عراق پروازهای ایران را متوقف کرد؟
در حالی که تحریمهای جدید آمریکا علیه صنعت هوانوردی ایران وارد مرحله اجرایی میشود، گزارشهای جدید از تصمیم عراق برای متوقف کردن پذیرش هواپیماهای ایرانی در فرودگاههای این کشور حکایت دارد؛ اقدامی که در صورت اجرا میتواند یکی از مهمترین مسیرهای هوایی ایران به خارج از کشور را تحت تأثیر قرار دهد.
به گزارش سایت طلا، رسانه کلش ریپورت به نقل از الجزیره و به نقل از یک مقام عراقی مدعی شده است که وزارت خارجه عراق روز سهشنبه ۲۲ سپتامبر، وزارت حملونقل این کشور را از توقف ارائه خدمات به هواپیماهای ایرانی در فرودگاههای عراق مطلع کرده است.
بر اساس این گزارش، به فرودگاههای عراق اعلام شده است که از نیمهشب سهشنبه از پذیرش هواپیماهای شرکتهای هواپیمایی ایرانی خودداری کنند و شرکتهای ارائهدهنده خدمات زمینی نیز ارائه خدمات به این هواپیماها را متوقف کنند.
این مقام عراقی که با الجزیره گفتوگو کرده، علت این تصمیم را رعایت تحریمهای ایالات متحده علیه صنعت هوانوردی ایران عنوان کرده است.
فشار آمریکا بر خطوط هوایی ایران به عراق رسید؟
این تحول پس از آن رخ میدهد که دولت آمریکا دامنه تحریمهای خود علیه صنعت هوانوردی ایران را گسترش داده است.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، روز دوشنبه اعلام کرد که از ۲۳ سپتامبر (یکم مهر)، شرکتهای هواپیمایی ایرانی عملاً با محدودیت جهانی برای فعالیت مواجه خواهند شد.
بسنت هشدار داده است که شرکتهای خارجی نباید به هواپیماهای ایرانی خدماتی مانند سوخترسانی، خدمات فرودگاهی و خدمات زمینی ارائه کنند و همچنین نباید برای این شرکتها بلیت بفروشند؛ در غیر این صورت، این شرکتها ممکن است با خطر قطع دسترسی به نظام مالی و دلار آمریکا مواجه شوند.
به گفته او، فشار آمریکا فقط متوجه خود شرکتهای هواپیمایی ایرانی نیست و فرودگاهها، شرکتهای سوخترسان، شرکتهای خدمات زمینی و سایر مجموعههای مرتبط با عملیات پروازی نیز در معرض تحریمهای ثانویه قرار دارند.
وزارت خزانهداری آمریکا نیز پیشتر ۳۶ فرد و نهاد مرتبط با بخش هوانوردی ایران را تحریم کرده بود که در میان آنها ۲۷ شرکت هواپیمایی قرار داشتند.
گزارش AFP؛ عراق پیشتر نیز از اجرای تحریمها خبر داده بود
گزارش جدید الجزیره در حالی منتشر شده که خبرگزاری فرانسه نیز روز دوشنبه به نقل از دو منبع دولتی عراق از تصمیم بغداد برای تعلیق پرواز شرکتهای هواپیمایی ایرانی خبر داده بود.
یکی از مقامهای دولت عراق به AFP گفته بود که بغداد از بامداد سهشنبه ممنوعیت فعالیت شرکتهای هواپیمایی ایرانی را در راستای تصمیم وزارت خزانهداری آمریکا اجرا خواهد کرد.
این مقام همچنین هشدار داده بود کشورهایی که تصمیم آمریکا را اجرا نکنند، ممکن است با تحریم مواجه شوند. منبع دوم دولتی عراق نیز این خبر را تأیید کرده بود.
یورونیوز فارسی نیز با استناد به گزارش AFP نوشته است که دو منبع در دولت عراق توقف پروازهای شرکتهای هواپیمایی ایرانی را تأیید کردهاند.
اما بغداد پیشتر این خبر را تکذیب کرده بود
با این حال، ابهام مهم درباره این خبر آن است که پیش از انتشار گزارشهای جدید، مقامهای رسمی هوانوردی عراق چنین تصمیمی را تکذیب کرده بودند.
احمد وحید، مدیر رسانهای اداره مدیریت فرودگاههای عراق، روز دوشنبه اعلام کرده بود که هیچ تصمیمی برای توقف پروازهای میان عراق و ایران از روز سهشنبه صادر نشده است.
او گزارشهای منتشرشده درباره توقف پروازها را نادرست دانسته بود.
از سوی دیگر، سازمان هواپیمایی کشوری ایران نیز اعلام کرده بود که تا آن زمان هیچ ابلاغ رسمی از سوی دولت عراق، وزارت حملونقل یا مراجع هوانوردی این کشور درباره توقف کامل پروازهای ایران و عراق دریافت نکرده است.
به این ترتیب، در حال حاضر گزارشهای مربوط به توقف پروازها از یک سو بر اظهارات یک مقام عراقی و گزارش الجزیره و AFP تکیه دارند و از سوی دیگر، با تکذیب قبلی اداره فرودگاههای عراق و نبود ابلاغ رسمی به طرف ایرانی همراه هستند.
بر اساس گزارش الجزیره، پس از تحریمهای جدید آمریکا، شرکتهایی مانند ماهانایر، ایرانایر، آتا، ایران آسمان و پارس همچنان بخشی از فعالیتهای بینالمللی خود را در مسیر عراق انجام میدادند.
الجزیره گزارش داده است که ایرانایر پس از محدودیتهای جدید، پروازهای خارجی خود را عملاً به عراق و ترکیه محدود کرده بود و برخی دیگر از شرکتهای ایرانی نیز عمدتاً به عراق پرواز داشتند.
در نتیجه، اگر توقف پروازها و خدمات فرودگاهی عراق به شرکتهای ایرانی بهطور کامل اجرا شود، فشار جدیدی بر شبکه پروازهای خارجی ایران وارد خواهد شد.
ضربه احتمالی به پروازهای نجف و بغداد
اهمیت عراق برای صنعت هوانوردی ایران تنها به پروازهای تجاری محدود نمیشود. مسیرهای هوایی میان دو کشور بهویژه در ارتباط با بغداد و نجف، از مسیرهای مهم رفتوآمد مسافران ایرانی به عراق هستند.
توقف خدمات فرودگاهی میتواند علاوه بر پروازهای مستقیم، فعالیت شرکتهای ایرانی در زمینه انتقال مسافر، تأمین سوخت، خدمات زمینی و عملیات فرودگاهی را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
با این حال، تا زمانی که دستور رسمی و نهایی مقامهای هوانوردی عراق منتشر نشود، نمیتوان با قطعیت گفت که تمام پروازهای ایران و عراق متوقف شدهاند.
در چنین شرایطی، حتی اگر کشوری حریم هوایی خود را رسماً به روی ایران نبندد، خودداری فرودگاهها از ارائه سوخت، خدمات زمینی، خدمات فرود و سایر پشتیبانیهای ضروری میتواند عملاً ادامه فعالیت هواپیماهای ایرانی را با مشکل مواجه کند.
در حال حاضر، ادعای توقف پروازهای ایرانی در عراق به نقل از یک مقام عراقی و توسط الجزیره منتشر شده و گزارش AFP نیز پیشتر از تصمیم بغداد برای اجرای تحریمهای آمریکا خبر داده است؛ با این حال، تکذیب قبلی اداره فرودگاههای عراق و نبود ابلاغ رسمی به سازمان هواپیمایی ایران باعث شده است وضعیت نهایی اجرای این تصمیم همچنان محل ابهام باشد.