تحريم نفت ايران؛ سناريويي كه عملا شكست خورد
تحريم نفت ايران در شرايطي از فردا(يكشنبه) اجرايي خواهد شد كه آمريكا روز پنجشنبه آخرين مشتري بزرگ نفت ايران يعني چين و همچنين سنگاپور را نيز از تحريمهاي مالي خود عليه كشورهاي طرف تجاري ايران معاف كرد.
نگاهی اجمالی به فهرست کشورهای معاف شده از این تحریمها نشان میدهد که هیاهوی موجود درباره تحریم نفتی ایران صرفا هجمه رسانهای غرب برای اعمال فشار بر ایران و کسب امتیاز احتمالی در جریان مذاکرات هستهای بوده و عملا تمام مشتریان اصلی نفت ایران از تحریم نفتی مستثنی شدهاند.
واشنگتن روز پنجشنبه در آخرین لحظه، چین و سنگاپور را نیز از تحریمهای مالی خود به دلیل معامله نفتی با ایران مستثنی کرد.
هیلاری کلینتون نیز طی اظهاراتی از این دو کشور به دلیل کاهش خرید نفت از ایران تشکر و به آنها اجازه داد که به مدت شش ماه (تا دسامبر 2012) بدون اینکه با جریمه واشنگتن روبرو شوند، به واردات نفت از ایران ادامه دهند.
اما در این میان آنچه جلب توجه میکند این است که آیا مقامات آمریکایی در حال فریب دادن خود هستند؟
همگان از این موضوع مطلعند که کاهش واردات نفت چین از ایران در ماههای اخیر به دلیل اختلاف دو طرف بر سر قیمت بوده، نه تمایل پکن به تبعیت از تحریمهای آمریکا؛ بنابراین حال که بلندپایه ترین مقام دیپلماتیک آمریکا از پکن به دلیل اجابت از خواسته واشنگتن(!) برای کاهش واردات نفت از ایران تشکر میکند، جای تأمل دارد.
در حالی دولت اوباما چندی پیش با ارائه قانونی یکجانبه سعی داشت ایران را در موضعی تدافعی قرار داده و این موضوع را القا کند که مشتریان نفت ایران را تحریم خواهد کرد، ولی افزایش قیمت نفت به مرز 128 دلار در ماه مارس که در بحبوحه وضعیت نابسامان اقتصادی آمریکا و چند ماه قبل از برگزاری انتخابات ریاست جمهوری این کشور رخ داد، مقامات آمریکایی را بر آن داشت که از سیاستهای خود عقب نشینی کرده و طی سه مرحله کشورهای خریدار نفت ایران را از قانون جنجالی خود معاف کند به طوری که از این قانون عملا فقط هیاهو و جنجال رسانهای باقی مانده است.
دولت اوباما تاکنون 20 کشور را از تحریمهای مالی خود علیه طرفهای تجاری ایران معاف کرده است.
واشنگتن ابتدا در ماه مارس 11 کشور شامل بلژیک، انگلیس، جمهوری چک، فرانسه، آلمان، یونان، ایتالیا، هلند، لهستان، اسپانیا و ژاپن و سپس در ماه ژوئن هند، کره جنوبی، ترکیه، مالزی، آفریقای جنوبی، سریلانکا و تایوان و در دقیقه 90 چین و سنگاپور را تحریم مالی به دلیل تجارت نفتی با ایران معاف کرد.
آنچه مشخص است این است که در فاصله سه ماه تا برگزاری انتخابات ریاست جمهوری آمریکا، دولت اوباما به دلیل ضعف اقتصادی موجود در این کشور مجبور شده که برای اجتناب از مشکلات بیشتر، قانون خود را نقض و مشتریان نفت ایران را یکی پس از دیگری از تحریمهای مربوط به ایران معاف کند.
اما از سوی دیگر براساس اعلام آژانس بینالمللی انرژی کشورهای یونان، ترکیه و آفریقای و اسپانیا سهم قابل توجهی از نفت مورد نیاز خود را از ایران وارد میکنند و اجرای تحریمهای اتحادیه اروپا به ویژه در بحبوحه بحران بدهی منطقه یورو، ضربه جبران ناپذیری بر پیکره اقتصاد آنها وارد خواهد کرد.
با این تفاسیر معلوم نیست فردا که قرار است تحریم نفت ایران آغاز شود خرید نفت ایران برای کدام کشورها ممنوع خواهد بود در حالی که هم ایران همه نفت خود را به راحتی به مشتریان پروپا قرصش عرضه میکند و هم متحدان آمریکا توانایی حذف ایران از بازار را ندارند.