چرا دلار به خبر تزریق 2 میلیارد دلار واکنش کاهشی نشان نداد؟
کارشناس بازار ارز با اشاره به واکنش محدود بازار به خبر تزریق ۲ میلیارد دلار برای کنترل نرخ ارز گفت: بازار در ابتدا تنها برای یکی دو ساعت نوسان محدودی به سمت پایین داشت، اما این کاهش پایدار نبود و دلار بار دیگر در محدوده ۲۵۶ تا ۲۵۷ هزار تومان معامله شد.
به گزارش سایت طلا، خبر تزریق ۲ میلیارد دلار به بازار ارز با هدف مدیریت نوسانات و کنترل نرخ ارز در حالی منتشر شد که واکنش بازار به این خبر بسیار محدود بود. اگرچه در ساعات ابتدایی انتشار خبر، نرخ دلار برای مدت کوتاهی کاهش یافت، اما این روند ادامه پیدا نکرد و بازار بار دیگر به محدودههای قیمتی پیشین بازگشت.
فرزان راعی، کارشناس بازار ارز، در گفتوگو با خبرنگار سایت طلا درباره چرایی واکنش محدود بازار به خبر تزریق ارز اظهار کرد: «بازار در ابتدا برای یکی دو ساعت کمی نوسان رو به پایین داشت، اما این واکنش ادامهدار نبود و اکنون دلار در محدوده ۲۵۶ تا ۲۵۷ هزار تومان قیمت میخورد.»
وی با اشاره به تجربه سیاستهای مشابه در دورههای گذشته افزود: «در گذشته نیز زمانی که نرخ دلار به محدودههای بالایی رسیده بود، انتشار خبر تزریق ارز توانست برای مدتی کوتاه بازار را تحت تأثیر قرار دهد، اما تجربه نشان داده است که این نوع اقدامات بهتنهایی نمیتواند روند بازار را تغییر دهد.»
دلار در سال جدید وارد یک الگوی تکراری شده است
راعی با تشریح رفتار بازار ارز در ماههای اخیر گفت: «متأسفانه دلار در سال جدید وارد یک الگوی مشخص شده است. معمولاً یک سقف قیمتی را میزند، سپس برای حدود یک ماه، سه تا پنج درصد کاهش پیدا میکند یا وارد یک محدوده رنج میشود و بعد از آن دوباره حرکت صعودی خود را آغاز کرده و به سمت سقف قبلی حرکت میکند.»
وی ادامه داد: «در واقع دلار در هر مقطع تنها برای مدت کوتاهی استراحت میکند و پس از آن دوباره روند صعودی خود را از سر میگیرد. نگرانی من این است که فاصله زمانی میان این دورههای استراحت در حال کوتاهتر شدن است.»
این کارشناس بازار ارز با بیان اینکه میزان جهشهای قیمتی نیز افزایش یافته است، تصریح کرد: «در مقاطع قبلی افزایش نرخ ارز ممکن بود در محدوده پنج، شش، هفت یا هشت هزار تومان اتفاق بیفتد، اما اکنون با جهشهایی در محدوده ۲۵، ۳۰ یا حتی ۳۵ هزار تومان مواجه هستیم. این مسئله برای بازار بسیار مهم و نگرانکننده است.»
مشکل بازار ارز فقط نقدینگی و تورم نیست
راعی با اشاره به عوامل مؤثر بر افزایش نرخ ارز گفت: «بحث فقط خلق نقدینگی و تورم نیست. در شرایط فعلی عوامل سیاسی نیز نقش گستردهای در بازار دارند و نمیتوان اثر این متغیرها را نادیده گرفت.»
وی افزود: «وقتی نااطمینانی سیاسی افزایش پیدا میکند، فعالان اقتصادی و مردم رفتار خود را تغییر میدهند. بخشی از جامعه برای حفظ ارزش دارایی خود به سمت خرید ارز، طلا و سایر داراییها حرکت میکند و همین مسئله میتواند فشار مضاعفی بر بازار ارز وارد کند.»
این کارشناس بازار ارز همچنین به وضعیت تورم اشاره کرد و گفت: «با توجه به شرایط اقتصادی، جهش نرخ ارز، افزایش هزینههای انرژی و بنزین و همچنین جابهجایی اجارهنشینها در شهریورماه، افزایش تورم موضوع عجیبی نیست. اجاره نیز سهم مستقیمی در نرخ تورم دارد.»
راعی ادامه داد: «با این حال، مسئله مهم این است که نرخ دلار در مقاطعی حتی فراتر از رشد نقدینگی حرکت کرده است و این نشان میدهد که باید علاوه بر متغیرهای پولی، عوامل دیگری از جمله انتظارات تورمی و ریسکهای سیاسی را نیز در تحلیل بازار در نظر گرفت.»
«خبر درمانی» نمیتواند روند بازار را تغییر دهد
وی درباره سیاست تزریق ارز برای کنترل بازار اظهار کرد: «من معتقدم خبر درمانی رئیس کل بانک مرکزی دیگر جواب نمیدهد. اینکه صرفاً اعلام کنیم قرار است مقدار مشخصی ارز به بازار تزریق شود، ممکن است برای مدت کوتاهی انتظارات معاملهگران را تغییر دهد، اما اگر عوامل بنیادی و انتظارات موجود در بازار اصلاح نشود، اثر این خبر از بین میرود.»
راعی افزود: «بانک مرکزی باید اجازه دهد سیاست ارزی در چارچوبی مشخص و قابل پیشبینی اجرا شود. بازار نیازمند یک سیاست پایدار است، نه اینکه هر بار با افزایش قیمت ارز، یک خبر درباره تزریق یا مداخله منتشر شود.»
وی با اشاره به تجربه دورههای گذشته گفت: «در دورههایی که نرخ ارز جهش کرده، تجربه نشان داده است که مداخلات مقطعی بهتنهایی نمیتوانند جلوی روندهای بزرگ بازار را بگیرند. زمانی که انتظارات در بازار تغییر میکند، صرف اعلام تزریق ارز نمیتواند این انتظارات را به شکل پایدار اصلاح کند.»
کوتاه شدن دوره استراحت دلار
این کارشناس بازار ارز در ادامه به تغییر رفتار دلار در سالهای اخیر اشاره کرد و گفت: «در سالهای گذشته ممکن بود دلار بعد از یک جهش برای مدت طولانیتری در یک محدوده باقی بماند، اما در سالهای اخیر دورههای استراحت کوتاهتر شده است.»
راعی افزود: «امسال نیز این موضوع را شاهد بودهایم. دلار یک سقف را ثبت کرده، مدت کوتاه یک ماهه در محدودهای مشخص باقی مانده و بعد دوباره حرکت کرده است. هرچه این فاصله زمانی کوتاهتر شود، فشار بیشتری به بازار وارد خواهد شد.»
وی درباره چشمانداز نرخ ارز نیز گفت: «پیشبینی عدد دقیق برای نرخ دلار در پایان سال کار سادهای نیست، چون متغیرهای سیاسی و اقتصادی زیادی بر بازار اثر میگذارند. اما اگر همین الگوی فعلی ادامه پیدا کند، نمیتوان انتظار داشت که با یک یا دو مرحله تزریق ارز، روند بازار برای مدت طولانی متوقف شود.»
راعی در رابطه با نرخ ارز تا پایان سال جاری گفت: «به نظر می رسد دلار تا پایان سال نرخ 180 تا 190 هزار تومان را ببیند. اما اگر این نرخ تا پایان پاییز لمس شود، طبیعتا پیش بینی نرخ تا پایان سال تغییر خواهد کرد.»
راعی: محدوده فعلی را نقطه پایان حرکت دلار نمیبینم
راعی در پاسخ به این پرسش که آیا نرخهای فعلی میتواند سقف بازار باشد، گفت: «ممکن است بازار در این محدوده وارد یک دوره کاهش یا استراحت شود و حتی یک یا دو ماه در همین وضعیت باقی بماند، اما من محدوده فعلی را لزوماً نقطه خرید یا نقطه پایان حرکت بازار نمیبینم.»
وی تأکید کرد: «اگر بازار بتواند یک یا دو ماه استراحت کند، اتفاق مثبتی از نظر زمانی برای بازار خواهد بود، چون در سالهای اخیر فاصله زمانی میان سقفهای قیمتی کاهش یافته است. اما برای تغییر روند اصلی بازار، نیاز به تغییر در عوامل بنیادی و انتظارات وجود دارد.»
انتقاد از سیاستهای اقتصادی و تیم اقتصادی دولت
این کارشناس بازار ارز در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به سیاستهای اقتصادی دولت گفت: «مشکل را نمیتوان فقط به یک فرد یا یک دولت نسبت داد. در سالهای مختلف، تیمهای اقتصادی دولتها با ضعفهایی مواجه بودهاند و سیاستگذاری اقتصادی نیازمند هماهنگی بیشتری میان نهادهای مختلف است.»
راعی افزود: «سازمان برنامه و بودجه و نهادهای پولی و مالی، نقش بسیار مهمی در کنترل تورم و مدیریت اقتصاد دارند. اگر سیاستهای مالی و پولی هماهنگ نباشند، نتیجه آن میتواند افزایش فشار بر بازار ارز باشد.»
وی همچنین درباره حذف ارز ترجیحی کالاهای اساسی اظهار کرد: «من اساساً با اصلاح و حذف ارز ترجیحی مخالف نیستم، اما زمان اجرای سیاست بسیار مهم است. وقتی اقتصاد با نااطمینانی و فشارهای ارزی مواجه است، نحوه و زمان اجرای چنین تصمیماتی میتواند بر انتظارات تورمی اثر بگذارد.»
بازار ارز به دنبال نشانههای پایدار است
راعی در پایان گفت: «بازار ارز به دنبال یک خبر نیست؛ بازار به دنبال نشانههای پایدار است. اگر فعالان اقتصادی مطمئن شوند که سیاست پولی، مالی و ارزی در یک مسیر مشخص قرار گرفته و ریسکهای موجود نیز کاهش پیدا کرده است، واکنش بازار میتواند متفاوت باشد.»
وی تأکید کرد: «اما در شرایطی که عوامل اقتصادی و سیاسی همچنان پابرجاست، خبر تزریق ۲ میلیارد دلار ممکن است فقط یک اثر کوتاهمدت داشته باشد. واکنش محدود بازار به خبر اخیر نیز نشان داد که معاملهگران صرفاً با یک خبر حاضر نیستند انتظار خود از آینده نرخ ارز را تغییر دهند.»
بر این اساس، بازار ارز پس از واکنش کوتاهمدت به خبر تزریق ۲ میلیارد دلار، بار دیگر به محدودههای قبلی بازگشته است؛ موضوعی که از نگاه این کارشناس نشان میدهد برای تغییر پایدار روند بازار، سیاستهای مقطعی و خبرهای کوتاهمدت کافی نیست و مجموعهای از سیاستهای هماهنگ پولی، مالی و ارزی مورد نیاز است.
