بالاترین قیمت تاریخی طلا در ایران ثبت شد / دو علت اصلی جهش رعدآسای بهای طلا چیست؟

بازار طلا و ارز ایران در فاصله اول شهریور ۱۴۰۴ تا اول شهریور ۱۴۰۵ جهشی کم‌سابقه را تجربه کرده است.

سقف تاریخی قیمت طلا در ایران شکسته شده و حالا بهای هر گرم طلای ۱۸ عیار در ایران از ۲۱ میلیون تومان نیز عبور کرده است. این قیمت بالاترین قیمت در تاریخ ایران محسوب می‌شود. بسیاری از فعالان بازار معتقدند این اتفاق، منحصرا اتفاقی اقتصادی نیست و وقوع دو جنگ فراگیر ، محاصره دریایی ایران و تحمیل جنگ و تشدید تحریم مهمترین تاثیر را بر فضای اقتصادی ایران باقی گذاشته است. اما در یک سال قیمت‌ طلا و دلار چقدر افزایش یافت؟ مقایسه قیمت‌ها نشان می‌دهد هر گرم طلای ۱۸ عیار طی این مدت حدود ۱۷۷ درصد افزایش قیمت داشته، در حالی که دلار آزاد حدود ۱۱۲ درصد گران شده است.

این اختلاف نشان می‌دهد رشد قیمت طلا در ایران تنها حاصل افزایش نرخ ارز نبوده و صعود اونس جهانی طلا نیز سهم مهمی در جهش قیمت داخلی داشته است.

دلار چقدر افزایش یافت؟

بر اساس داده‌های شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، دلار در اول شهریور ۱۴۰۴ در محدوده ۹۳ هزار و ۵۸۰ تومان معامله می‌شد. این نرخ در اول شهریور ۱۴۰۵ به حدود ۱۹۸ هزار تومان رسیده است.

به این ترتیب، دلار طی یک سال حدود ۱۰۴ هزار و ۴۲۰ تومان افزایش یافته که معادل رشد ۱۱۱.۶ درصدی است. به بیان دیگر، قیمت دلار در یک سال بیش از ۲.۱ برابر شده است. امروز برخی رسانه‌ها از جمله شبکه اطلاع‌رسانی قیمت طلا و ارز بهای دلار را در محدوده ۱۹۸ هزار تومان اعلام کرده‌اند.

طلا چقدر گران شد؟

در اول شهریور ۱۴۰۴، هر گرم طلای ۱۸ عیار ۷ میلیون و ۸۴۲ هزار و ۱۰۰ تومان قیمت داشت؛ نرخی که بر اساس نرخ اعلامی اتحادیه طلا و جواهر تهران گزارش شده بود.

امروز، اول شهریور ۱۴۰۵، قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار در یکی از آخرین نرخ‌های بازار به ۲۱ میلیون و ۷۳۳ هزار و ۴۰۰ تومان رسیده است. بنابراین قیمت طلا طی یک سال: حدود ۱۳ میلیون و ۸۹۱ هزار تومان افزایش یافته است. این افزایش به معنای رشد دود ۱۷۷ درصدی قیمت طلاست.

قیمت طلا در حالی رشدی ۲.۷۷ برابری را در یک سال تجربه کرده که قیمت دلار در همین مدت حدود ۲.۱ برابر شده است.

سهم دلار در رشد طلا چقدر است؟

مقایسه میزان رشد قیمت طلا و میزان رشد قیمت دلار نشان می‌دهد که افزایش بهای طلا تحت تاثیر عوامل دیگری نیز رخ داده است. اگر قیمت طلا فقط به اندازه رشد دلار افزایش پیدا می‌کرد، قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار از ۷.۸۴ میلیون تومان باید به حدود ۱۶ میلیون تومان می‌رسید. اما قیمت واقعی به حدود ۲۱.۷ میلیون تومان رسیده است.

یعنی افزایش قیمت طلا حدود ۵.۱ میلیون تومان بیشتر از افزایشی است که صرفاً با رشد دلار توضیح داده می‌شود.

البته این محاسبه به معنای آن نیست که دقیقاً ۵.۱ میلیون تومان از رشد طلا ناشی از اونس جهانی است؛ زیرا قیمت داخلی طلا تحت تأثیر عوامل دیگری مانند حباب، شرایط عرضه و تقاضا، هزینه‌های بازار و تغییرات زمانی نرخ‌ها نیز قرار دارد. اما جهت کلی روشن است: رشد اونس جهانی نیز موتور مهم افزایش قیمت طلای داخلی بوده است.

اونس جهانی در چه مسیری است؟

در اول شهریور ۱۴۰۴، اونس جهانی طلا حدود ۳۳۷۲ دلار بود. این قیمت در اول شهریور ۱۴۰۵، به محدوده ۴۶۰۷ دلار رسیده است.

بنابراین اونس جهانی نیز در این فاصله حدود ۳۶.۶ درصد افزایش یافته است.

در نتیجه، بازار ایران هم‌زمان با دو موج افزایشی مواجه بوده است. اول رشد ۱۱۲ درصدی قیمت دلار و سپس رشد ۳۷ درصدی قیمت اونس جهانی . با این حال طلای ۱۸ عیار در ایران حدود ۱۷۷ درصد رشد را شاهد است.

این اختلاف اهمیت زیادی دارد؛ زیرا نشان می‌دهد برای تحلیل آینده طلا در ایران، نگاه کردن صرف به دلار کافی نیست. اگر اونس جهانی در سطوح بالا باقی بماند، حتی ثبات نسبی دلار نیز الزاماً به معنای کاهش شدید قیمت طلا نخواهد بود.

از سوی دیگر، اگر اونس جهانی وارد اصلاح شود و هم‌زمان دلار نیز کاهش پیدا کند، بازار داخلی می‌تواند با فشار نزولی قابل توجهی مواجه شود.