آرامش بازار ارز تا چه زمانی ادامه دارد؟

ریال ایران در طی یک سال در حالی 200درصد از ارزش خود را از دست داد که با روی کار آمدن دولت روحانی و در جریان حضور او در نیویورک دلار بار دیگر به پایین تر از سطح 3هزار تومان رسید. کاهش ارزش دلار، واکنش مخالفان و موافقان را به دنبال داشت.

استدلال مخالفان ارزان شدن دلار چیست؟
سردمدار این گروه ولی الله سیف بود.وی در صبحانه اتاق بازرگانی به صراحت مخالفت خود را با کاهش نرخ ارز اعلام کرد و گفت کاهش بیشتر قیمت دلار به مصلحت اقتصاد نیست. گروه مخالفان کاهش نرخ دلار، بهانه خود را برای مخالفت هایشان تولید و صادرات عنوان می کنند.

به عقیده این گروه دلار ارزان قیمت، باعث افزایش واردات کالاهای خارجی شده و در نتیجه این موضوع تولید داخلی ضربه می بیند. از سوی دیگر این گروه معتقدند ارزان شدن نرخ ارز به صادرات غیرنفتی آسیب می زند و سود صادرکنندگان مواد غیرنفتی را کاهش می دهد.

استدلال موافقان ارزان شدن دلار چیست؟
در برابر مخالفان کاهش نرخ ارز، موافقان این موضوع بودند. احمد توکلی را می توان سردمدار این گروه دانست. وی پس از موضع گیری سیف برای افزایش نرخ ارز، نامه ای به وی نوشت. استدلال موافقان این گروه آن است که کاهش نرخ ارز، افزایش قدرت خرید مصرف کنندگان ایرانی و درنتیجه افزایش سطح رفاه جامعه را به دنبال دارد. از سوی دیگر این موضوع می تواند سطح انتظارات تورمی مردم را کاهش دهد و درنتیجه بر نرخ تورم نیز آثار مثبتی بر جای گذارد.

طبق استدلال این گروه در حالی که ریال درطی یک سال 200درصد از ارزش خود را از دست داده است، افزایش 20درصدی ارزش ریال، مشکل چندانی را در اقتصاد ایجاد نمی کند.

آیا این آرامش ادامه دار است؟
جدای از اختلافات و تشتت آرای این دو گروه، هر دوی مخالفان و موافقان بر یک موضوع اتفاق نظر دارند و آن دوری بازار ارز از هرگونه نوسان است.

در حال حاضر دلار در محدوده 3000 تا 3020تومان در حال نوسان است. در وضعیت اقتصادی فعلی چه از لحاظ بین المللی و چه از لحاظ داخلی اتفاق قابل ملاحظه ای رخ نداده است. نه تصمیم قاطع اقتصادی اتخاذ شده است و نه پنجره امیدی برای افزایش درآمدهای ارزی ایران گشوده شده است. از سوی دیگر تاکید مسئولان اقتصادی کشور بر وضعیت بد اقتصادی کشور نیز قطعا نمی تواند به این ثبات و آرامش بازار ارز کمکی کرده باشد.

از لحاظ شرایط اقتصاد بین الملل، به جز امیدهایی که پیش آمده بود، شرایط خاصی ایجاد نشده است. در این زمینه نه تنها هنوز علامتی برای لغو تحریم ها از سوی اروپا و آمریکا دیده نمی شود، بلکه علامت سوال های زیادی نیز وجود دارد.

بنابراین می توان گفت وضعیت فعلی بازار ارز در ایران بیش از آنکه نشانه ثبات و آرامش باشد، نشان دهنده صبر و انتظار است. بازار ارز در حال حاضر در انتظار برای روشن تر شدن تکلیف اقتصاد ایران است؛ تکلیفی که می تواند توسط مسئولان اقتصادی کشور اتخاذ و یا در جریان پرونده هسته ای مشخص شود.

در اینکه دولت حسن روحانی با وضعیت کنونی اقتصاد، از نرخ دلار 3هزار تومانی حمایت می کند شکی نیست. این موضوع در جریان لایحه بودجه 93 بیشتر خود را نشان می دهد. دریافتی های بودجه در ایران به سه عامل بستگی دارد. نفت صادراتی یکی از این عوامل است که با وضعیت کنونی بعید است به بیش از 1میلیون بشکه در روز افزایش یابد. عامل دوم قیمت نفت در بودجه است. آنطور که وزیر نفت می گوید، قیمت نفت در بودجه 100دلار تعیین شده است. عامل سوم نیز نرخ برابری ریال در برابر دلار است. در این موضوع شکی نیست که دلار 3هزار تومانی از کسری بیشتر بودجه جلوگیری می کند اما هیچ نشانه ای مبنی بر اینکه بانک مرکزی با دلار گران به دنبال افزایش درآمدهای دولت است وجود ندارد.

درحال حضار بانک مرکزی 90درصد از انحصار عرضه ارز را در اختیار خود دارد. به نظر می رسد بانک مرکزی هیچ تصمیمی برای کاهش نرخ دلار در بازار ندارد.