فرسایش قدرت خرید؛ وقتی کاهش ارزش پول، کالابرگها را بیارزش میکند
مراکز تحلیل اقتصادی هشدار میدهند: تورم و سقوط ارزش پول ملی، کارایی طرحهای حمایتی دولت از جمله کالابرگ را زیر سؤال برده و اثرگذاری آنها بر امنیت غذایی طبقات آسیبپذیر را به حداقل رسانده است.
به گزارش سایت طلا، سینا بیانی، کارشناس اقتصادی اظهار کرد: در حالی که طرحهای حمایتی دولت، از جمله توزیع کالابرگهای هدفمند، با هدف ایجاد یک حاشیه امنیت برای خانوارهای کمدرآمد طراحی شده بود، اما متغیر جدید «کاهش مداوم ارزش پول ملی»، تمام محاسبات این طرح را با چالش جدی مواجه کرده است. واقعیت تلخ این است که تورم ناشی از کاهش ارزش پول، با سرعتی بسیار بیشتر از مکانیزمهای بهروزرسانی مبالغ کالابرگ در حال حرکت است.
شکاف میان مبلغ کالابرگ و قیمت بازار
وی افزود: مسئله اصلی در اینجا، عدم همگامی میان نرخ تورم کالاها و مبالغ تخصیص یافته در قالب کالابرگ است. وقتی ارزش پول ملی کاهش مییابد، زنجیره تأمین با افزایش هزینههای واردات، حملونقل و مواد اولیه روبرو میشود که مستقیما قیمت سبد کالای اساسی را بالا میبرد.
این کارشناس اقتصادی با اشاره به اینکه مبلغ کالابرگ معمولاً بر اساس نرخهای گذشته تعیین میشود، گفت: این شکاف قیمتی باعث شده است که کالابرگ که قرار بود قدرت خرید اضافی ایجاد کند، اکنون تنها میتواند بخش بسیار کوچکی از سبد کالای مورد نیاز یک خانواده را پوشش دهد. در واقع، آنچه در ابتدا سود محسوب میشد، اکنون تنها یک تخفیف ناچیز در برابر قیمتهای رو به رشد است.
فرسایش اثرگذاری طرحهای حمایتی
وی خاطرنشان کرد: وقتی نرخ تورم از نرخ رشد مبالغ حمایتی پیشی میگیرد، اثرگذاری طرحهای حمایتی به صورت ریاضیاتی رو به صفر میرود.
بیانی با اشاره به اینکه این پدیده که با عنوان فرسایش ارزش یارانه شناخته میشود، گفت: کاهش امنیت غذایی از مهم ترین عوامل کاهش ارزش کالابرگ شناخته می شود. خانوارهای هدف که پیشتر با کالابرگ میتوانستند سبد غذایی کاملتری تهیه کنند، اکنون مجبور به حذف اقلام ضروری از سبد خود هستند.
وی ادامه داد: وقتی قدرت خرید عمومی به شدت افت میکند، مرز میان طبقه متوسط و طبقه آسیبپذیر کمرنگ شده و طرحهای هدفمند، توان کافی برای حمایت از لایههای وسیعتر جامعه را ندارند.
راهکار یا بنبست؟
وی تاکید کرد تا زمانی که ریشه مشکل یعنی ثبات ارزش پول ملی و کنترل نرخ تورم حل نشود، هرگونه تزریق نقدینگی یا توزیع کالابرگ، تنها مانند ریختن آب در سطل سوراخ است. بدون اصلاح ساختاری در سیاستهای پولی و ایجاد ثبات در ارزش واحد پول، کالابرگها تنها جنبه نمادین پیدا کرده و از نظر کارکردی، توان مقابله با فشار اقتصادی بر سفره مردم را نخواهند داشت.
