پرواز بدون خلبان قانونی شد
شکستن سد قانونی پروازهای بدون سرنشین توسط شرکت «اکسوینگ»، آغازگر انقلابی در هوانوردی است که کمبود خلبان و هزینههای سرسامآور را برای همیشه به تاریخ سپرده است.
در اکتبر ۲۰۲۳، «اداره هوانوردی فدرال آمریکا» (FAA) با صدور گواهینامه «مکمل تایپ گواهینامه» (Supplemental Type Certificate) برای شرکت فناوری «اکسوینگ» (Xwing)، سد قانونی پیشروی ناوگانهای هوایی خودران را شکست.
این رویداد که نقطه عطفی در تاریخ هوانوردی مدرن محسوب میشود، بر پایه تلاشهای «مارکوس پیتز» استوار بود؛ مردی که با تبدیل دفترش در خلیج سانفرانسیسکو به مرکز فرماندهی پروازهای بدون سرنشین، توانست سیستمهای هدایت خودران را روی هواپیماهای «سسنا ۲۰۸بی» (Cessna 208B) پیادهسازی کند.
پیتز که پیشتر در مصاحبههایی با رسانههایی مانند «بلومبرگ» گفته بود «ما در حال بازتعریف کابین خلبان هستیم»، با دریافت این مجوز عملاً امکان پروازهای تجاری بدون خلبان در کابین را از حالت تئوری خارج کرد.
صنعت هوانوردی راهکار اتوماسیون را انتخاب میکند
این تحول فناورانه درست در زمانی رخ داد که صنعت هوانوردی جهانی با بحران کمبود نیروی انسانی مواجه بود. «پیتر اِلبِرز»، مدیرعامل سابق «کیالام» (KLM) و رهبر فعلی «ایرلاین ایندیگو»، یکی از اصلیترین چهرههایی بود که سالها پیش از این، در کنفرانسهای بینالمللی مانند «یاتا» (IATA) نسبت به این چالش هشدار داده بود.
اِلبِرز که همواره بر لزوم استفاده از فناوری برای حفظ پایداری شبکههای هوایی تاکید داشت، معتقد بود که روشهای سنتی قرن بیستم پاسخگوی نیازهای قرن بیست و یکم نیستند.
دیدگاه استراتژیک او مبنی بر تکیه بر اتوماسیون برای کاهش هزینهها و غلبه بر کمبود خلبان، زمینبازی را برای پذیرش فناوریهای نوینی مانند آنچه «اکسوینگ» (Xwing) ارائه میداد، آماده کرد.
پروازهای آزمایشی ایمنی سیستم را تایید میکنند
پس از تاییدیه قانونگذاری در سال ۲۰۲۳، سال ۲۰۲۴ شاهد اجراییسازی این پروژه بود. «اکسوینگ» (Xwing) با انجام پروازهای آزمایشی متعدد در کالیفرنیا، توانایی سیستمهای خودران را در شرایط واقعی پرواز و ترافیک هوایی به اثبات رساند.
در این مرحله، مدل عملیاتی «نظارت از راه دور» جایگزین خلبان فیزیکی شد؛ جایی که یک ناظر پرواز در ایستگاه زمینی، با استفاده از دادههای لیدار و راداری، چندین پرواز را همزمان مدیریت میکرد.
این تغییر پارادایم نه تنها ایمنی را با حذف خطای ناشی از خستگی انسان تضمین کرد، بلکه هزینههای عملیاتی را به شدت کاهش داد و شرکتهای لجستیک را قادر ساخت تا مسیرهای باری پراکنده را با سودآوری بیشتر فعال نگه دارند.
اروپا آماده پذیرش ناوگانهای هوایی خودران میشود
اکنون در اوایل سال ۲۰۲۶، تمرکز صنعت به سمت گسترش این زیرساختها در بازار اروپا معطوف شده است.
با توجه به پیشبینیهای انجام شده مبنی بر نیاز به بیش از ۶۰۰ هزار خلبان در دو دهه آینده، شرکتهای هوانوردی اروپایی با الهام از مدل استراتژیک مدیرانی چون البرز، در حال مذاکره برای ادغام این فناوری در ناوگانهای منطقهای خود هستند.
دادهها نشان میدهد که پروازهای خودران دیگر یک رویای دور نیستند، بلکه واقعیتی در حال رشد هستند که قواعد بازی را در حملونقل هوایی تغییر دادهاند. این روایت تحول، داستان گذار از محدودیتهای فیزیولوژیک انسان به نامحدودیتی است که توسط هوش مصنوعی و اتوماسیون هدایت میشود.
