آیا «زردچوبه» معجزه گری برای سلامتی است؟

زردچوبه، این ادویه طلایی‌رنگ که از گیاه کورکوما لونگا به دست می‌آید، به دلیل ترکیب فعال خود به نام «کورکومین»، از جایگاه ویژه‌ای در طب سنتی و نوین برخوردار است.

زردچوبه به‌ویژه خاصیت ضدالتهابی و آنتی‌اکسیدانی بسیار قوی دارد. مطالعات نشان می‌دهند که می‌تواند در کاهش التهاب‌های مزمن، بهبود علائم آرتروز، تقویت سیستم ایمنی و سلامت قلب نقش موثری ایفا کند.

با وجود فواید بی‌شمار، مصرف بی‌رویه (به‌ویژه در قالب مکمل‌ها) می‌تواند مشکل‌ساز باشد. زردچوبه خاصیت رقیق‌کنندگی خون دارد؛ بنابراین افرادی که داروهای ضد انعقاد مصرف می‌کنند باید در مصرف آن بسیار محتاط باشند.

زیاده‌روی در مصرف آن ممکن است منجر به اختلالات گوارشی نظیر درد معده، اسهال یا حالت تهوع شود. همچنین، افرادی که دچار سنگ کیسه صفرا یا سنگ کلیه (به دلیل سطح بالای اگزالات) هستند، باید پیش از مصرف مکمل‌های زردچوبه با پزشک مشورت کنند.

این روزها اگر در اینستاگرام گشت‌وگذار کنیم، با بلاگرهایی روبرو می‌شویم که زردچوبه را به عنوان «قوی‌ترین ادویه دنیا» و «معجزه‌گر زندگی» معرفی می‌کنند. آن‌ها وعده می‌دهند که با خوردن زردچوبه، تمام مشکلات سلامتی حل می‌شود.

زهرا سرباز حسینی متخصص طب ایرانی در گفت‌وگو با خبرنگار سلامت خبرگزاری فارس درباره « تبلیغات زیاد درباره خواص زردچوبه»، گفت: واقعیت این است که ما با یک موج از اغراق‌های تبلیغاتی روبرو هستیم. بله، زردچوبه یک ادویه سالم و ارزشمند است، اما اصلاً یک «داروی معجزه‌گر» نیست که بتوان با آن زندگی را زیر و رو کرد. باید با چشم باز به این موضوع نگاه کرد.

وی ادامه داد: در طب سنتی، زردچوبه با نام‌هایی مثل «عروق» و «سفر» شناخته می‌شود و مزاج آن گرم و خشک در درجه سه است. همین ویژگی مزاجی نشان می‌دهد که مصرف آن نباید بدون احتیاط باشد؛ چرا که درجه سه یعنی قدرت اثرگذاری و شدت آن بالا است و نیاز به دقت زیادی دارد.

متخصص طب ایرانی درباره اینکه «بسیاری از این بلاگرها از خواص ضدالتهاب و ضددرد زردچوبه می‌گویند. آیا این ادعاها درست است؟» ابراز کرد: این ادعاها کاملاً غلط نیستند، اما یک «اما»ی بزرگ دارند. اکثر این خواص زمانی ظاهر می‌شوند که ما با «دوز درمانی» روبرو باشیم؛ یعنی مقداری معادل ۲ تا ۳ قاشق غذاخوری در روز.

سرباز حسینی تصریح کرد: اما نکته اینجاست که نمی‌توان انتظار داشت با یک پاشیدن زردچوبه روی غذا، تمام مشکلات درمان شود. همچنین، ادعای درمان قطعی یائسگی، آلزایمر یا کبد چرب با زردچوبه، هنوز شواهد علمی کافی و قطعی ندارد.

متخصص طب ایرانی تاکید کرد: مصرف افراطی اصلاً توصیه نمی‌شود. زردچوبه به شدت خاصیت رقیق‌کنندگی خون دارد. بنابراین، افرادی که داروهای رقیق‌کننده خون، داروهای کاهنده قند خون یا داروهای کاهنده اسید معده مصرف می‌کنند، باید بسیار مراقب باشند چون تداخلات دارویی جدی ایجاد می‌شود.

وی افزود: علاوه بر این، مطالعات نشان داده که مقادیر زیاد آن می‌تواند باعث بالا رفتن آنزیم‌های کبدی شود. به همین دلیل، در دوران بارداری و شیردهی نیز مصرف آن باید با احتیاط بسیار زیاد انجام شود.

سرباز حسینی درباره «زردچوبه‌های تقلبی و اینکه چطور می‌توانیم از سلامت این ماده مطمئن شویم؟» متذکر شد: متأسفانه زردچوبه‌های تقلبی که با فلزات سنگین و رنگ‌های صنعتی آلوده شده‌اند، در بازار زیاد هستند.

وی افزود: توصیه من این است که هرگز از منابع نامعتبر خرید نکنید و حتماً از برندهای مشهور و اماکن معتبر تهیه کنید تا سلامت خانواده‌تان به خطر نیفتد.

سرباز حسینی خاطرنشان کرد: زردچوبه یک ادویه عالی برای عطر، رنگ و طعم دادن به غذاست و استفاده از آن در غذاها هیچ مشکلی ندارد. اما اگر قصد دارید از آن به عنوان «دارو» استفاده کنید، حتماً باید تحت نظر پزشک و با توجه به نیاز بدن خودتان باشد.