هشدار جدی آژانس بینالمللی انرژی
آژانس بین المللی انرژی پیشبینی کرد: تقاضای جهانی نفت در سال ۲۰۲۶ نسبت به سال قبل ۴۲۰ هزار بشکه در روز کاهش یابد و به ۱۰۴ میلیون بشکه در روز برسد که ۱.۳ میلیون بشکه در روز کمتر از پیشبینی ما قبل از جنگ است.
به گزارش سایت طلا، آژانس بین المللی انرژی در آخرین پیش بینی خود آورده است که بیشترین کاهش تقاضای جهانی نفت در سهماهه دوم سال ۲۶ با ۲.۴۵ میلیون بشکه در روز است که از این میزان، ۹۳۰ هزار بشکه در روز مربوط به کشورهای عضو OECD و ۱.۵ میلیون بشکه در روز مربوط به کشورهای غیر عضو OECD است. در حال حاضر بخشهای پتروشیمی و هوانوردی بیشترین تأثیر را پذیرفتهاند، اما قیمتهای بالاتر، محیط اقتصادی ضعیفتر و اقدامات صرفهجویی در تقاضا به طور فزایندهای بر مصرف سوخت تأثیر خواهد گذاشت.
عرضه جهانی نفت در ماه آوریل ۱.۸ میلیون بشکه در روز دیگر کاهش یافت و به ۹۵.۱ میلیون بشکه در روز رسید و کل ضرر از فوریه را به ۱۲.۸ میلیون بشکه در روز رساند. تولید کشورهای خلیج فارس که تحت تأثیر بسته شدن تنگه هرمز قرار گرفتهاند، ۱۴.۴ میلیون بشکه در روز کمتر از سطح قبل از جنگ بوده است. تولید و صادرات بیشتر از حوزه اقیانوس اطلس تا حدودی این کاهش را جبران میکند. با فرض از سرگیری تدریجی جریان نفت از تنگه هرمز از ماه ژوئن، پیشبینی میشود که عرضه جهانی نفت در سال ۲۰۲۶ به طور متوسط ۳.۹ میلیون بشکه در روز کاهش یابد و به ۱۰۲.۲ میلیون بشکه در روز برسد.
پیشبینی میشود که ظرفیت پالایش نفت خام پالایشگاهها در سهماهه دوم سال ۲۶، ۴.۵ میلیون بشکه در روز کاهش یابد و به ۷۸.۷ میلیون بشکه در روز و در کل سال ۲۰۲۶، ۱.۶ میلیون بشکه در روز کاهش یابد و به ۸۲.۳ میلیون بشکه در روز برسد، زیرا اپراتورها با آسیب به زیرساختها، محدودیتهای صادراتی و کاهش دسترسی به خوراک مواجه هستند. حاشیه سود پالایش همچنان در سطوح بالای تاریخی خود باقی مانده است که با شکافهای بیسابقه در محصولات میانتقطیر پشتیبانی میشود. پالایشگاهها در حال سازگاری با بحران هستند و جریانهای تجاری جدیدی برای جبران صادرات از دست رفته محصولات خلیج فارس پدیدار میشوند.
طبق دادههای اولیه، موجودی نفت مشاهده شده جهانی در ماه مارس ۱۲۹ میلیون بشکه و در ماه آوریل ۱۱۷ میلیون بشکه دیگر کاهش یافته است. ادامه اختلالات در تجارت دریایی از طریق تنگه هرمز باعث کاهش ۱۷۰ میلیون بشکهای (۵.۷ میلیون بشکه در روز) ذخایر روی خشکی در ماه آوریل شد، در حالی که ذخایر نفت روی آب ۵۳ میلیون بشکه افزایش یافت. ذخایر روی خشکی کشورهای عضو OECD به میزان ۱۴۶ میلیون بشکه (۴.۹ میلیون بشکه در روز) کاهش یافت، در حالی که ذخایر قابل مشاهده کشورهای غیر عضو OECD به میزان ۲۴ میلیون بشکه کاهش یافت.
دیاتد دریای شمال در ماه آوریل در محدوده قیمتی بیسابقهای تقریباً ۵۰ دلار در هر بشکه معامله شد، و اختلال در جریان نفت خاورمیانه باعث افزایش قیمتها از حدود ۱۶.۵۰ دلار در هر بشکه در ماه به طور متوسط به ۱۲۰.۳۶ دلار در هر بشکه شد. اختلاف قیمتها مطابق با قیمتهای ثابت نوسان داشت، به طوری که اختلاف قیمتهای آتی WTI و Brent در پایان ماه حدود ۵ دلار در هر بشکه بود. اختلاف قیمت دیاتد با معاملات آتی ICE Brent از رکورد ۳۵ دلار در هر بشکه در اواسط آوریل به ۳ دلار در هر بشکه در اوایل ماه مه کاهش یافت.
بیش از ده هفته پس از آغاز جنگ در خاورمیانه، کاهش فزاینده عرضه از تنگه هرمز، ذخایر جهانی نفت را با سرعتی بیسابقه کاهش میدهد. قیمتهای نفت پایه در واکنش به سیگنالهای متناقض مبنی بر اینکه ایالات متحده و ایران به زودی برای پایان دادن به درگیری به توافق خواهند رسید، نوسانات شدیدی را تجربه کردهاند، به طوری که قیمت نفت دریای شمال از بالاترین سطح ۱۴۴ دلار در هر بشکه به زیر ۱۰۰ دلار در هر بشکه سقوط کرده و سپس دوباره افزایش یافته است. در زمان نگارش این مطلب، دو کشور بر سر توافق برای بازگشایی تنگه و پایان جنگ همچنان با یکدیگر اختلاف دارند و قیمت نفت دریای شمال حدود ۱۱۰ دلار در هر بشکه است.
با توجه به اینکه تردد نفتکشهای هرمز همچنان محدود است، مجموع کاهش عرضه از سوی تولیدکنندگان خلیج فارس در حال حاضر از ۱ میلیارد بشکه فراتر رفته و بیش از ۱۴ میلیون بشکه نفت در روز اکنون مسدود شده است که یک شوک عرضه بیسابقه است. با این حال، شکاف عرضه و تقاضای فعلی به طور قابل توجهی کمتر است، زیرا بازار در حال حاضر با مازاد عرضه به سمت بحران پیش میرود، در حالی که تولیدکنندگان و مصرفکنندگان به طور یکسان به سیگنالهای بازار پاسخ میدهند.
در بخش عرضه، عربستان سعودی و امارات متحده عربی با موفقیت بخشی از صادرات خود را به پایانههای بارگیری خارج از تنگه هدایت کردهاند. در عین حال، ذخایر انبارهای استراتژیک تجاری و دولتی در کشورهای مصرفکننده برای جبران بخشی از این کاهش، به بازارها سرازیر میشوند. ذخایر جهانی مشاهدهشده، شامل نفت روی آب، در ماههای مارس و آوریل ۲۵۰ میلیون بشکه یا ۴ میلیون بشکه در روز کاهش یافته است. تولیدکنندگان خارج از خاورمیانه نیز در واکنش به این بحران، تولید را افزایش داده و صادرات را به سطوح بیسابقهای رساندهاند. در واقع، انتظارات رشد عرضه در سال ۲۰۲۶ از قاره آمریکا از ابتدای سال بیش از ۶۰۰ میلیون بشکه در روز افزایش یافته و به طور متوسط به ۱.۵ میلیون بشکه در روز رسیده است. علاوه بر این، صادرات نفت خام حوزه اقیانوس اطلس، که اکنون عمدتاً به سمت بازارهای آسیبدیده شرق سوئز میرود، از فوریه ۳.۵ میلیون بشکه در روز افزایش یافته است که افزایش قابل توجهی از سوی ایالات متحده، برزیل، کانادا، قزاقستان و ونزوئلا داشته است. صادرات نفت خام روسیه نیز افزایش یافته است، زیرا حملات مکرر به پالایشگاههای این کشور، مصرف داخلی را کاهش داده و منجر به افزایش محمولهها شده است، در حالی که ایالات متحده به طور موقت از تحریمهای مربوط به نفت روسیه در دریا معاف شده است.
در سمت تقاضا، پالایشگاهها فعالیت خود را کاهش داده و واردات نفت خام را به شدت کاهش دادهاند. به گفته کپلر، واردات نفت خام دریایی چین از فوریه تا آوریل به میزان قابل توجهی 3.6 میلیون بشکه در روز کاهش یافته است. همچنین شاهد کاهش واردات از سوی کشورهای اصلی در ژاپن (1.9- میلیون بشکه در روز)، کره (1- میلیون بشکه در روز) و هند (760- هزار بشکه در روز) بودهایم. اما در حالی که کاهش فعالیت پالایشگاههای جهانی - حدود 5 میلیون بشکه در روز نسبت به سال گذشته در ماه آوریل - به طور موقت تنشها در بازار نفت خام را کاهش داده است، کمبود عرضه به سرعت به بازارهای فرآوردههای نفتی سرایت میکند.
مصرفکنندگان نهایی نیز در حال کاهش مصرف هستند. اکنون انتظار میرود تقاضای جهانی نفت در سهماهه دوم سال 2026 نسبت به مدت مشابه سال قبل 2.4 میلیون بشکه در روز کاهش یابد و در کل سال 420 هزار بشکه در روز کاهش یابد که 1.3 میلیون بشکه در روز کمتر از پیشبینی ما قبل از درگیری است. در حال حاضر، شدیدترین ضررها در بخش پتروشیمی مشاهده میشود که در آن دسترسی به خوراک به طور فزایندهای محدود میشود. فعالیت هوانوردی نیز بسیار پایینتر از سطح عادی است و به کاهش بخشی از فشار بر قیمت سوخت جت کمک میکند، که پس از قطع صادرات خاورمیانه تقریباً سه برابر شد. قیمتهای بالاتر، وخامت محیط اقتصادی و اقدامات صرفهجویی در تقاضا، مصرف جهانی نفت را بیشتر تحت تأثیر قرار خواهد داد.
در حالی که اگر توافقی برای پایان جنگ حاصل شود که اجازه میدهد جریان نفت از تنگه هرمز به تدریج از سهماهه سوم سال 2026 از سر گرفته شود، همانطور که در این گزارش فرض شده است، تقاضا ممکن است تا پایان سال به رشد بازگردد، اما احتمالاً بهبود عرضه کندتر خواهد بود. در نتیجه، بازار نفت تا سهماهه پایانی سال با کسری مواجه خواهد بود. با توجه به اینکه ذخایر جهانی نفت به رکورد جدیدی رسیده است، به نظر میرسد نوسانات بیشتر قیمتها پیش از دوره اوج تقاضا در تابستان محتمل باشد.
