تغییر مسیر تورم در شهریور/ کالاهای بادوام جای خوراکی‌ها را گرفتند
مرکز آمار ایران از افزایش دوباره نرخ تورم در شهریورماه خبر داد؛ تورم ماهانه پس از دو ماه قرار گرفتن در کانال ۳ درصد، به ۴.۲ درصد رسید و تورم نقطه‌به‌نقطه نیز با ثبت رقم ۸۹.۸ درصد، سقف جدیدی را تجربه کرد. در این ماه، برخلاف ماه‌های گذشته، بخش غیرخوراکی و کالاهای بادوام نقش پررنگ‌تری در افزایش قیمت‌ها داشتند.
به گزارش سایت طلا، تازه‌ترین گزارش مرکز آمار ایران از شاخص قیمت مصرف‌کننده در شهریورماه نشان می‌دهد فشار تورمی در پایان تابستان افزایش یافته است. بر اساس این گزارش، تورم ماهانه در شهریور به
تورم ماهانه نشان می‌دهد قیمت کالاها و خدمات مصرفی خانوارها در مقایسه با ماه قبل چه میزان تغییر کرده است. افزایش این شاخص از ۳.۴ به ۴.۲ درصد به این معناست که شتاب رشد قیمت‌ها در شهریور بیشتر از مرداد بوده و خانوارها در فاصله یک ماه با افزایش محسوس هزینه‌های زندگی مواجه شده‌اند.
ثبت رکورد جدید در تورم نقطه‌به‌نقطه
بر اساس آمارهای منتشرشده، تورم نقطه‌به‌نقطه نیز در شهریورماه به ۸۹.۸ درصد رسید. این نرخ در مردادماه ۸۹ درصد بود. تورم نقطه‌به‌نقطه، میزان افزایش قیمت سبد مصرفی خانوارها را نسبت به ماه مشابه سال قبل نشان می‌دهد.
به این ترتیب، خانوارها برای خرید مجموعه‌ای مشابه از کالاها و خدماتی که در شهریور سال گذشته تهیه می‌کردند، در شهریور امسال به‌طور متوسط نزدیک به ۹۰ درصد بیشتر هزینه کرده‌اند. افزایش این شاخص در کنار رشد تورم ماهانه، از تداوم فشار سنگین قیمت‌ها بر قدرت خرید خانوارها حکایت دارد.
تغییر لیدر تورم در شهریور
یکی از نکات مهم گزارش تورم شهریور، تغییر ترکیب گروه‌های پیشرو در افزایش قیمت‌هاست. در ماه‌های گذشته، گروه خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها مهم‌ترین عامل رشد تورم بودند؛ اما در شهریورماه، سرعت افزایش قیمت در این بخش تا حدی کاهش یافت و گروه‌های غیرخوراکی و کالاهای بادوام سهم بیشتری در تورم داشتند.
کالاهای بادوام، لوازم خانگی، تجهیزات ارتباطی و خودرو از جمله بخش‌هایی بودند که در این ماه با افزایش قیمت بیشتری مواجه شدند. رشد قیمت این گروه‌ها را می‌توان تا حدی به افزایش نرخ ارز و اثر آن بر هزینه واردات، مواد اولیه، قطعات و کالاهای واسطه‌ای مرتبط دانست.
در بازار خودرو، افزایش نرخ ارز معمولاً از مسیر رشد هزینه تولید، قیمت قطعات و انتظارات تورمی اثر خود را نشان می‌دهد. در بخش لوازم خانگی و تجهیزات ارتباطی نیز وابستگی به واردات یا استفاده از مواد و قطعات وارداتی، باعث می‌شود تغییرات ارزی با فاصله زمانی کوتاه‌تری در قیمت‌ها منعکس شود.
فشار تورمی بیشتر برای دهک‌های میانی و بالاتر
تغییر پیشران تورم از خوراکی‌ها به کالاهای غیرخوراکی باعث شده فشار افزایش قیمت‌ها در شهریور برای دهک‌های میانی و بالاتر محسوس‌تر باشد. خانوارهای این گروه‌ها سهم بیشتری از سبد هزینه خود را به کالاهای بادوام، خودرو، لوازم خانگی، ارتباطات و سایر کالاهای غیرضروری اختصاص می‌دهند؛ بنابراین افزایش قیمت این محصولات می‌تواند تأثیر بیشتری بر هزینه‌های آنها داشته باشد.
با این حال، کاهش نسبی شتاب تورم خوراکی‌ها به معنای رفع فشار از سفره خانوارها نیست. خوراکی‌ها همچنان سهم قابل توجهی از هزینه دهک‌های پایین درآمدی را تشکیل می‌دهند و حتی تغییرات محدود قیمت در این گروه نیز می‌تواند اثر سنگینی بر قدرت خرید آنها داشته باشد.
آرامش خوراکی‌ها موقتی است؟
کارشناسان معتقدند آرام‌تر شدن نسبی تورم خوراکی‌ها در شهریور ممکن است موقتی و تحت تأثیر عوامل فصلی باشد. چنانچه افزایش نرخ ارز در هفته‌های اخیر به هزینه نهاده‌های تولید، حمل‌ونقل، بسته‌بندی و واردات کالاهای اساسی منتقل شود، احتمال شکل‌گیری موج تازه‌ای از افزایش قیمت خوراکی‌ها در پاییز وجود خواهد داشت.
از این منظر، تغییر لیدر تورم در شهریور را نمی‌توان به معنای پایان فشار قیمتی در بخش خوراکی دانست. در صورت تداوم رشد هزینه‌های تولید و انتقال آثار جهش ارزی به زنجیره تأمین، ممکن است در ماه‌های آینده بار دیگر گروه خوراکی‌ها به یکی از عوامل اصلی افزایش تورم تبدیل شود.
شتاب دوباره قیمت‌ها در پایان تابستان
مجموعه آمارهای شهریور نشان می‌دهد روند کاهش شتاب تورم که در برخی ماه‌های گذشته مشاهده شده بود، پایدار نمانده است. افزایش تورم ماهانه به ۴.۲ درصد و ثبت تورم نقطه‌به‌نقطه ۸۹.۸ درصد، از بازگشت فشارهای قیمتی حکایت دارد؛ با این تفاوت که در این ماه، بخش غیرخوراکی و کالاهای بادوام نقش پررنگ‌تری در شکل‌گیری تورم ایفا کرده‌اند.
ادامه روند تورم در ماه‌های آینده به عواملی مانند نرخ ارز، هزینه تولید، وضعیت عرضه کالاها، سیاست‌های اقتصادی و قدرت خرید خانوارها بستگی دارد. در صورتی که انتظارات تورمی کنترل نشود و افزایش نرخ ارز به سایر بخش‌های اقتصاد سرایت کند، فشار بر هزینه خانوارها در پاییز می‌تواند افزایش بیشتری پیدا کند.
