«تنگه هرمز» گلوگاهی که بازار انرژی جهان را به زانو درآورد

به گزارش سایت طلا، مجموع کاهش عرضه نفت از سوی تولیدکنندگان در خاورمیانه اکنون از ۱.۳ میلیارد بشکه فراتر رفته است، به طوری که جریان نفت از تنگه هرمز از حدود ۲۰ میلیون بشکه در روز قبل از درگیری به طور متوسط ۲.۷ میلیون بشکه در روز در ماه‌های مارس، آوریل و مه کاهش یافته است.

از زمان آغاز جنگ علیه ایران در ۲۸ فوریه، کاهش شدید تعداد تانکر‌هایی که نفت و گاز را از تولیدکنندگان خلیج فارس از طریق تنگه هرمز حمل می‌کنند، جریان بازار نفت را نه تنها برای نفت خام، بلکه برای خوراک پتروشیمی، گاز مایع (LPG) برای پخت و پز و فرآورده‌های میان تقطیر مانند دیزل و سوخت جت نیز به شدت مختل کرده است.

با تشدید بحران در اوایل آوریل، شاخص بین‌المللی نفت خام دریای شمال به بالاترین حد خود یعنی ۱۴۴ دلار در هر بشکه رسید - بیش از دو برابر سطح قبل از جنگ، و حتی افزایش شدیدتری برای سوخت جت و دیزل ثبت شد.

از آن زمان، با کاهش شدید تقاضا و افزایش خوش‌بینی به دستیابی به توافقی برای امکان جریان منظم‌تر کشتیرانی از طریق تنگه، قیمت‌ها به طور قابل توجهی کاهش یافته‌اند. توافق جدید هفته گذشته بین ایالات متحده و ایران، که هدف آن بازگشایی تنگه و فراهم کردن زمینه برای صلح پایدار است، یک پیشرفت حیاتی در این زمینه است، و نشانه‌هایی از افزایش صادرات از زمان توافق وجود دارد.

اختلالات عرضه و افزایش قیمت‌ها تا به امروز، طیف گسترده‌ای از واکنش‌ها را از سوی تولیدکنندگان نفت، پالایشگاه‌ها و مصرف‌کنندگان برای سازگاری با شرایط بازار به شدت تغییر یافته، برانگیخته است. بسیاری از مصرف‌کنندگان مصرف انرژی خود را کاهش داده‌اند و دولت‌ها اقداماتی را برای محافظت از خانوار‌ها و مشاغل در برابر تأثیرات، به ویژه در منطقه آسیا و اقیانوسیه که اثرات آن به شدت احساس شده است، انجام داده‌اند.

گزارش اصلی بازار نفت آژانس بین‌المللی انرژی اکنون تخمین می‌زند که تقاضای جهانی نفت در سه ماهه دوم سال ۲۰۲۶ نسبت به سال گذشته تقریبا ۵ میلیون بشکه در روز و به طور متوسط برای کل سال ۱.۱ میلیون بشکه در روز کاهش خواهد یافت. این در مقایسه با پیش‌بینی ماه فوریه، قبل از وقوع خصومت‌ها، مبنی بر رشد تقاضای جهانی ۸۵۰ هزار بشکه در روز برای کل سال است.

در عمل، کاهش تقاضا بسیار کمتر از ضرر‌های عمده جریان نفت از طریق تنگه هرمز بوده است. سه تعدیل و واکنش دیگر نیز بسیار مهم بوده‌اند. اول، آزادسازی گسترده ذخایر نفت به دلیل افزایش قیمت نفت که فعالان بازار را به کاهش ذخایر با نرخ‌های بی‌سابقه ترغیب کرد، و بزرگترین آزادسازی ذخایر اضطراری آژانس بین‌المللی انرژی که تاکنون انجام شده، بشکه‌های اضافی را به بازار عرضه کرده است. به طور متوسط، ذخایر نفت جهان از زمان آغاز درگیری ۳.۸ میلیون بشکه در روز کاهش یافته است.

دوم، واکنش‌های کلیدی در سمت عرضه وجود داشته است، از جمله استفاده از مسیر‌های جایگزین برای بازار برای برخی از تولیدکنندگان خلیج فارس که تنگه هرمز را دور می‌زدند، و افزایش صادرات نفت خام از سایر تأمین‌کنندگان، به ویژه ایالات متحده.

در نهایت، سیستم پالایش جهانی تعدیل‌های سریعی را انجام داد تا نه تنها ضرر‌های نفت خام خاورمیانه، بلکه سقوط صادرات محصولات پالایش شده از منطقه را نیز جبران کند.