هشدار قرمز بحران انرژی در اقتصاد جهانی به صدا درآمد
بازارهای انرژی جهان در پی همافزایی بیسابقه تنشهای ژئوپلیتیک و محدودیتهای شدید عرضه، در وضعیت «هشدار قرمز» قرار گرفتهاند.
به گزارش سایت طلا، سیانان در گزارشی نوشت: افزایش سرسامآور قیمت حاملهای انرژی، که از بنزین و گازوئیل تا سوخت جت را در بر میگیرد، اکنون به چالشی جدی برای ثبات اقتصادی و مهار تورم در سطح بینالمللی تبدیل شده است.
تنگنای پالایشی؛ وقتی عرضه پاسخگوی نیاز نیست
آنچه به عنوان شوک اولیه عرضه ناشی از تنشها در تنگه هرمز آغاز شد، اکنون به یک بحران عمیق در ظرفیت پالایشگاهی جهان بدل گشته است. بر اساس گزارشها، سه چهارم قطبهای پالایشی جهان در وضعیت بحرانی به سر میبرند. در خاورمیانه، حملات نظامی و مخاطرات ترابری ناشی از تنشهای ایران و آمریکا، فعالیت پالایشگاهها را با اخلال جدی مواجه کرده است.
همزمان، در روسیه، حملات پهپادی بخش قابلتوجهی از ظرفیت پالایشی این کشور (معادل ۳ درصد از کل ظرفیت جهانی) را فلج کرده و مسکو را وادار به ممنوعیت صادرات سوخت تا پایان ژانویه ۲۰۲۷ کرده است. در سوی دیگر، چین نیز با هدف تأمین نیاز داخلی، صادرات سوخت خود را به شدت محدود کرده است.
باب مکنالی، رئیس گروه انرژی راپیدان، در گفتگو با سیانان وضعیت کنونی بازار را اینگونه توصیف کرد: «بازار فریاد میزند که ما با کمبود عرضه مواجه هستیم.»
اثر دومینوی قیمتها بر جیب مصرفکنندگان
پیامدهای این کمبود، مستقیماً در قیمتهای نهایی نمایان شده است:
بنزین: میانگین قیمت بنزین معمولی با ۳۰ درصد افزایش نسبت به سال گذشته، به ۴.۰۷ دلار در هر گالن رسیده است.
گازوئیل: به عنوان سوخت حیاتی حملونقل و کشاورزی، ۴۸ درصد گرانتر از سال گذشته است. این رشد قیمت، هزینهای پنهان را به مصرفکنندگان تحمیل کرده که طبق برآورد دانشگاه براون، تنها در آمریکا به ۴۰ میلیارد دلار رسیده است.
سوخت جت: با جهش بیش از ۷۰ درصدی قیمت، شرکتهای هواپیمایی را ناگزیر به افزایش نرخ بلیت و حذف پروازهای کمسود کرده است.
چشمانداز مبهم؛ زمستانی سخت در پیش است
تحلیلگران بانک آمریکا (BofA) هشدار دادهاند که بازار در آستانه ورود به قویترین دوره تقاضای فصلی خود با کمترین حاشیه خطا قرار دارد. با نزدیک شدن به اوج فصل طوفانها در منطقه خلیج فارس ایالات متحده (به عنوان تنها کانون باقیمانده تولید پایدار) و نیاز پالایشگاهها به تعمیرات دورهای، ریسک تداوم قیمتهای بالا و حتی جهش بیشتر در فصل زمستان بسیار جدی است.
اگرچه قیمتهای فعلی منجر به پدیده «تخریب تقاضا» (کاهش مصرف به دلیل گرانی بیش از حد) شده، اما کارشناسان معتقدند این کاهش برای بازگشت تعادل به بازار کافی نبوده است. در صورت عدم حلوفصل چالشهای عرضه در روسیه، چین و خاورمیانه، چشمانداز اقتصادی جهان همچنان تحت فشار سنگین تورم انرژی باقی خواهد ماند.