جزئیات تصمیم جدید بانک مرکزی برای بازار ارز اعلام شد.بانک مرکزی با تصویب شیوهنامه فعالیت صندوقهای سرمایهگذاری ارزی، گام تازهای برای ساماندهی منابع ارزی و توسعه ابزارهای رسمی سرمایهگذاری برداشت. بر اساس این مصوبه، اشخاص حقیقی و حقوقی میتوانند با ارز اسکناس یا حواله ارزی در این صندوقها سرمایهگذاری کنند و در پایان نیز اصل سرمایه و سود خود را به صورت ارزی دریافت کنند. ممنوعیت تسویه ریالی، هدایت منابع به سمت پروژههای صادراتمحور و تعیین چارچوبهای مشخص برای محل سرمایهگذاری، از مهمترین ویژگیهای این ابزار جدید به شمار میرود که میتواند نقش مهمی در جذب ارزهای خرد و تأمین مالی طرحهای ارزآور ایفا کند.
هیأت عامل بانک مرکزی روز گذشته (۱۹ خرداد ۱۴۰۵) شیوهنامه مربوط به فعالیت صندوقهای سرمایهگذاری ارزی را به تصویب رساند. این اقدام در ادامه تدوین دستورالعمل ناظر بر عملیات ارزی این صندوقها در سال گذشته انجام شده و زمینه را برای صدور مجوز نخستین صندوقهای سرمایهگذاری ارزی فراهم میکند.
بر اساس این سیاست جدید، اشخاص حقیقی و حقوقی میتوانند با ارز اسکناس یا حواله ارزی در این صندوقها سرمایهگذاری کنند. همچنین اصل سرمایه و سود سرمایهگذاران به صورت ارزی بازپرداخت خواهد شد.
یکی از مهمترین ویژگیهای این ابزار جدید، تأکید بانک مرکزی بر تسویه ارزی است. سیاستگذار پولی تلاش کرده از همان ابتدا نحوه بازگشت منابع سرمایهگذاران را بهطور شفاف مشخص کند؛ موضوعی که همواره یکی از دغدغههای اصلی دارندگان ارز برای ورود به ابزارهای رسمی سرمایهگذاری بوده است. بر همین اساس، بانک مرکزی هرگونه تسویه ریالی در این صندوقها را ممنوع اعلام کرده است.
صندوقهای ارزی؛ ابزار جدید برای هدایت منابع به اقتصاد مولد
صندوقهای سرمایهگذاری ارزی را میتوان بخشی از مجموعه ابزارهای جدید سیاستگذار پولی و مالی در ماههای اخیر دانست؛ ابزارهایی که با هدف تقویت مسیرهای رسمی تأمین مالی، کاهش اصطکاک در جریانهای ارزی و هدایت منابع به سمت فعالیتهای مولد طراحی شدهاند.
از تسهیل برخی فرآیندهای ارزی گرفته تا ایجاد مسیرهای جدید برای جذب سرمایههای خرد، این صندوقها در امتداد رویکرد کلی بانک مرکزی برای بازطراحی کانالهای تأمین مالی ارزی قرار دارند.
طبق مقررات تدوینشده، منابع صندوقهای سرمایهگذاری ارزی در هر نوع دارایی سرمایهگذاری نخواهد شد. این منابع تنها در سپردههای ارزی، اوراق ارزی و گواهیهای سپرده ویژه سرمایهگذاری ارزی دارای مجوز بانک مرکزی به کار گرفته میشوند تا ریسک سرمایهگذاری در سطح کنترلشدهای باقی بماند.
در عین حال، سود این صندوقها برخلاف نوسانات بازار آزاد، مشخص و از پیش تعیینشده خواهد بود.
هدایت منابع ارزی به پروژههای صادراتمحور
بانک مرکزی اعلام کرده است منابع جمعآوریشده در این صندوقها به سمت طرحهای صادراتمحور و ارزآور هدایت خواهد شد. بر همین اساس، اوراق ارزی منتشرشده برای پروژههای بزرگ صنعتی میتواند یکی از مهمترین مقاصد سرمایهگذاری این صندوقها باشد.
از نگاه سیاستگذار، صندوقهای سرمایهگذاری ارزی میتوانند به عنوان حلقه واسط میان منابع ارزی خرد و نیازهای تأمین مالی بخش تولید عمل کنند. به بیان دیگر، منابعی که ممکن است به شکل اسکناس نزد اشخاص نگهداری شود، امکان ورود به پروژههای اقتصادی و تولیدی را پیدا خواهد کرد.
بازدهی صندوقها؛ عامل تعیینکننده در جذب سرمایهگذاران
هرچند بانک مرکزی با ممنوعیت تسویه ریالی و محدود کردن محل سرمایهگذاری صندوقها تلاش کرده اطمینان بیشتری برای سرمایهگذاران فراهم کند، اما میزان بازدهی این صندوقها نیز نقش مهمی در تصمیمگیری سرمایهگذاران خواهد داشت.
صندوقهای سرمایهگذاری ارزی در شرایطی در آستانه آغاز فعالیت قرار گرفتهاند که طی ماههای اخیر سیاستگذار ابزارهای مختلفی را برای تسهیل تأمین مالی و حمایت از فعالیتهای تولیدی و صادراتی طراحی کرده است.
اکنون باید دید این ابزار جدید تا چه اندازه میتواند منابع ارزی را به سمت بازار رسمی هدایت کرده و چه نقشی در تأمین مالی پروژههای ارزآور کشور ایفا خواهد کرد.