مقایسه قیمت خودرو و بنزین در ایران و آمریکا
تحلیل دادههای اقتصادی، پرده از حقیقتی تلخ در بازار خودرو برمیدارد: برخلاف تصور رایج مبنی بر ارزان بودن خودرو در ایران، مجموع هزینههای خرید و سوخت در طول عمر مفید یک خودروی معمولی، برای مصرفکننده ایرانی بهمراتب سنگینتر از همتای آمریکایی اوست.
به گزارش سایت طلا، بر اساس دادههای آماری، در حالی که قیمت اولیه یک خودروی معمولی در آمریکا حدود ۲۰ هزار دلار و در ایران ۵۰ هزار دلار (معادل ریالی در زمان محاسبه) برآورد میشود، تفاوت اصلی در هزینههای جانبی است. اگرچه قیمت بنزین در ایران (۰.۰۰۸ دلار در هر لیتر) در ظاهر فاصله عمیقی با قیمت بنزین در آمریکا (۰.۷۹ دلار) دارد، اما وقتی این اعداد در مقیاس «عمر مفید ۲۰۰ هزار کیلومتری خودرو» قرار میگیرند، نتایج قابلتأمل است.

شکاف دوبرابری در هزینههای نهایی
محاسبات نشان میدهد هزینه خرید خودرو بهعلاوه سوخت مصرفی در طول عمر مفید آن، در آمریکا حدود ۳۳ هزار و ۵۸۸ دلار است. این در حالی است که همین محاسبات برای خودروی مشابه در ایران، رقمی معادل ۳۳۳ هزار و ۱۶۳ دلار (با احتساب نرخ ارز ۱۹۰ هزار تومانی) را نشان میدهد. به عبارت دیگر، هزینه واقعی «خودرو + بنزین» برای یک خانوار ایرانی، نزدیک به ۲ برابر یک خانوار آمریکایی تمام میشود.
عامل اصلی این تفاوت کجاست؟
کارشناسان اقتصادی بر این باورند که چند عامل کلیدی این وضعیت را رقم زده است:
۱. تورم قیمت پایه: قیمت خرید خودرو در ایران به دلیل انحصار، تعرفههای واردات و افت ارزش پول ملی، بسیار فراتر از استانداردهای جهانی برای یک خودروی «معمولی» است.
۲. استهلاک و بهرهوری: اگرچه سوخت ارزان در ایران به ظاهر فشار کمتری به جیب راننده میآورد، اما قیمت غیرمتعارف خودرو باعث میشود که «هزینه فرصت» سرمایه درگیر برای خرید یک وسیله نقلیه، بسیار بالا برود.
این گزارش نشان میدهد که در اقتصاد ایران، ارزانبودن قیمت سوخت نتوانسته است ضعف در قیمتگذاری و بازار خودرو را جبران کند. در واقع، خودروسوار ایرانی نه تنها برای خرید اولیه مبلغ بهمراتب بیشتری پرداخت میکند، بلکه در نهایت با هزینهای دوبرابر نسبت به یک مصرفکننده در بازار رقابتی آمریکا، صاحب یک خودروی مصرفی میشود. این ارقام لزوم بازنگری در سیاستهای کلان صنعت خودرو و بهرهوری انرژی را بیش از هر زمان دیگری نمایان میکند.