زمستان سخت پتروشیمی‌ها؛ ناترازی گاز و سایه بحران بر صنعت سودآور کشور

فصل سرما برای صنعت پتروشیمی ایران همواره با دغدغه‌ای کهنه همراه بوده است؛ دغدغه‌ای که از «خوراک ارزان» به «پایداری خوراک» تغییر شکل داده است.

خبر را برای من بخوان

به گزارش سایت طلا، امسال اما به نظر می‌رسد این معادله پیچیده‌تر از همیشه است. ناترازی گاز در کشور که سال‌هاست گریبان‌گیر بخش خانگی و نیروگاهی شده، حالا با چالش‌های فنی در میدان گازی پارس جنوبی، صنعت پتروشیمی را به لبه پرتگاه ریسکِ تولید کشانده است.

پارس جنوبی و زخمی که دهان باز کرده است

بر اساس داده‌های فنی، امسال وضعیت تأمین گاز از همیشه شکننده‌تر است. آسیب‌های واردشده به بخشی از سکوهای میدان گازی پارس جنوبی و خارج شدن حدود ۳۰ درصد از ظرفیت عملیاتی چهار فاز این میدان بزرگ، زنگ خطر را برای زمستان پیش رو به صدا درآورده است. این یعنی کاهش ملموس تولید گاز در مبدأ که مستقیماً گلوگاه‌های تأمین خوراک صنایع را تحت فشار قرار می‌دهد. در چنین شرایطی، پایداری تولید، جایگزین بحث‌های همیشگی درباره «نرخ خوراک» شده است؛ چرا که حتی با وجود سودآوری، بدون گاز، چرخ صنعت از حرکت می‌ایستد.

عسلویه؛ کانون اصلی بحران

در این میان، پتروشیمی‌های مستقر در منطقه عسلویه، به ویژه آن‌هایی که خوراک پایه گازی (متان) دارند، در صف اول آسیب‌پذیری قرار گرفته‌اند. تولیدکنندگان متانول و اوره که وابستگی ۱۰۰ درصدی به خوراک گازی دارند، بیشترین ریسک را متحمل خواهند شد. ناترازی گاز اگر منجر به قطع یا کاهش فشار خوراک شود، به معنای توقف خطوط تولید، از دست رفتن بازارهای صادراتی و تحمیل هزینه‌های ناشی از راه‌اندازی مجدد واحدهای عظیم پتروشیمی است؛ هزینه‌هایی که گاه از سود حاصل از تولید هم فراتر می‌رود.

ماهشهر؛ مزیت رقابتی در تنوع خوراک

در سوی دیگر جغرافیای پتروشیمی ایران، منطقه ماهشهر در وضعیت نسبتاً ایمن‌تری قرار دارد. تنوع سبد خوراک در این منطقه—شامل خوراک‌های مایع و گازی—باعث شده تا این پتروشیمی‌ها در مواجهه با قطعی گاز، از انعطاف‌پذیری بیشتری برخوردار باشند. پایداری نسبی تأمین خوراک مایع در فصول سرد، پاشنه آشیل منطقه عسلویه را برای ماهشهر به یک مزیت رقابتی تبدیل کرده است. در حالی که واحدهای متانولی عسلویه در انتظار تصمیمات ستاد مدیریت بحران انرژی هستند، صنایع ماهشهری با تکیه بر این تنوع، ریسک کمتری را برای تداوم تولید تجربه می‌کنند.