار نیست، بلکه نتیجه یک عملیات موقت و پرهزینه برای مدیریت ریسک است.

در واقع، آمریکا توانسته بخشی از جریان نفت را از منطقه خارج کند، اما هنوز نتوانسته شرایطی ایجاد کند که کشتی‌های تجاری بتوانند بدون نیاز به حمایت نظامی گسترده، آزادانه در هرمز تردد کنند.

«پیروزی» ترامپ بیشتر مصرف سیاسی دارد؟

نیشن معتقد است روایت پیروزی در هرمز علاوه بر جنبه نظامی و اقتصادی، یک کارکرد سیاسی مهم نیز برای دولت ترامپ دارد.

از نگاه این نشریه، کاخ سفید با تأکید بر افزایش جریان نفت تلاش می‌کند این پیام را به ایران منتقل کند که آمریکا دیگر تحت فشار اقتصادی ناشی از بحران هرمز قرار ندارد و تهران باید شرایط واشنگتن را بپذیرد.

اما در داخل آمریکا نیز این روایت کاربرد سیاسی دارد.

نیشن می‌نویسد جمهوری‌خواهان در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا با نگرانی از افزایش قیمت انرژی و مواد غذایی مواجه‌اند و دولت ترامپ نیاز دارد به رأی‌دهندگان نشان دهد که جنگ و عملیات هرمز در مسیر پیروزی قرار دارد.

از این منظر، اعلام «پیروزی» می‌تواند تلاشی برای مدیریت هزینه سیاسی افزایش قیمت انرژی در داخل آمریکا نیز باشد.

بحران هرمز فقط بحران نفت نیست

یکی از نکات مهم گزارش این است که آثار بحران هرمز بسیار فراتر از قیمت نفت خام است.

افزایش قیمت گازوئیل، رشد هزینه حمل‌ونقل دریایی، افزایش قیمت بیمه کشتی‌ها، استفاده از مسیرهای جایگزین و افزایش هزینه مواد اولیه، همگی می‌توانند آثار تورمی جنگ را به اقتصاد جهانی منتقل کنند.

نیشن هشدار می‌دهد که حتی اگر جریان نفت افزایش پیدا کند، نمی‌توان انتظار داشت آثار اقتصادی بحران به سرعت از بین برود.

به‌ویژه در بازار فرآورده‌های نفتی، از جمله گازوئیل، فشار قیمتی می‌تواند مدت بیشتری ادامه داشته باشد.

تهران هنوز اهرم فشار خود را حفظ کرده است

بر اساس تحلیل نیشن، مسئله مهم دیگر این است که ایران همچنان توانایی ایجاد اختلال در جریان انرژی منطقه را حفظ کرده است.

این نشریه معتقد است تا زمانی که زیرساخت‌های صادرات نفت و مسیرهای دریایی منطقه در معرض تهدید قرار داشته باشند، افزایش فعلی جریان نفت را نمی‌توان دائمی تلقی کرد.

در همین حال، گزارش‌های جدید نیز نشان می‌دهد اختلاف تهران و واشنگتن بر سر شرایط بازگشایی هرمز همچنان ادامه دارد. رویترز امروز گزارش داده است که ایران اعلام کرده بازگشایی تنگه به تحقق مجموعه‌ای از شروط مورد توافق در مذاکرات بستگی دارد؛ موضوعی که نشان می‌دهد مسئله هرمز هنوز از نظر سیاسی حل نشده است.

«جریان نفت بیشتر» با «بازگشت هرمز» یکی نیست

جمع‌بندی نیشن این است که دولت ترامپ ممکن است در کوتاه‌مدت توانسته باشد حجم بیشتری از نفت را از منطقه خارج کند، اما این اتفاق را نباید با بازگشت هرمز به وضعیت عادی اشتباه گرفت.

در وضعیت عادی، شرکت‌های کشتیرانی باید بتوانند بدون عملیات نظامی دائمی آمریکا و بدون پذیرش هزینه‌های فوق‌العاده بالا، از این آبراه عبور کنند.

اما تا زمانی که این اتفاق رخ نداده است، بحران هرمز پایان‌یافته تلقی نمی‌شود.