عقبنشینیهای ترامپ فرمول پیدا کرد؛ شاخص TACO ساخته شد
رفتار دونالد ترامپ در بحران ایران آنقدر از نگاه تحلیلگران بازارهای مالی قابل تکرار بوده که یک شرکت مشاوره آمریکایی برای آن یک مدل ریاضی طراحی کرده است.
در بازارهای مالی، معمولاً برای پیشبینی رکود، تورم، نرخ بهره یا قیمت نفت شاخص طراحی میشود. اما این بار موضوع متفاوت است؛ یک شرکت آمریکایی مدلی ساخته که هدف آن پیشبینی رفتار رئیسجمهور ایالات متحده در برابر ایران است.
نکته قابل توجه اینجاست که طراحان این مدل معتقدند رفتار ترامپ در ماههای اخیر آنقدر الگوی مشخص و تکرارشوندهای پیدا کرده که میتوان آن را با استفاده از متغیرهای اقتصادی اندازهگیری و حتی تا حدی پیشبینی کرد.
شاخص TACO از کجا آمد؟
تاکو (TACO) مخفف عبارت Trump Always Chickens Out (ترامپ همیشه جا میزند) است؛ اصطلاحی که در فضای رسانهای و مالی آمریکا برای توصیف الگویی به کار میرود که بر اساس آن، ترامپ ابتدا مواضع بسیار تند و تهدیدآمیز اتخاذ میکند، اما با افزایش هزینههای اقتصادی یا امنیتی، از شدت مواضع خود میکاهد یا مسیر مذاکره را انتخاب میکند.
تحلیلگران Signum Global Advisors این الگو را از حد یک تعبیر رسانهای فراتر برده و تلاش کردهاند آن را به یک مدل کمی تبدیل کنند.
چهار متغیری که رفتار ترامپ را توضیح میدهد
در مدل طراحیشده، چهار شاخص به طور همزمان رصد میشود:
* قیمت نفت برنت
* بازده اوراق خزانه ۱۰ ساله آمریکا
* میزان عبور نفتکشها از تنگه هرمز
* عملکرد شاخص S&P500
به اعتقاد این مؤسسه، هر زمان فشار همزمان این چهار متغیر از یک آستانه مشخص عبور کرده، احتمال تغییر موضع ترامپ افزایش یافته است.
هر بار هزینه بالا رفت، تغییر موضع هم رخ داد
نمودار زیر نشان میدهد، چند نمونه از این تغییرات را نشان میدهد.
در ۲۲ مارس، همزمان با افزایش شاخص، ترامپ با آغاز مذاکرات موافقت کرد.
در ۱۸ مه، در حالی که شاخص دوباره به یکی از بالاترین سطوح خود رسیده بود، تصمیم به حمله را متوقف و مسیر مذاکره را انتخاب کرد.
در ۱۱ ژوئن نیز با وجود تنشها، روند نهاییسازی تفاهمنامه را تسریع کرد.
در مقابل، هر زمان فشار اقتصادی کاهش یافته، نمودار نقاطی را نشان میدهد که مواضع کاخ سفید دوباره تهاجمیتر شده است؛ از جمله درخواست اصلاح پیشنویس تفاهم در ۲۹ مه یا لغو برخی معافیتهای نفتی در ۷ ژوئیه.
چرا ایران در مرکز این شاخص قرار دارد؟
دلیل انتخاب ایران برای طراحی این مدل، جایگاه تنگه هرمز در اقتصاد جهانی است.
هرگونه افزایش تنش در این منطقه میتواند قیمت نفت را بالا ببرد، تورم آمریکا را تشدید کند، بازده اوراق خزانه را افزایش دهد و همزمان بازار سهام آمریکا را تحت فشار قرار دهد.
در واقع این مدل بر این فرض استوار است که تصمیمهای کاخ سفید فقط تابع محاسبات نظامی نیست، بلکه هزینههای اقتصادی نیز در آن نقش مهمی دارند.
بازارهای مالی هم رفتار سیاستمداران را مدلسازی میکنند
محمد شعبانی، کارشناس اقتصادی در گفتوگو با خبرنگار اقتصادی خبرگزاری فارس اظهار کرد: ساخت چنین مدلی نشان میدهد که فعالان بازارهای مالی، رفتار سیاستمداران را نیز مانند سایر متغیرهای اقتصادی قابل تحلیل میدانند.
وی افزود: این مدل ادعا نمیکند که همه تصمیمهای ترامپ قابل پیشبینی است، اما میگوید هرگاه فشار بر بازار نفت، بورس و اوراق آمریکا به سطح مشخصی برسد، احتمال تغییر رفتار کاخ سفید افزایش پیدا میکند.
مهمترین نکته، خودِ شاخص TACO نیست، بلکه این واقعیت باشد که یک مؤسسه آمریکایی به این نتیجه رسیده که رفتار رئیسجمهور آمریکا در قبال بحران ایران، به اندازهای الگوی تکرارشونده پیدا کرده که میتوان برای آن یک مدل کمی طراحی کرد.
این مدل البته تضمینکننده پیشبینی آینده نیست، اما نشان میدهد از نگاه بخشی از تحلیلگران آمریکایی، تصمیمهای کاخ سفید در قبال ایران صرفاً محصول محاسبات نظامی یا سیاسی نیست و فشار ناشی از نفت، بازارهای مالی و تنگه هرمز نیز میتواند در تغییر مسیر این تصمیمها نقش داشته باشد.
