بازار سرمایه روز گذشته در حالی معاملات خود را به پایان رساند که شاخص کل برای چندمین روز متوالی موفق به ثبت رکورد تاریخی جدید شد.
عبور از کانال ۵ میلیون واحدی که تا چندی پیش یک هدف دور از دسترس تلقی میشد، اکنون به واقعیتی تثبیت شده در بازار تبدیل شده و بورس را وارد مرحله تازهای از رشد کرده است.
با وجود این، بررسی دقیقتر آمار معاملات نشان میدهد تصویر دیروز بازار با روزهای ابتدایی موج صعودی تفاوت دارد. دیگر خبری از ورود چند هزار میلیارد تومانی پول حقیقی و رشد هماهنگ تمامی گروههای بازار نیست.
به نظر میرسد بورس پس از یک جهش کمسابقه، در حال ورود به مرحلهای است که کیفیت رشد اهمیت بیشتری از سرعت رشد پیدا میکند.
رکورد جدید شاخص کل؛ فتح قلهای دیگر در بورس تهران
شاخص کل بورس تهران در پایان معاملات روز چهارشنبه با افزایش ۵۰ هزار و ۸۳۴ واحدی معادل یک درصد به سطح ۵ میلیون و ۱۵۱ هزار و ۸۳ واحد رسید.
این رشد اگرچه نسبت به جهشهای سنگین روزهای قبل کمتر بود، اما یک رکورد تاریخی جدید را برای بازار سرمایه به ثبت رساند.
در مقابل، شاخص هموزن تنها ۳۶۳ واحد معادل ۰.۰۳ درصد افزایش یافت و در سطح یک میلیون و ۳۵۲ هزار و ۲۶۰ واحد قرار گرفت.
این اختلاف معنادار میان عملکرد شاخص کل و هموزن یکی از مهمترین پیامهای معاملات امروز بود و نشان داد بار اصلی رشد بازار بر دوش نمادهای بزرگ و شاخصساز قرار داشته است.
در فرابورس نیز شاخص کل با رشد ۵۲۹ واحدی معادل ۱.۳۸ درصد به سطح ۳۸ هزار و ۹۵۱ واحد رسید. شاخص هموزن فرابورس نیز تنها ۰.۱۸ درصد افزایش یافت که تأیید دیگری بر تمرکز نقدینگی در نمادهای بزرگتر بازار محسوب میشود.
ارزش معاملات خرد دوباره اوج گرفت
یکی از مهمترین اتفاقات معاملات دیروز بازگشت ارزش معاملات خرد به سطوح بسیار بالا بود. ارزش معاملات خرد بازار به ۳۶ هزار و ۱۷۸ میلیارد تومان رسید که یکی از بالاترین ارقام ثبت شده در تاریخ بازار سرمایه محسوب میشود.
از مجموع ۲۵۴ هزار و ۹۹۰ میلیارد تومان ارزش کل معاملات بازار، حدود ۱۴ درصد به معاملات خرد اختصاص یافت. این نسبت در مقایسه با روزهای گذشته رشد محسوسی را نشان میدهد و بیانگر افزایش تحرک معاملهگران در بازار است.
همچنین میانگین هفتگی معاملات خرد به ۲۷ هزار و ۱۴۰ میلیارد تومان رسیده که معادل ۱۷۰ میلیون دلار ارزش معاملات روزانه است. چنین ارقامی نشان میدهد بازار سرمایه ایران در حال تجربه یکی از پرمعاملهترین دورههای تاریخ خود است.
ورود پول حقیقی متوقف شد
در حالی که طی روزهای گذشته شاهد ورود چندین هزار میلیارد تومان پول حقیقی به بازار بودیم، روز چهارشنبه تنها ۱۴۲ میلیارد تومان ورود پول حقیقی ثبت شد.
این کاهش محسوس نشان میدهد بخشی از سرمایهگذاران در سطوح فعلی با احتیاط بیشتری نسبت به خرید سهام رفتار میکنند.
جزئیات جریان نقدینگی نیز نکات قابل توجهی در خود دارد. نمادهای بزرگ بازار موفق به جذب ۴۵۳ میلیارد تومان پول حقیقی شدند، اما در نمادهای کوچکتر شاهد خروج ۳۱۱ میلیارد تومان نقدینگی بودیم.
این موضوع بار دیگر تأیید میکند که تمرکز سرمایهگذاران به سمت شرکتهای بزرگ و شاخصساز سوق پیدا کرده است.
با این حال خروج ۸۸۳ میلیارد تومان پول از صندوقهای درآمد ثابت همچنان نشانه مثبتی برای بازار محسوب میشود. این اتفاق نشان میدهد بخشی از سرمایهگذاران همچنان در حال انتقال منابع خود از ابزارهای کمریسک به سمت بازار سهام هستند.
تحلیل رفتاری؛ خریداران محتاطتر شدهاند
رفتار معاملهگران در معاملات دیروز تفاوت محسوسی با روزهای رکوردشکن هفته گذشته داشت. اگرچه شاخص کل همچنان رشد کرد، اما کاهش شدید ورود پول حقیقی نشان میدهد هیجان خرید تا حد زیادی فروکش کرده است.
در چنین شرایطی سرمایهگذاران ترجیح میدهند با احتیاط بیشتری عمل کنند و بخشی از نقدینگی خود را برای فرصتهای بعدی نگه دارند. این رفتار معمولاً در نزدیکی مقاومتهای مهم روانی بازار مشاهده میشود؛ جایی که معاملهگران در حال ارزیابی قدرت ادامه روند هستند.
با این حال سرانه خرید ۹۴.۲ میلیون تومانی در برابر سرانه فروش ۷۹.۵ میلیون تومانی نشان میدهد برتری خریداران همچنان حفظ شده و هنوز نشانهای از غلبه کامل فروشندگان دیده نمیشود.
تمرکز پول روی بزرگان بازار
یکی از مهمترین ویژگیهای معاملات دیروز، تمرکز نقدینگی در نمادهای بزرگ بود. رشد شاخص کل در کنار توقف شاخص هموزن نشان میدهد سرمایهگذاران ترجیح دادهاند منابع خود را به سمت شرکتهای بزرگ، صادراتی و شاخصساز هدایت کنند.
این رفتار معمولاً در دورههایی رخ میدهد که بازار وارد مرحله بلوغ روند صعودی میشود. در چنین شرایطی سرمایهگذاران ریسکگریزتر شده و ترجیح میدهند به جای سهمهای کوچک و پرنوسان، روی شرکتهای بزرگ و بنیادی متمرکز شوند.
در واقع بازار روز گذشته بیش از آنکه یک رشد فراگیر را تجربه کند، شاهد رشد لیدرهای اصلی و انتقال پول به سمت نمادهای بزرگ بود.
تثبیت بالای ۵ میلیون واحد اهمیت بیشتری از رشد دارد
از منظر تکنیکال، مهمترین دستاورد معاملات دیروز تثبیت شاخص کل در بالای سطح ۵ میلیون واحد بود. بازار نه تنها موفق شد این مرز تاریخی را حفظ کند، بلکه بیش از ۱۵۰ هزار واحد بالاتر از آن قرار گرفت.
اکنون مهمترین مسئله برای بورس ادامه رکوردشکنی نیست، بلکه تثبیت در سطوح جدید است. اگر شاخص بتواند طی روزهای آینده بالای این محدوده باقی بماند، احتمال شکلگیری موج جدیدی از تقاضا وجود خواهد داشت.
در مقابل، کاهش ورود پول حقیقی هشداری است که نشان میدهد بازار برای ادامه حرکت نیازمند تزریق نقدینگی تازه خواهد بود. در غیر این صورت احتمال افزایش عرضهها و ورود بازار به فاز استراحت وجود دارد.
بازار در حال هضم رشدهای اخیر است
حمید دستجردی، کارشناس بازار سرمایه در گفتوگو با خبرنگار اقتصادی خبرگزاری فارس گفت: کاهش ورود پول حقیقی در کنار حفظ ارزش معاملات بالا، نشانه ضعف بازار نیست؛ بلکه بیانگر ورود بورس به مرحله تعادل پس از یک رشد کمسابقه است.
این کارشناس بازار سرمایه افزود: «بازار طی هفتههای اخیر بازدهی بسیار قابل توجهی را تجربه کرده و طبیعی است که بخشی از سرمایهگذاران در سطوح فعلی محتاطتر شوند. مهم آن است که هنوز خروج گسترده پول از بازار مشاهده نمیشود.»
وی ادامه داد: تفاوت عملکرد شاخص کل و هموزن مهمترین پیام معاملات امروز بود.
به گفته دستجردی، سرمایهگذاران در حال انتقال تمرکز خود از سهمهای کوچک به سمت شرکتهای بزرگ هستند و این موضوع میتواند نشانه ورود بازار به مرحلهای پایدارتر از روند صعودی باشد.
چشمانداز کوتاهمدت بورس
بورس تهران در ۲۷ خرداد موفق شد رکورد جدیدی را در تاریخ بازار سرمایه ثبت کند و شاخص کل را به بالای ۵ میلیون و ۱۵۰ هزار واحد برساند.
با این حال کاهش محسوس ورود پول حقیقی و توقف رشد شاخص هموزن نشان داد بازار از فاز هیجانی فاصله گرفته و وارد مرحلهای متعادلتر شده است.
چشمانداز کوتاهمدت بازار همچنان مثبت ارزیابی میشود، زیرا ارزش معاملات خرد در سطوح تاریخی قرار دارد و خروج سرمایه از صندوقهای درآمد ثابت ادامه دارد.
اما برای تداوم رشد پرشتاب شاخصها، بازار نیازمند موج تازهای از نقدینگی خواهد بود. در غیر این صورت احتمالاً بورس طی روزهای آینده بیشتر در مسیر تعادل و نوسان حرکت خواهد کرد تا جهشهای سنگین و متوالی.