ترانزیت ایران وارد فاز بحران شد / پشت پرده تغییر مسیر کالاها چیست؟

مدیرکل دفتر ترانزیت و حمل‌ونقل بین‌المللی سازمان راهداری از احتمال کاهش ۱۵ تا ۲۰ درصدی ترانزیت کشور در سال جاری خبر داد.

سیدحسین حسینی، مدیرکل دفتر ترانزیت و حمل‌ونقل بین‌المللی سازمان راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای درباره وضعیت مسیر‌های شمالی کشور با توجه به افزایش فعالیت بنادر شمالی اظهار داشت: این مسیر‌ها تا حدود زیادی فعال‌تر شده‌اند، اما هنوز به حجمی که مورد انتظار است نرسیده‌اند. در حال حاضر بخشی از کالا‌هایی که خریداری شده و همچنین کالا‌های اساسی که خریداری می‌شوند، از مسیر‌های شمالی وارد کشور می‌شوند، اما با توجه به اینکه کشور‌های واقع در شمال ایران، به‌ویژه کشور‌های تولیدکننده گندم و ذرت، نسبت به کشور‌های گرمسیر مانند برزیل دیرتر برداشت محصول دارند، زمان ورود حجم عمده این کالا‌ها نیز متفاوت خواهد بود.

وی ادامه داد: بر اساس برنامه‌ریزی‌هایی که وزارت جهاد کشاورزی برای خرید کالا‌های اساسی انجام داده، احتمالاً یکی یک ماه آینده حجم عمده بار وارداتی مربوط به خرید گندم، ذرت و نهاده‌های دامی از منطقه آسیای میانه، روسیه و کشور‌های قفقاز وارد کشور خواهد شد.

حسینی تصریح کرد: بنابراین، مسیر‌های شمالی کشور تا حدودی فعال‌تر شده‌اند و در حال حاضر نیز بار در این مسیر‌ها در حال ورود است، اما پیش‌بینی می‌شود با آغاز خرید‌های عمده و ورود حجم بیشتری از کالا‌های اساسی، فعالیت این مسیر‌ها افزایش پیدا کند و نگرانی نداریم و بازار کالا‌های اساسی خالی نمی‌ماند.

وی در ادامه درباره وضعیت ترانزیت کشور در سال جاری با توجه به شرایط جنگی گفت: امسال با توجهب ه شرایط قاعدتا آمار ترانزیت کاهش پیدا می‌کند. باید توجه داشت که بالاتر ۳۰ درصد آمار ترانزیت سال ۱۴۰۴ مربوط به ترانزیت سوخت بوده که امسال این عدد کاهش پیدا کرده است.

مدیرکل دفتر ترانزیت و حمل‌ونقل بین‌المللی سازمان راهداری با اشاره به تأثیر شرایط منطقه بر مسیر‌های ترانزیتی کشور اظهار داشت: بخشی از ترانزیت ما به سوخت و فرآورده‌های نفتی اختصاص داشت و با توجه به شرایط ایجادشده، مسیر‌های مربوط به این بخش تحت تأثیر قرار گرفته است.

حسینی افزود: به عنوان نمونه، بخشی از کالا‌هایی که از بندرعباس و مسیر ایران ترانزیت می‌شد، از طریق دریا ادامه مسیر می‌داد و به کشور‌های عربی می‌رسید که با تعطیلی این مسیر، طبیعتاً آن حجم از ترانزیت نیز متوقف شده است.

وی تأکید کرد: دغدغه اساسی ما این است که در صورت تداوم شرایط، در سال آینده یا دو سال آینده مسیر‌های حمل‌ونقل تغییر کند و تجار و صاحبان کالا به مسیر‌های دیگری عادت کنند.

مدیرکل دفتر ترانزیت و حمل‌ونقل بین‌المللی سازمان راهداری ادامه داد: در حال حاضر هر یک از صاحبان کالا و فعالان تجاری به دنبال مسیر‌های جدید هستند و بخشی از آنها به دنبال مسیر‌های جدید دریایی هستند.

حسینی با اشاره به تأثیر شرایط موجود بر مسیر ترانزیتی شمال ـ جنوب گفت: نگرانی اصلی ما این است که شرایط به آرامش برسد تا اعتماد تاجر برای عبور کالا و استفاده از مسیر‌های ترانزیتی کشور حفظ شود.

وی افزود: در بخش ترانزیت غیرنفتی نیز مسیر شمال به جنوب تحت تأثیر قرار گرفته است. بخش عمده‌ای از بار ما از مسیر بندرعباس به جمهوری آذربایجان و گرجستان و همچنین کانتینر‌های زیادی به مقصد روسیه و آسیای میانه منتقل می‌شد که این مسیر‌ها تقریباً به‌طور کامل تعطیل شده‌اند.

مدیرکل دفتر ترانزیت و حمل‌ونقل بین‌المللی سازمان راهداری گفت: در مقابل، در بخش غرب کشور نیز شاهد کاهش ترانزیت هستیم، اما مسیر‌های شرق ـ غرب که از اروپا و ترکیه عبور می‌کنند همچنان فعال هستند.

حسینی ادامه داد: در حال حاضر مسیر پاکستان نیز تا حدودی فعال است، هرچند حجم ترانزیت از این مسیر هنوز عدد قابل توجهی نیست.

وی درباره میزان کاهش ترانزیت کشور در سال جاری اظهار داشت: ممکن است امسال با کاهش ۱۵ تا ۲۰ درصدی ترانزیت نسبت به سال گذشته مواجه شویم.

مدیرکل دفتر ترانزیت و حمل‌ونقل بین‌المللی سازمان راهداری افزود: با این حال، باید توجه داشت که سال گذشته نیز میزان ترانزیت نسبت به سال ۱۴۰۳ کاهش داشت و اگر میزان فعلی را با سال ۱۴۰۳ که کشور رکورد ترانزیت را ثبت کرده بود مقایسه کنیم، میزان کاهش بیشتر خواهد بود.