دلار بالای 3100 تومان

کارشناسان می‌گویند با توجه به تورم یکسال گذشته، انتظار می‌رفت که قیمت ارز نیز خود را با افزایش قیمت‌های داخلی تعدیل کند، اما در روزهای گذشته، عواملی مثل «وضعیت منفی بازارهای موازی مانند بورس و مسکن»، «بالا گرفتن نااطمینانی‌ها از ناحیه روابط خارجی و اجرای فاز دوم هدفمندی» باعث شد که بخشی از تورم تجمعی یکسال گذشته و فشارهای افزایشی روی دلار، خود را در رشد حدودا سه درصدی قیمت ارز در شروع هفته جاری تخلیه کند.

قیمت دلار در ادامه مسیر صعودی خود، روز گذشته را نیز با حدود 30 تومان افزایش پشت سر گذاشت و وارد محدوده 3130 تومانی شد.
از مهرماه سال 1392 که قیمت دلار از سطح 3100 تومان نزول کرد، این برای دومین بار است که نرخ دلار مجددا به بالای این سطح بازمی‌گردد. مورد نخست در روزهای میانی اسفندماه سال گذشته بود که بهای دلار به صورت کوتاه‌مدت، در روز 12 اسفندماه سال گذشته بهای دلار از سطح 3120 تومان نیز فراتر رفت، اما بلافاصله به محدوده قبلی بازگشت؛ بنابراین به نظر می‌رسد روند اخیر دلار و تثبیت نسبی آن در سطح بالای 3100 تومان را بتوان نخستین مورد از این رخداد در 6 ماه گذشته به شمار آورد.
کارشناسان در این زمینه به عوامل مختلفی اشاره می‌کنند که در ماه‌های گذشته موجود بوده و به صورت «بالقوه»، فشاری را به سمت افزایش قیمت دلار ایجاد کرده‌اند. «میثم رادپور»، تحلیلگر اقتصادی در این زمینه در گفت‌وگو با «دنیای اقتصاد»، عواملی مثل «تعدیل نشدن دلار با وجود تورم در چند ماه گذشته»، «رکود اخیر بازارهای موازی ارز مثل بورس و مسکن»، «نااطمینانی‌های اخیر موجود در اقتصاد از ناحیه فاز دوم هدفمندی و مذاکرات خارجی» و «انتقال اقتصاد به سمت انتظارهای واقع‌بینانه‌تر» را مهم‌ترین رانه‌های افزایش نرخ ارز در روزهای گذشته می‌داند.
به گفته او، به‌طور طبیعی اقتصاد در روزهای نخست سال با افزایش در اغلب قیمت‌ها مواجه می‌شود؛ بنابراین نباید رشد تقریبا سه درصدی دلار را نیز اتفاق عجیبی قلمداد کرد.
هر چند با وجود تورم بالای یکسال گذشته، انتظار می‌رفت دلار حتی رشد قیمت‌های بیشتری را نیز تجربه کند. بر اساس قاعده «برابری قدرت خرید» انتظار می‌رود قیمت ارزها در طول زمان خود را با تفاوت تورم داخلی با تورم خارجی اصلاح کند؛ اما در یکسال گذشته، با وجود تورم بالای داخلی و تورم اندک خارجی، برابری نسبی دلار در برابر ریال افزایش نداشته و در واقع حتی کاهش نیز داشته است. (در فروردین سال گذشته قیمت دلار در بازار داخلی در محدوده 3500 تومان بود). به گفته رادپور، مجموعه این عوامل در یکسال گذشته وجود داشته و موجب شده پتانسیل حرکت قیمت دلار به سوی بالا، وجود داشته باشد. در چنین شرایطی، یک روند یا رخداد محرک مثل «تعدیل قیمت رسمی ارز از سوی بانک مرکزی»، «وضعیت منفی بازارهای موازی مثل بورس و مسکن» یا «بالا گرفتن تنش در روابط خارجی»، می‌تواند پتانسیل موجود و افزایشی ارز را تحریک کند.
علاوه‌بر این، در حوزه مسائل خارجی که روی پیش‌بینی آینده اقتصاد کشور اثرگذار است، برخی از تحلیلگران به مجادلات کلامی اخیر در روند دیپلماتیک کشور اشاره می‌کنند و همچنین تشدید منازعات در کشور سوریه را بر بازار ارز داخلی موثر می‌دانند. گروه دیگری از کارشناسان، تقویت اخیر دلار در بازار داخلی را همسو با روند تقویتی آن در بازارهای ارز جهانی می‌دانند. در روزهای گذشته نرخ برابری دلار در مقابل عمده ارزهای جهانی، با تقویت مواجه بوده است که کارشناسان، چشم‌انداز مثبت‌تر اقتصاد آمریکا را در برابر پیش‌بینی‌های مبهم اخیر از اقتصادهای بزرگ دیگر، عامل آن می‌دانند. در این شرایط گفته می‌شود افت‌و خیر بازارهای بزرگ بورس بر تقویت دلار در سطح بازارهای جهانی ارز موثر بوده است.