اکونومیست: هژمونی آمریکا در خاورمیانه رو به پایان است
اکونومیست در تحلیلی درباره آینده خاورمیانه پیشبینی کرده بود که نقش مسلط آمریکا در منطقه به تدریج تضعیف خواهد شد و عقبنشینی واشنگتن از بحرانهای خاورمیانه، زمینه را برای افزایش نقش روسیه و دیگر قدرتها فراهم خواهد کرد.
به گزارش سایت طلا، مجله «اکونومیست» در تحلیلی با عنوان «پایان هژمونی آمریکا» به بررسی روند تغییر موازنه قدرت در خاورمیانه پرداخته و نوشته است که دوره سلطه آمریکا بر معادلات منطقهای وارد مرحلهای متفاوت شده است.
این تحلیل که توسط «آنتون لاگواردیا»، معاون دبیر سرویس خارجی اکونومیست، نوشته شده، با اشاره به سابقه حضور قدرتهای بزرگ در خاورمیانه، روند افول نقش مسلط واشنگتن را بررسی میکند.
اکونومیست در این گزارش نقطه عطف مهمی را به سال ۲۰۱۳ و تصمیم دولت باراک اوباما درباره بحران سوریه مرتبط میکند. به نوشته این مجله، تصمیم اوباما برای خودداری از اقدام نظامی مستقیم علیه دولت سوریه پس از استفاده ادعایی از سلاح شیمیایی و همچنین حرکت واشنگتن به سمت توافق هستهای با ایران، نشانهای از کاهش تمایل آمریکا برای مداخله مستقیم و گسترده در بحرانهای منطقه بود.
این تحلیل در ادامه به سیاست دونالد ترامپ اشاره میکند و مینویسد اگرچه دولت ترامپ در مقاطعی رویکردی تهاجمیتر در قبال سوریه و ایران نشان داد، اما تمایل به کاهش حضور آمریکا در منطقه در نهایت میتواند بر سیاست واشنگتن غلبه کند.
خروج آمریکا؛ فرصت برای رقبای واشنگتن
اکونومیست معتقد است کاهش حضور و تعهد آمریکا در خاورمیانه الزاماً به معنای پایان رقابت قدرتهای بزرگ در منطقه نیست، بلکه میتواند فضای بیشتری برای قدرتهایی مانند روسیه ایجاد کند.
این مجله در همین چارچوب به مداخله نظامی روسیه در سوریه از سال ۲۰۱۵ اشاره کرده و آن را نمونهای از افزایش نقش مسکو در معادلات خاورمیانه دانسته است.
بر اساس تحلیل اکونومیست، روسیه با ورود مستقیم به جنگ سوریه توانست از دولت بشار اسد حمایت کند، در حالی که به اعتقاد این نشریه، آمریکا پس از تجربه جنگهای عراق و افغانستان با محدودیتها و خستگی بیشتری نسبت به مداخلات نظامی جدید روبهرو شده بود.
اکونومیست همچنین معتقد است مسکو تلاش خواهد کرد خود را به عنوان یکی از قدرتهای ضروری در معادلات خاورمیانه معرفی کند و از خلأ ناشی از کاهش نقش آمریکا بهره ببرد.
ترامپ میان مداخله و عقبنشینی
بخش دیگری از تحلیل اکونومیست به سیاست دونالد ترامپ اختصاص دارد. این مجله سیاست ترامپ را ترکیبی از تهدید به برخورد شدید با مخالفان آمریکا و تمایل به کاهش حضور این کشور در بحرانهای خارجی توصیف کرده است.
بر اساس این تحلیل، واشنگتن ممکن است در برخی مقاطع تحت تأثیر تحولات میدانی، مشاوران امنیتی یا فشارهای داخلی دوباره وارد بحرانهای منطقهای شود، اما گرایش کلی ترامپ به کاهش درگیری مستقیم آمریکا در خاورمیانه میتواند پررنگتر باشد.
اکونومیست نتیجه چنین رویکردی را افزایش بیثباتی و غیرقابل پیشبینی شدن تحولات منطقه دانسته است.
ایران؛ یکی از محورهای رقابت منطقهای
در بخش دیگری از این گزارش، اکونومیست به ایران پرداخته و آثار سیاست فشار آمریکا علیه جمهوری اسلامی را بررسی کرده است.
این مجله با اشاره به تحریمهای آمریکا علیه ایران، پیشبینی کرده بود که فشار اقتصادی و تحریمها مشکلات اقتصادی ایران را تشدید کند؛ با این حال، تحلیل اکونومیست در آن مقطع تغییر ساختار سیاسی ایران را در کوتاهمدت محتمل نمیدانست.
اکونومیست همچنین به سیاست دولت ترامپ برای افزایش فشار اقتصادی بر تهران و تلاش برای بازگرداندن ایران به میز مذاکره اشاره کرده بود.
روسیه در حال پر کردن بخشی از خلأ آمریکا
یکی از محورهای اصلی گزارش، افزایش نقش روسیه در خاورمیانه است. اکونومیست معتقد بود مسکو پس از ورود به بحران سوریه، توانسته جایگاه خود را به عنوان یک بازیگر مؤثر منطقهای تقویت کند.
این نشریه همچنین به توانایی روسیه در حفظ روابط خود با بازیگران مختلف منطقه اشاره کرده و معتقد بود مسکو میتواند از کاهش تعهد آمریکا برای گسترش نفوذ سیاسی و نظامی خود استفاده کند.
در چنین شرایطی، از نگاه اکونومیست، خاورمیانه به سمت نظمی حرکت میکند که در آن آمریکا دیگر تنها قدرت مسلط و تعیینکننده معادلات منطقهای نخواهد بود.
یک پیشبینی مربوط به سال ۲۰۱۹
با این حال، باید توجه داشت که این تحلیل مربوط به چشمانداز سال ۲۰۱۹ و پیش از تحولات مهم سالهای بعد در خاورمیانه است و نباید آن را به عنوان یک گزارش تازه درباره وضعیت امروز منطقه معرفی کرد.
