هیچ الماسی نداریم

بهروز برنا با بیان اینکه ایران ذخایر معدنی مطلوبی دارد، اظهار کرد: ایران به لحاظ پلیتی(صفحه زمین شناسی)، شرایط مطلوبی دارد، چرا که از یک پلیتی بسیار جوان و پدیده‌های زمین‌شناسی زیادی برخوردار است.

معاون اکتشافات معدنی سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی افزود: کشور ما از نظر متالوژنی نیز بر روی سطح یک کمربند شناخته شده به نام «آلپ-هیمالیا» قرار گرفته است که 15 درصد ذخایر معدنی دنیا از این کمربند تامین می‌شود. این کمربند از غربی‌ترین بخش اروپا شروع شده و به شرقی‌ترین بخش آسیا منتهی می‌شود.

معاون اکتشافات معدنی سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی با بیان اینکه 12.5 درصد طول این کمربند از خاک ما گذر کرده است، گفت: چنین شرایطی غنای معدنی کشورمان را بسیار مطلوب‌تر کرده است.

برنا در این باره افزود: از سویی اکثر زمین‌شناسان بر این عقیده هستند که کره زمین 4.5 میلیارد سال از عمرش می‌گذرد و با وجود اینکه قبلا خشک و یکپارچه بوده، در یک فرآیندی این صفحات از هم جدا شدند و الان در حال نزدیک شدن به هم هستند. در واقع یا به هم برخورد می‌کنند یا از هم دور می‌شوند که این نقطه اتصال بین صفحه‌ها محل بسیار مساعدی برای تخلیه و تشکیل مواد معدنی است.

معاون معدنی سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی افزود: فعالیت معدنی در ایران ریشه در تاریخ دارد و به نظر می‌رسد حدود 1200 معدن از پیشینیان به ما رسیده است.

او افزود: در ایران حدود 70 نوع مواد معدنی داریم که 15 مواد معدنی دیگر هم در بحث فرآوری و اکتشاف مدنظرمان واقع شده و به زودی آنها به بخش معدن کشور می‌پیوندند. زیرا ما یک جدول مندلیوف داریم که عناصر گوناگونی دارد و برخی از این عناصر همراه با مس محسوب می‌شوند. به طور مثال مس پورفیری همیشه همراه با مولیبدن و مولیبدن نیز با رنیوم همراه است. از طرفی همیشه طلا و نقره یاران مس هستند و این فلز را همراهی می‌کنند.

معاون معدنی سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی با بیان اینکه در کل کشور حدود 60 میلیارد تن ذخیره داریم، گفت: برخی ذخایرمان از این 60 میلیارد تن قطعی و برخی دیگر احتمالی است. ذخایر قطعی ذخایری هستند که با برآوردهایی که صورت می‌گیرد و محاسبه طول، عرض و عمق ذخایر کاملا مهندسی ارزیابی می‌شوند و به اضافه یا منهای 30 درصد خواهد شد و احتمال وجودشان بالای 70 درصد است.ذخایر احتمالی‌ هم ذخایری هستند که نیازمند تکمیل مراحل اکتشافات بر روی آنها هستیم و احتمال وجودشان 50 درصد است.

برنا افزود: با در نظر گرفتن این موضوع می‌توان گفت بر اساس آخرین‌ آمارهای رسمی ذخایر قطعی کشور ما تا پایان سال 91 معادل 43 میلیارد تن است که از این 43 میلیارد تن، تا پایان سال 91 هفت هزار و 867 معدن در کشور داشتیم که پنج هزار و 422 فقره آنها معادن فعال و دو هزار و 86 غیر فعال بوده‌اند، ضمن اینکه 359 معدن در حال تجهیز هستند.

برنا در خصوص میزان استخراج از این معادن گفت: حجم استخراج از معادن فعال کشور سالانه 372 میلیون تن است. سه درصد ذخایر شناخته شده معادن دنیا در ایران وجود دارد که باعث شده از این حیث در خاورمیانه از رتبه‌ اول برخوردار شویم،در آسیا از این لحاظ سوم باشیم و در دنیا هم جزو 10 کشور معدنی محسوب شویم.


*ایران الماس ندارد

او درباره اینکه در ایران چه پتانسیل‌های معدنی وجود ندارد؟ تصریح کرد: ایران از وجود برخی ذخایر معدنی مانند الماس بهره‌مند نشده است یا شاید هنوز در خاک‌های کشور ردی از آن نیافته‌ایم.

برنا افزود: الماس در میان سنگ‌های کیمبرلیت قدیمی (سنگ‌هایی که در اعماق زمین تحت فشار و حرارت زیادی قرار دارند)، تشکیل می‌شود اما متاسفانه چنین شرایطی در موقعیت زمین‌شناسی ایران وجود ندارد.

معاون معدنی سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی درباره مطالعات صورت گرفته برای کشف معدن الماس در ایران گفت: با توجه به بررسی‌های انجام شده امکان حضور ذخیره الماس وجود ندارد، البته در مناطق دگرگونی مانند استان سیستان و بلوچستان در منطقه کوه سفید سراوان احتمال وجود اندکی الماس مطرح شده که این احتمال قبل از پیروزی انقلاب اسلامی توسط یک تیم مطالعاتی خارجی عنوان شده است. بر اساس تحقیقات این تیم مواد‌ی شبیه به الماس در این منطقه وجود داشت.

بنا بر همین مطالعات تحقیقاتی در سال‌های اخیر برای سنگ‌های قیمتی همچون یاقوت مطالعاتی انجام گرفت که دستاوردی نداشت و در نتیجه می‌توان گفت ایران شانسی برای داشتن ذخایر الماس ندارد.

او افزود: در مقایسه با کشورهای دیگر در برخی مواد معدنی دیگر مانند قلع و تنگستن کمبودهایی در خاک کشور وجود دارد.

برنا گفت: نکته مهم این است که در 10 نوع مواد معدنی به لحاظ تولید و ذخیره دارای رتبه تک رقمی هستیم.

او همچنین افزود: وجود چنین مواد معدنی در کشور باعث تشکیل 23 هزار صنایع معدنی شده که از این تعداد چهار هزار صنایع معدنی بزرگ مانند سیمان، فولاد، ذوب، روی و مس و . . . دیگر ایجاد شده است.