آینده قیمت نفت با وجود بسته شدن تنگه هرمز، چه میشود؟
بازار جهانی نفت در ماهها و سالهای پیش رو بیش از هر زمان دیگری به تحولات ژئوپلیتیکی حساس مانده است؛ در این میان، تنگه هرمز همچنان یکی از تعیینکنندهترین نقاط برای قیمتگذاری نفت در جهان به شمار میرود.
به گزارش سایت طلا، این آبراه باریک که بخش قابل توجهی از صادرات نفت و گاز منطقه خلیج فارس از آن عبور میکند، نهفقط یک مسیر ترانزیتی، بلکه عاملی کلیدی در شکلدهی به انتظارات معاملهگران، شرکتهای انرژی و دولتهاست.
کارشناسان معتقدند قیمت نفت تنها از میزان عرضه و تقاضای واقعی اثر نمیپذیرد، بلکه ریسک اختلال در عرضه نیز نقش پررنگی در نوسانات آن دارد. به همین دلیل، هرگونه تنش امنیتی، تهدید به محدود شدن کشتیرانی یا افزایش درگیریهای منطقهای در اطراف تنگه هرمز میتواند به سرعت به رشد «پریمیوم ریسک» در بازار نفت منجر شود؛ یعنی بخشی از قیمت نفت که ناشی از نگرانیها و نااطمینانیهای سیاسی است، نه صرفاً کمبود فیزیکی نفت.
اهمیت تنگه هرمز از آنجا ناشی میشود که کشورهای بزرگ صادرکننده انرژی در منطقه، بخش مهمی از نفت خود را از این مسیر راهی بازارهای جهانی میکنند. در نتیجه، حتی اگر جریان صادرات بهطور کامل متوقف نشود، صرف افزایش احتمال اختلال هم میتواند قیمتها را بالا ببرد. بازار نفت بهطور سنتی به اینگونه ریسکها واکنش سریع نشان میدهد، زیرا پالایشگاهها، شرکتهای بیمه، ناوگان حملونقل دریایی و خریداران بزرگ آسیایی و اروپایی همگی ناچارند هزینههای احتمالی بحران را در محاسبات خود لحاظ کنند.
با این حال، آینده قیمت نفت فقط به هرمز وابسته نیست. عواملی مانند رشد اقتصادی چین و هند، سیاست تولید اوپکپلاس، وضعیت ذخایر استراتژیک آمریکا، نرخ بهره در اقتصادهای بزرگ، و سرعت گذار انرژی نیز بر روند قیمتها اثر میگذارند. اگر اقتصاد جهانی با کاهش رشد مواجه شود، حتی تنشهای منطقهای هم ممکن است تنها اثر کوتاهمدت بر بازار بگذارند. در مقابل، اگر تقاضا بالا بماند و همزمان خطرات ژئوپلیتیکی افزایش پیدا کند، نفت میتواند با جهشهای قابل توجهی روبهرو شود.
در چنین شرایطی، تنگه هرمز بیش از آنکه صرفاً یک مسیر دریایی باشد، به شاخصی از ثبات یا بیثباتی بازار انرژی جهان تبدیل شده است. هر خبری که نشاندهنده کاهش تنش و تضمین امنیت کشتیرانی باشد، میتواند به آرامش بازار و تعدیل قیمتها کمک کند؛ و برعکس، هر نشانهای از تشدید بحران، توان ایجاد موج جدیدی از افزایش قیمت را دارد.
در مجموع، چشمانداز قیمت نفت در کوتاهمدت و میانمدت همچنان به ترکیبی از متغیرهای اقتصادی و امنیتی وابسته است، اما در میان همه این عوامل، تنگه هرمز جایگاهی ویژه دارد؛ گلوگاهی که سرنوشت آن میتواند نهتنها بر بازار نفت، بلکه بر تورم جهانی، هزینه حملونقل و امنیت انرژی بسیاری از کشورها اثر مستقیم بگذارد.