بورس یا طلا؛ کدام بازار در نیمه دوم سال دست بالا را خواهد داشت؟
بازارهای مالی و دارایی در پنج ماه نخست سال ۱۴۰۵، عملکردی کاملاً متفاوت از یکدیگر داشتهاند؛ بهگونهای که فاصله بازدهی برخی بازارها با یکدیگر به بیش از ۹۰ واحد درصد رسیده است.
به گزارش سایت طلا، اما بررسی عملکرد مردادماه تصویر متفاوتی ارائه میکند. در این ماه، بورس با بازدهی ۲۴ درصدی به صدر جدول رسیده و پس از آن بیتکوین با ۱۶ درصد و طلا با ۱۱ درصد قرار گرفتهاند. سکه امامی ۸ درصد، خودرو ۵ درصد و دلار تنها یک درصد بازدهی داشتهاند.
در بازار جهانی نیز اونس طلا که در پنج ماه نخست سال حدود یک درصد بازدهی منفی داشته، در مردادماه با جهشی حدود ۱۲ درصدی همراه شده است. این تغییر مسیر اهمیت زیادی دارد، زیرا نشان میدهد بخشی از رشد طلا و سکه در مردادماه نه فقط از بازار ارز داخلی، بلکه از تحولات بازار جهانی طلا نیز پشتیبانی شده است.
خودرو صدرنشین بازدهی بازارها در 5 ماه اول امسال

بورس؛ صدرنشین مردادماه
بورس در پنج ماه نخست سال با رشد ۶۳ درصدی عملکردی قابل توجه داشته، اما نقطه عطف آن در مردادماه رقم خورده است؛ زمانی که شاخص بازار سهام با بازدهی ۲۴ درصدی از تمام بازارهای مورد بررسی پیشی گرفت.
این اتفاق را میتوان نشانهای از تغییر موقت جریان نقدینگی دانست. در شرایطی که دلار در مردادماه تقریباً بدون رشد مانده و بازار خودرو نیز با سرعت بسیار کمتری نسبت به ماههای قبل حرکت کرده، بورس توانسته توجه سرمایهگذاران را به خود جلب کند.
با این حال، ادامه این روند به متغیرهایی مانند نرخ ارز، سودآوری شرکتها، سیاستهای اقتصادی و فضای سیاسی بستگی دارد. گزارشهای تحلیلی بازار نیز نشان میدهند که بورس همچنان با وجود ظرفیت رشد، در معرض نوسانات ناشی از ریسکهای سیاسی و اقتصادی قرار دارد.
بنابراین، برتری بورس در مردادماه را نمیتوان به معنای تضمین ادامه روند صعودی تا پایان سال دانست؛ اما میتوان آن را نشانهای از افزایش جذابیت نسبی بازار سهام در مقایسه با برخی بازارهای موازی تلقی کرد.
نگاهی کلی به عملکرد بازارها در مردادماه

خودرو؛ قهرمان پنجماهه، اما با شتاب کمتر
در میان تمام بازارهای مورد بررسی، خودرو با رشد ۱۰۲ درصدی پژو ۲۰۷ در پنج ماه نخست سال، فاصلهای قابل توجه با سایر داراییها ایجاد کرده است.
با این حال، عملکرد مردادماه تنها ۵ درصد بوده؛ یعنی سرعت رشد این بازار به شکل محسوسی کاهش یافته است. این موضوع میتواند نشانهای از ورود خودرو به مرحلهای متفاوت از چرخه قیمتی باشد؛ مرحلهای که در آن عواملی مانند کاهش قدرت خرید، رکود معاملات، وضعیت عرضه و نرخ ارز بیش از گذشته تعیینکننده هستند.
از سوی دیگر، بازار خودرو همچنان با محدودیت عرضه مواجه است و همین موضوع میتواند در صورت افزایش دوباره نرخ ارز یا شکلگیری انتظارات تورمی، از قیمتها حمایت کند. با این حال، کارشناسان معتقدند تشدید ریسکهای سیاسی میتواند بخشی از سرمایه را از خودرو به سمت داراییهایی مانند طلا و ارز هدایت کند.
در نتیجه، تکرار بازدهی ۱۰۲ درصدی پنجماهه برای خودرو در ادامه سال، سناریویی بسیار خوشبینانه خواهد بود.
طلا؛ تفاوت معنادار میان بازار داخلی و اونس جهانی
بازار طلا یکی از جالبترین تغییرات مردادماه را تجربه کرده است. طلای داخلی که در پنج ماه نخست سال در نمودار مورد بررسی تنها ۹ درصد رشد کرده، در مردادماه حدود ۱۱ درصد بازدهی داشته است.
اما در همین دوره، اونس جهانی طلا که طی پنج ماه نخست سال حدود یک درصد افت کرده بود، در مردادماه حدود ۱۲ درصد رشد داشته است.
این تفاوت نشان میدهد که طلا در مردادماه از دو کانال همزمان حمایت شده است: افزایش قیمت جهانی طلا و رشد نرخ ارز داخلی. بنابراین، برخلاف ماههای ابتدایی سال که عملکرد ضعیف اونس جهانی میتوانست مانعی برای رشد طلای داخلی باشد، در مردادماه شرایط به نفع این بازار تغییر کرده است.
تحولات بازار جهانی نیز نشان میدهد طلا همچنان بهشدت تحت تأثیر نااطمینانیهای اقتصادی و سیاسی قرار دارد. در بازار داخلی نیز تحلیلگران معتقدند مسیر طلا و سکه در ادامه سال همچنان به دو متغیر اصلی، یعنی اونس جهانی و دلار وابسته خواهد بود. در روزهای پایانی مرداد نیز قیمت طلای جهانی در سطوح بالایی قرار گرفته و همزمان رشد دلار داخلی به افزایش قیمت طلا و سکه کمک کرده است.
به این ترتیب، اگر اونس جهانی بتواند در سطوح فعلی تثبیت شود و نرخ ارز داخلی نیز روند صعودی خود را حفظ کند، طلا همچنان یکی از گزینههای جدی برای حفظ ارزش دارایی خواهد بود. در مقابل، کاهش همزمان دلار و اونس میتواند زمینه اصلاح قیمتها را فراهم کند.
سکه؛ میان دو موتور دلار و اونس
سکه امامی در پنج ماه نخست سال ۲۵ درصد و در مردادماه ۸ درصد رشد کرده است. این بازار در واقع ترکیبی از دو متغیر اصلی را منعکس میکند: نرخ دلار داخلی و قیمت جهانی طلا.
به همین دلیل، سکه در ماههایی که یکی از این دو عامل با قدرت حرکت کند، میتواند عملکرد مناسبی داشته باشد؛ اما در شرایطی که دلار و اونس در خلاف جهت یکدیگر حرکت کنند، رفتار سکه پیچیدهتر میشود.
در مردادماه هر دو متغیر در مقاطعی به کمک بازار طلا آمدند و همین موضوع موجب شد سکه نیز رشد قابل توجهی ثبت کند. با این حال، وجود حباب در برخی مقاطع باعث میشود ریسک سکه نسبت به طلای خام یا برخی ابزارهای مبتنی بر طلا بیشتر باشد.
دلار؛ کمرمق در مرداد، اما همچنان تعیینکننده
دلار در پنج ماه نخست سال ۲۰ درصد رشد کرده، اما در مردادماه تنها یک درصد افزایش داشته است. این فاصله قابل توجه با عملکرد بورس و طلا یکی از مهمترین اتفاقات بازار مردادماه محسوب میشود.
با این حال، نباید بازدهی یکدرصدی مرداد را به معنای پایان روند صعودی ارز تعبیر کرد. بازار ارز همچنان بیشترین حساسیت را نسبت به اخبار سیاسی دارد و حتی در هفته پایانی مرداد نیز افزایش تنشهای سیاسی موجب افزایش احتمال تداوم نوسان در سطوح بالا شده است.
در واقع، سناریوی محتمل برای دلار در ادامه سال، بیشتر از آنکه یک روند صعودی یا نزولی خطی باشد، نوسان شدید در واکنش به اخبار سیاسی و اقتصادی است.
اگر ریسکهای سیاسی کاهش یابد، احتمال اصلاح دلار و به دنبال آن کاهش فشار بر طلا و سکه وجود دارد. در مقابل، افزایش تنشها میتواند بار دیگر دلار را به موتور محرک بازارهای دارایی تبدیل کند.
بیتکوین؛ بازگشت در مرداد
بیتکوین نیز در مردادماه عملکرد متفاوتی از پنج ماه نخست سال داشته است. این رمزارز در پنج ماه اول سال حدود ۹ درصد رشد کرده، اما در مردادماه بازدهی آن به ۱۶ درصد رسیده است.
رشد بیتکوین نشان میدهد سرمایهگذاران در دورههای افزایش ریسکپذیری، بخشی از نقدینگی خود را به سمت داراییهای پرریسکتر سوق میدهند. البته نوسان بالای این بازار باعث میشود مقایسه مستقیم آن با بازارهایی مانند طلا یا بورس با احتیاط انجام شود.
در صورت تداوم ورود نقدینگی جهانی به داراییهای پرریسک، بیتکوین میتواند همچنان پتانسیل رشد داشته باشد؛ اما هرگونه تغییر در سیاست پولی اقتصادهای بزرگ یا افزایش ریسکگریزی در بازارهای جهانی میتواند به سرعت این روند را معکوس کند.
مرداد؛ ماه تغییر آرایش بازارها
مقایسه دو نمودار، یک واقعیت مهم را آشکار میکند: بازار برنده در ابتدای سال لزوماً برنده ماههای بعد نیست.
در پنج ماه نخست سال:
پژو ۲۰۷: ۱۰۲ درصد
بورس: ۶۳ درصد
سکه امامی: ۲۵ درصد
دلار: ۲۰ درصد
طلا: ۹ درصد
بیتکوین: ۹ درصد
اونس جهانی طلا: منفی یک درصد
اما در مردادماه:
بورس: ۲۴ درصد
بیتکوین: ۱۶ درصد
اونس جهانی طلا: ۱۲ درصد
طلا: ۱۱ درصد
سکه امامی: ۸ درصد
خودرو: ۵ درصد
دلار: یک درصد
این اعداد نشان میدهند که در مردادماه، بازار سهام و داراییهای مرتبط با طلا و اونس جهانی بیشترین جذابیت را داشتهاند، در حالی که دلار و خودرو از شتاب رشد خود فاصله گرفتهاند.
آینده بازارها؛ سه سناریو پیش روی سرمایهگذاران
برای ماههای آینده نمیتوان یک بازار را بهعنوان برنده قطعی معرفی کرد. مسیر بازارها بیش از هر چیز به شرایط سیاسی، نرخ ارز، تورم، نقدینگی و وضعیت اقتصاد جهانی بستگی خواهد داشت.
سناریوی نخست؛ کاهش تنشهای سیاسی:
در صورت کاهش ریسک سیاسی، احتمالاً فشار بر دلار و طلا کاهش مییابد و بورس میتواند از بهبود فضای اقتصادی و کاهش ریسک سیستماتیک منتفع شود. در این شرایط، بازار سهام میتواند همچنان یکی از گزینههای جذاب سرمایهگذاری باشد.
سناریوی دوم؛ تداوم شرایط فعلی:
اگر وضعیت سیاسی و اقتصادی در همین محدوده باقی بماند، احتمالاً سرمایه میان بورس، طلا و ارز در گردش خواهد بود. در این سناریو، طلا به دلیل برخورداری از پشتوانه اونس جهانی و دلار داخلی، همچنان جایگاه خود را بهعنوان ابزار پوشش ریسک حفظ میکند.
سناریوی سوم؛ تشدید ریسکهای سیاسی:
افزایش تنشها میتواند ابتدا دلار و سپس طلا و سکه را تحت تأثیر قرار دهد. در چنین شرایطی، خودرو نیز ممکن است در میانمدت از افزایش انتظارات تورمی منتفع شود، اما به دلیل نقدشوندگی پایینتر، احتمالاً بخشی از سرمایهگذاران به سمت ارز و طلا حرکت خواهند کرد. تحلیلهای اخیر بازار نیز بر حساسیت شدید بازار خودرو به تحولات سیاسی تأکید دارند.
جمعبندی؛ بورس در کانون توجه، طلا در کمین
دادههای پنج ماه نخست و مردادماه نشان میدهد بازارهای ایران وارد مرحلهای شدهاند که جریان نقدینگی میان بازارها با سرعت بیشتری در حال جابهجایی است.
خودرو با بازدهی ۱۰۲ درصدی همچنان قهرمان پنجماهه است، اما کاهش بازدهی آن به ۵ درصد در مردادماه نشان میدهد شتاب این بازار کاهش یافته است. در مقابل، بورس با ثبت بازدهی ۲۴ درصدی در مردادماه به صدر جدول بازگشته است.
از سوی دیگر، عملکرد اونس جهانی طلا از منفی یک درصد در پنج ماه نخست به مثبت ۱۲ درصد در مردادماه، در کنار رشد ۱۱ درصدی طلای داخلی، پیام روشنی برای بازار دارد: طلا بار دیگر هم از متغیرهای جهانی و هم از عوامل داخلی حمایت میشود.
بنابراین، در شرایط فعلی بورس برای سرمایهگذاران ریسکپذیر، طلا برای پوشش ریسک و حفظ ارزش دارایی و دلار بهعنوان دارایی حساس به تحولات سیاسی سه مسیر اصلی بازار به شمار میروند. خودرو نیز پس از جهش سنگین ماههای ابتدایی سال، برای ادامه رشد به محرکهای جدیدی نیاز دارد.
در نهایت، نکته کلیدی برای نیمه دوم سال این است که هیچیک از بازدهیهای ثبتشده در پنج ماه نخست یا مردادماه را نمیتوان بهعنوان تضمینی برای آینده در نظر گرفت. آنچه مسیر بازارها را تعیین خواهد کرد، برآیند سه عامل اصلی است: تحولات سیاسی، مسیر نرخ ارز و روند قیمت جهانی طلا.