میانجیگران منطقه چه گفتند که تصمیم ترامپ تغییر یافت؟
زمانی که نمایش قدرت ناوگان آمریکا در دریای سرخ نتوانست تهران را بترساند و به سردرگمی تحلیلگران پنتاگون منجر شد، پیام یکسان میانجیگران عمانی و قطری و تُرک به واشنگتن رسید؛ عاملی که به نوشته رأی الیوم، مسیر تصمیم ترامپ را تغییر داد.
به گزارش سایت طلا،فشارهای حداکثری واشنگتن علیه ایران، از جمله نمایش قدرت نظامی در منطقه، نه تنها هراسی در تهران ایجاد نکرد، که بر صلابت آن در آمادگی همزمان برای گفتوگو و مقابله افزود. از سوی دیگر گزارشهای اطلاعاتی ناقص و تحلیلهای متناقض درباره مواضع ایران، فرماندهی نظامی آمریکا را دچار تردید و بلاتکلیفی کرد. گزارش ویژه روزنامه فرامنطقهای «رأی الیوم» از معمای این صلابت ایران پرده برمیدارد.
در این گزارش آمده است: «منابع آگاه تأیید میکنند که یکی از دلایل اصلی تأخیر یا تعویق حمله نظامی از پیش تدارکدیدهشده آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران، برداشتهای مرتبط با ضعف و شکنندگی ساختار اطلاعاتی و امنیتی است که به ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا (CENTCOM) رسیده است».
زیرا اطلاعات سازمانهای اطلاعاتی نظامی قرار بود بهصورت دقیق به چند پرسش اساسی درباره وضعیت عملیاتی ایران پاسخ دهند؛ از جمله اینکه، چرا ایرانیها هیچ نشانهای از ترس در برابر نمایش قدرت نظامی آمریکا در دریای سرخ، آبهای مجاور بحر العرب و اقیانوس هند نشان نمیدهند؟ چرا اقدامات انجامشده در پایگاههای نظامی آمریکا در کشورهای همسایه ـ که برخی تقویت و برخی تخلیه شدهاند ـ هیچگونه تأثیری در مواضع سیاسی اعلامشده ایران نداشته است؟
در عمل، آمریکاییها نیروهای خود را از دستکم سه یا چهار پایگاه جابهجا کردهاند، و با وجود اعزام پنج ناو بزرگ جنگی، چند ناوشکن و امکانات عظیم نظامی، موضع ایران ثابت ماند: آمادگی همزمان برای مذاکره و جنگ.
بنا بر این گزارش، این پایداری در مواضع رسمی تهران، برای تحلیلگران اطلاعاتی پنتاگون و بخش اطلاعاتی وابسته به فرماندهی مرکزی آمریکا (CENTCOM) به معمایی تبدیل شد؛ زیرا هیچ نشانهای از ترس یا عقبنشینی در گفتار یا رفتار ایران دیده نمیشد. موضع سیاسی ایران همچنان بر آمادگی برابر برای مذاکره و جنگ بدون پیششرط، استوار ماند.
رأی الیوم نوشت که ابهامها زمانی بیشتر شد که میانجیگران قطری، عمانی و ترک با ارزیابی یکسانی به دولت آمریکا اطلاع دادند که ایران فقط حاضر است بر پایه معادلهای مشخص گفتوگو کند: «رفع کامل محاصرهی اقتصادی، در برابر بررسی برنامهی هستهای».
غیر از این، تهران هرگونه شرطگذاری در مذاکرات و سیاست «چماق و هویج» را که رئیسجمهور آمریکا، دونالد ترامپ، بنیان گذاشته، رد میکند. همچنین بهطور رسمی از طریق میانجیها اعلام شد که برنامهی موشکی دفاعی ایران وارد هیچ میز مذاکرهای نخواهد شد. چنین نیز شد، بهگونهای که در توافق مربوط به نشستی که [قرار بود] در استانبول با «استیو ویتکوف» انجام شود، تنها بر سر مذاکره در خصوص پرونده هستهای توافق شد.
ایران به میانجیها اعلام کرد که توان دفاعی و موشکی کشور خط قرمز مطلق است و صرفنظر از هزینهها، در هیچ مذاکرهای گنجانده نخواهد شد.
در پی این پاسخ قاطع، تیم بحران آمریکا که زیر نظر وزیر جنگ اداره میشد، بهدنبال کشف دلایل صلابت و استحکام مواضع ایران رفت، در حالیکه مقامات ایرانی بارها گفته بودند که در صورت بروز جنگ، اسرائیل هدف اصلی خواهد بود و درگیریها به جنگی منطقهای و گسترده تبدیل خواهد شد؛ عاملی که ظاهراً رئیسجمهور ترامپ را تا حدی از اقدام نظامی بازداشت.
لذا تنها امتیاز مورد بررسی در واشنگتن، سناریوی تبادل کامل لغو تحریمها در برابر گفتوگو درباره توقف برنامهی هستهای بود.
ایران در عین حال تصریح کرد که سلاح هستهای در اختیار ندارد و در مقطع کنونی نیز بهدنبال دستیابی به آن نیست، اما هدفش رسیدن به توافقی سیاسی و منطقهای جامع است.
مقامات آمریکایی شب گذشته پس از آنکه اخباری درباره احتمال لغو مذاکره با ایران منتشر شده بود، اعلام کردند واشنگتن، علیرغم تردیدهای عمیق درباره سودمند بودن آن، موافقت کرده است تا با ایران در پایتخت عمان جلسهای برگزار کند.
پایگاه خبری «اکسیوس» که پیشتر از لغو مذکرات خبر داده بود به نقل از یک مقام آمریکایی نوشت: «از ما خواستهاند که نشست را حفظ کنیم و به آنچه ایرانیها میگویند گوش دهیم».
این وبگاه به نقل از مقام آمریکایی دیگری نوشت که تصمیم به برگزاری این جلسه به «احترام درخواست متحدان منطقهای واشنگتن و برای ادامه پیگیری مسیر دیپلماتیک گرفته شده است؛ آن هم با وجود تردیدهای آمریکاییها درباره ثمربخشی این نشست».
