دومین میزبان جنگنده سوخو ۵۷ مشخص شد؟

روابط نزدیک قزاقستان با روسیه باعث شده این کشور برای نوسازی ناوگان جنگنده‌های خود گزینه‌های محدودی داشته باشد و اکنون گزارش‌ها از احتمال حرکت آستانه به سمت خرید جنگنده نسل پنجم روسی Su-۵۷ حکایت دارند.

تینا مزدکی_در حالی که احتمال خرید جنگنده روسی Su-۵۷، با نام ناتو «Felon»، از سوی هند روزبه‌روز کمتر می‌شود، گزارش‌هایی منتشر شده که نشان می‌دهد یک کشور آسیایی دیگر ممکن است برای خرید این جنگنده چندمنظوره پنهانکار وارد عمل شود. بر اساس گزارش‌ها، قزاقستان در مسیر به‌کارگیری Su-۵۷ قرار گرفته است.

قزاقستان که یکی از جمهوری‌های سابق اتحاد جماهیر شوروی و آخرین جمهوری شوروی بود که به‌طور رسمی استقلال خود را اعلام کرد، همچنان به‌صورت انحصاری از هواپیماهای رزمی ساخت شوروی و روسیه استفاده می‌کند. در صورت نهایی شدن این تصمیم، قزاقستان می‌تواند نخستین جمهوری سابق شوروی پس از روسیه باشد که جنگنده ساخت شرکت سوخو را به خدمت می‌گیرد.

چرا قزاقستان گزینه‌های محدودی برای نوسازی نیروی هوایی دارد؟

قزاقستان همچنان متحد رسمی روسیه و دارای یک شراکت راهبردی نزدیک با مسکو است. هر دو کشور عضو سازمان پیمان امنیت جمعی (CSTO) هستند و یک توافق جامع اتحاد نیز میان آنها به امضا رسیده است.

دو کشور همچنین حدود ۴۵۰۰ مایل، معادل بیش از ۷۲۰۰ کیلومتر، مرز مشترک دارند. قزاقستان برای انتقال نفت و تجارت خود نیز تا حد زیادی به مسیرهای ترانزیتی روسیه وابسته است. روسیه و قزاقستان همچنین هر دو عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا (EAEU) هستند.

چین یکی از فروشندگان بالقوه دیگر است. پکن پیش‌تر جنگنده JF-۱۷ Block ۳ را به جمهوری آذربایجان و جنگنده J-۱۰C را به ازبکستان فروخته است. این هواپیماهای مدرن چینی جایگزین جنگنده‌های قدیمی MiG-۲۹ شدند که هر دو جمهوری سابق شوروی تقریباً ۳۵ سال پیش و پس از پایان جنگ سرد به ارث برده بودند. چین همچنین اعلام کرده است که آماده عرضه جنگنده نسل پنجم J-۳۵ به بازارهای نوظهور است.

با این حال، قزاقستان احتمالاً همچنان جنگنده پنهانکار ساخت روسیه را ترجیح خواهد داد؛ زیرا این کشور همچنان مجموعه‌ای از هواپیماهای رزمی روسی را در اختیار دارد. از جمله این هواپیماها می‌توان به رهگیر MiG-۳۱ اشاره کرد که به استاندارد مدرن‌تر MiG-۳۱BM ارتقا یافته است.

ناوگان جنگنده‌های قزاقستان به‌شدت به هواپیماهای روسی وابسته است

قزاقستان در گذشته نیز جنگنده‌های برتری هوایی Su-۲۷ را از روسیه دریافت کرد. این هواپیماها در ازای بمب‌افکن‌های Tu-۹۵MS که قزاقستان از دوران شوروی به ارث برده بود، به این کشور واگذار شدند. آستانه پس از آن نسخه پیشرفته‌تر Su-۲۷ یعنی Su-۳۰SM را نیز خریداری کرد. این جنگنده اکنون ستون اصلی ناوگان جنگنده‌های قزاقستان را تشکیل می‌دهد.

چنین وابستگی‌ای به تجهیزات روسی می‌تواند روند ورود یک جنگنده نسل پنجم مانند Su-۵۷ به ناوگان قزاقستان را ساده‌تر کند؛ چراکه زیرساخت‌های عملیاتی، آموزشی و نگهداری این کشور از قبل تا حد زیادی بر پایه تجهیزات روسی شکل گرفته است.

مشخصات جنگنده Su-۵۷ روسیه

سال ورود به خدمت: ۲۰۲۰؛ در ابتدا به‌صورت محدود و عملیاتی
تعداد ساخته‌شده: حدود ۳۰ تا ۴۰ فروند، شامل نمونه‌های آزمایشی؛ تولید همچنان ادامه دارد
طول: ۲۰.۱ متر
عرض بال‌ها: ۱۴.۱ متر
حداکثر وزن برخاست: حدود ۳۵ هزار کیلوگرم
موتورها: دو موتور توربوفن Saturn AL-۴۱F۱ با پس‌سوز، هرکدام با رانش حدود ۱۴۲ کیلونیوتن؛ موتور Izdeliye ۳۰ نیز برای آینده در نظر گرفته شده است
حداکثر سرعت: حدود ۲۵۰۰ کیلومتر بر ساعت، معادل تقریباً ماخ ۲
برد: حدود ۳۵۰۰ کیلومتر در حالت انتقال؛ شعاع رزمی حدود ۱۵۰۰ کیلومتر برآورد می‌شود
سقف پرواز: حدود ۱۹ هزار و ۸۰۰ متر
تسلیحات: محفظه‌های داخلی برای موشک‌های هوابه‌هوا و تسلیحات تهاجمی؛ امکان استفاده از پایلون‌های خارجی در مأموریت‌هایی که پنهانکاری اهمیت کمتری دارد
خدمه: یک نفر

روسیه به سفارش‌های صادراتی نیاز دارد؛ اما آیا می‌تواند Su-۵۷ را تولید کند؟

شرکت هواپیماسازی متحد روسیه (UAC) و زیرمجموعه صادراتی آن، Rosoboronexport، تلاش کرده‌اند مشتریان خارجی بیشتری برای Su-۵۷ پیدا کنند، اما تاکنون موفقیت چندانی نداشته‌اند. روسیه این جنگنده را در نمایشگاه‌های هوایی متعدد و رویدادهای دیگر به نمایش گذاشته تا کشورهای مختلف را به خرید آن ترغیب کند.

تا امروز، الجزایر تنها خریدار خارجی Su-۵۷ روسیه محسوب می‌شود. با این حال، حتی همین قرارداد نیز ممکن است تحت تأثیر فشارهای آمریکا قرار گیرد؛ زیرا واشنگتن تهدید کرده است در صورت نهایی شدن قرارداد، الجزایر را با تحریم مواجه خواهد کرد.

در ماه فوریه، رابرت پالادینو، رئیس دفتر امور خاور نزدیک وزارت خارجه آمریکا، این هشدار را در جریان جلسه کمیته روابط خارجی سنای آمریکا مطرح کرد. او گفت خرید جنگنده روسی از سوی الجزایر می‌تواند به‌طور خودکار موجب اعمال اقداماتی تحت قانون «مقابله با دشمنان آمریکا از طریق تحریم‌ها» یا CAATSA شود. همین قانون پیش‌تر پس از خرید سامانه پدافند هوایی روسی S-۴۰۰ Triumf از سوی ترکیه، موجب اخراج ناگهانی این عضو ناتو از برنامه جنگنده F-۳۵ Lightning II شد.

با این حال، مسئله اصلی برای الجزایر یا قزاقستان ممکن است نه تحریم‌های احتمالی، بلکه زمان تحویل جنگنده‌ها باشد. کرملین پیش‌تر برنامه‌ای برای در اختیار داشتن ۷۶ فروند Su-۵۷ در ناوگان روسیه تعیین کرده بود، اما تعداد جنگنده‌های ساخته‌شده همچنان کمتر از سه دوجین فروند است.

با توجه به تحریم‌هایی که شرکت UAC تحت تأثیر آنها فعالیت می‌کند، مشخص نیست این شرکت چگونه می‌تواند هم سفارش‌های داخلی روسیه را تأمین کند و هم جنگنده‌های صادراتی را در زمان‌بندی مورد انتظار مشتریان خارجی تحویل دهد.

روسیه در سال گذشته تعداد بسیار محدودی، و بنا بر برخی گزارش‌ها شاید هیچ فروندی، از Su-۵۷ را تحویل نداده است. اکنون که تنها چهار ماه از سال ۲۰۲۶ باقی مانده، بعید به نظر می‌رسد بیش از چند فروند از این جنگنده تا پایان سال تکمیل شود.

در نتیجه، حتی اگر قزاقستان در نهایت تصمیم به خرید Su-۵۷ بگیرد، توان تولید روسیه و زمان‌بندی تحویل هواپیماها می‌تواند به اندازه مسائل سیاسی و تحریم‌ها در سرنوشت این قرارداد تعیین‌کننده باشد.