رسانه اسرائیل: ضربه جدی نتانیاهو به رژیم صهیونیستی
به نوشته رسانههای عبری در حالی که صادرکنندگان و شرکتهای فناوری اسرائیل هر روز بیشتر از سقوط دلار ضربه میخورند، نتانیاهو برای برای جلب رضایت ترامپ در مقابله با ایران، بانک مرکزی اسرائیل را از خرید دلار و نجات اقتصاد بازداشته است.
به گزارش سایت طلا، یک گزارش جدید در رسانههای اسرائیل فاش کرده که بانک مرکزی این رژیم با وجود ضرر سنگین صادرکنندگان و شرکتهای فناوری، از خرید دلار برای جلوگیری از سقوط بیشتر آن خودداری میکند. دلیل اصلی این انفعال، ترس از خشم دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، عنوان شده است.
وضعیت دلار در روزهای اخیر؛ سقوط به پایینترین سطح دو ساله
بررسی نرخ ارز در بازارهای جهانی نشان میدهد ارزش دلار آمریکا در هفتههای اخیر به پایینترین سطح خود در دو سال گذشته رسیده است. دلار که در اوایل سال ۲۰۲۶ حدود ۳.۲۰ شِکِل ارزش داشت، در روزهای پایانی ماه مه ۲۰۲۶ به زیر ۲.۸۰ شِکِل سقوط کرده است. این افت شدید در حالی رخ میدهد که ترامپ به صراحت اعلام کرده خواستار «دلار ضعیفتر» برای افزایش رقابتپذیری کالاهای آمریکایی است.
روزنامه «مارکر» اسرائیل نوشته که در معاملات اواخر هفته گذشته، نرخ دلار به ۲.۷۸ شِکِل هم رسید که پایینترین رقم از ژوئن ۲۰۲۴ تا کنون محسوب میشود. یورو نیز در همین دوره به ۳.۲۴ شِکِل سقوط کرده است. بانک مرکزی اسرائیل با وجود این افت بیسابقه، حتی یک بار هم وارد بازار نشده و دلاری خریداری نکرده است.
تصویر بزرگتر اما نگرانکنندهتر است. آمارها نشان میدهد ارزش دلار در برابر شِکِل (واحد پول اسرائیل) از ژوئن ۲۰۲۴ تا کنون حدود ۲۵ درصد کاهش یافته است. نرخ دلار از ۳.۷۲ شِکِل در خرداد ۱۴۰۳ به ۲.۸۰ شِکِل در حال حاضر رسیده. نرخ یورو هم ۱۹ درصد پایین آمده و از ۴.۰۳ به ۳.۲۷ شِکِل کاهش یافته است. یعنی طی فقط دو سال، صادرکنندگان اسرائیلی نزدیک به یکچهارم درآمد ارزی خود را از دست داد.
سقوط دلار ضربه سنگینی به صادرکنندگان اسرائیلی زده است. صادرکنندهای که دو سال پیش به ازای هر ۱۰۰ دلار صادرات، ۳۷۲ شِکِل دریافت میکرد، امروز فقط ۲۸۰ شِکِل میگیرد. یعنی به ازای هر ۱۰۰ دلار، ۹۱ شِکِل کمتر عایدش میشود. برای جبران این کاهش، او مجبور است قیمت کالاهایش را حدود یک سوم افزایش دهد؛ از ۱۰۰ دلار به ۱۳۳ دلار. این کار عملاً باعث از دست دادن مشتریان خارجی و کاهش سهم بازارش در جهان میشود.
ترامپ میخواهد ارزش دلار در جهان پایین باشد تا کالاهای آمریکایی برای کشورهای دیگر ارزانتر شود. وقتی دلار ضعیف باشد، خارجیها بیشتر از آمریکا میخرند و اقتصاد آمریکا رونق میگیرد. اگر اسرائیل وارد عمل شود و دلار بخرد، ارزش دلار در برابر شِکِل بالا میرود که دقیقاً برعکس سیاست ترامپ است. ترامپ نگران است که کشورهای دیگر نیز از اسرائیل الگوبرداری کنند.
نیاز نتانیاهو به حمایت ترامپ در مقابله با ایران
روزنامه مارکر نوشته دلیل اصلی خودداری بانک مرکزی اسرائیل از خرید دلار، ترس از به هم زدن برنامه اقتصادی ترامپ است. نتانیاهو و اسموتریچ نمیخواهند با ترامپ درگیر شوند و میترسند حمایت نظامی و سیاسی آمریکا را از دست بدهند.
گزارش صراحتاً اشاره کرده که نیاز شدید اسرائیل به کمک آمریکا برای مقابله با برنامه هستهای ایران، مهمترین عاملی است که جلوی هرگونه اقدام مستقل این رژیم را میگیرد. ترامپ میداند اسرائیل کاملاً به آمریکا وابسته است، بنابراین سیاست اقتصادی خود را به زور به آن تحمیل میکند. نفوذ ترامپ به جنگهای لبنان و غزه و به ویژه مقابله با ایران هم کشیده شده است.
نفوذ ترامپ آنقدر زیاد است که حتی درباره پروندههای قضایی اسرائیل و محاکمه نتانیاهو نیز اعمال نفوذ میکند.
بانک مرکزی اسرائیل در دورههای قبل و تحت مدیریت محافظان سابق، معمولاً با خرید دلار در بازار مداخله میکرد. این سیاست باعث شد ذخایر ارزی اسرائیل به ۲۳۵ میلیارد دلار برسد. اما اکنون با وجود کاهش ۲۰ درصدی ارزش دلار در یک سال اخیر و سقوط به ۲.۸۰ شِکِل، بانک مرکزی اسرائیل حتی پس از کاهش نرخ بهره نیز دست به مداخله نزده است.
ضرر سنگین شرکتهای فناوری اسرائیل
شرکتهای فناوری اسرائیل (هایتک) که یکی از ارکان اصلی اقتصاد این رژیم هستند، از دو طرف تحت فشارند. هزینههایشان به شِکِل گران شده و درآمد دلاریشان کم شده است. این بخش ۱۵ درصد از تولید ناخالص داخلی، ۵۷ درصد از صادرات و ۴۰ درصد از رشد اقتصادی اسرائیل را تشکیل میدهد.
شرکتهای اسرائیلی در حال کوچ به خارج
این فشارها باعث شده بسیاری از شرکتهای اسرائیلی برنامه اخراج کارمندان و انتقال فعالیت به خارج را شروع کنند. شرکت «ویکس» قصد دارد حدود هزار کارمند خود را تعدیل کند. همزمانی بحران ارزی با فشار ناشی از هوش مصنوعی، وضعیت را بحرانیتر کرده است.
به نوشته این رسانه عبری، بانک مرکزی اسرائیل تنها در صورتی وارد عمل میشود که تورم کاملاً از کنترل خارج شود یا بازار ارز دچار اختلال شدید گردد. اما حتی در آن صورت نیز مداخله را با دلایل فنی توجیه میکند، نه سیاسی، تا ترامپ عصبانی نشود.
مارکر آورده است: اسرائیل به خاطر وابستگی کامل به آمریکا در برابر ایران، حاضر است اقتصاد خود را قربانی سیاستهای ترامپ کند. صادرکنندگان و شرکتهای فناوری هر روز بیشتر ضرر میکنند، اما نتانیاهو جرات ندارد حتی یک قدم برخلاف میل ترامپ بردارد.
