سازمان ملل نسبت به بازگشت قریبالوقوع پدیده النینو هشدار داد و اعلام کرد جهان باید برای افزایش دما، خشکسالی، سیلاب و فشار بر امنیت غذایی آماده شود. کارشناسان میگویند النینوی جدید در شرایطی شکل میگیرد که تغییرات اقلیمی میتواند اثرات آن را شدیدتر از گذشته کند.
با افزایش احتمال وقوع یک النینوی قدرتمند در ماههای آینده، زنگ خطر برای کشاورزی و امنیت غذایی آسیا به صدا درآمده است؛ پدیدهای که پیشبینی میشود با تشدید موجهای گرما، خشکسالیهای گسترده و بارشهای سیلآسا، از مزارع هند و چین تا شالیزارهای جنوب شرق آسیا را تحت تأثیر قرار داده و عرضه مواد غذایی به میلیاردها نفر را با چالش جدی مواجه کند.
وقوع ال نینو و گرم شدن نامتعارف هوا، موجب کاهش باران های موسمی که محصولات کشاورزی در جنوب و جنوب شرق آسیا به شدت به آن نیاز دارند، می شود در نتیجه محصولات کشاورزی آسیب دیده و نگرانی ها در مورد تامین مواد غذایی بیشتر می شود.
سازمان ملل متحد هشدار داده است که جهان باید برای بازگشت قریبالوقوع پدیده ال نینو و افزایش دمای جهانی و تغییرات شدید آب و هوایی ناشی از آن آماده شود.
سازمان جهانی هواشناسی (WMO) نیز اعلام کرد که این الگوی آب و هوایی طبیعی قدرتمند، ۸۰ درصد احتمال دارد قبل از سپتامبر (شهریور) و ۹۰ درصد احتمال دارد قبل از نوامبر (آبان) شکل بگیرد.
کارشناسان میگویند آنچه که به ویژه نگرانکننده است این است که ال نینو در پسزمینه تغییرات اقلیمی ناشی از فعالیتهای انسانی در حال وقوع است، به این معنی که پتانسیل تشدید تأثیرات آن وجود دارد.
پیشبینی میشود آسیا یکی از مناطقی باشد که بیشترین آسیب را از این تغییرات خواهد دید، چرا که تشدید گرما و خشکسالی فشارهای زیادی را بر کشاورزی، شبکههای برق و منابع آب وارد خواهد کرد.
نگرانی اصلی این است که ال نینو ممکن است گرمای هوا را تشدید کند ماههای پرباران که هر ساله حوالی ژوئن از راه میرسند زیر میانگین باشد.
کارشناسان هشدار میدهند که این امر برای هند و شبهقاره هند که پیش از این با موجهای گرمای مرگبار و بحران انرژی ناشی از بحران خاورمیانه دست و پنجه نرم میکرد، فاجعهبار خواهد بود.
اگر ال نینو باعث شود بارانها دیرتر از راه برسند، موج گرمایی که در هفتههای اخیر این کشور را فرا گرفته، مدت طولانیتری ادامه خواهد یافت و معیشت مردم را فلج کرده و احتمالاً منجر به مرگ هزاران نفر خواهد شد.
کمبود باران به ویژه برای کشاورزانی که برای فصل کاشت بعدی محصولات خود به باران متکی هستند، ویرانگر خواهد بود موج گرما در ماه مه تاکنون به محصولات گندم و خردل آسیب رسانده است و بیم آن میرود که ال نینو شرایط خشکسالی را بدتر کند و تأثیر نگرانکنندهای بر امنیت غذایی در کشور داشته باشد.
پدیده ال نینو همچنین میتواند عواقب شدیدی برای شهرهای هند، به ویژه پایتخت سینمایی و مالی آن، بمبئی، داشته باشد که برای تأمین آب بیش از ۲۲ میلیون نفر جمعیت خود صرفاً به هفت دریاچه بارانی متکی است این دریاچهها در حال حاضر تنها ۴۵ روز آب دارند و اگر بارندگیهای موسمی در شرایط ال نینو به تأخیر بیفتد، بمبئی میتواند خود را با بحران قابل توجه آب مواجه ببیند.
مرکز ملی آب و هوای چین اعلام کرد که اثرات ال نینو در پاییز و زمستان به اوج خود خواهد رسید و میتواند منجر به افزایش بارندگی در جنوب چین و افزایش دما در سراسر کشور شود.
خبرگزاری دولتی چین، شینهوا گزارش داد که انتظار میرود میزان بارندگی در برخی مناطق امسال ۲۰ درصد بیشتر از میانگین باشد.
این هفته، اداره هواشناسی چینگهای، استانی مرتفع در شمال غربی چین که در فلات تبت قرار دارد، هشدار داد که اگرچه ال نینو «ممکن است دور به نظر برسد»، اما اثرات آن بر فلات چینگهای - تبت «غیرقابل پیشبینی و شدید» خواهد بود.
این اداره اعلام کرد که برای تغییرات ناگهانی آب و هوا آماده خواهد بود و به مردم توصیه کرد که ذخایر لوازم اضطراری را در خانه نگه دارند.
چین پیش از این هشدارهای هواشناسی در مورد باران شدید و طوفان صادر کرده است، زیرا این کشور برای فصلی از آب و هوای نامساعد پیش از ال نینو آماده میشود.
جاستین سنتیان، استاد تغییرات اقلیمی در دانشگاه صباح مالزی، گفت: یک ال نینوی قوی تهدیدی برای ایجاد گرمای طولانی مدت و شدید، خشکسالی شدید، آتشسوزیهای جنگلی و آلودگی هوا در سراسر جنوب شرقی آسیا است.
وی گفت: معمولاً بادهای شدید، آبهای سطحی گرم را به سمت غرب اقیانوس آرام میرانند و باعث بارندگیهای شدیدی میشوند که منطقه را پایدار نگه میدارد با این حال، وقتی این بادها کند میشوند یا جهتشان معکوس میشود، آن توده گرم به سمت شرق حرکت میکند و کشورهایی مانند مالزی، سنگاپور، اندونزی، تایلند و فیلیپین را از رطوبت جوی حیاتی محروم میکند.
وی ادامه داد که این اختلال، منطقه را در برابر افزایش دما آسیبپذیر میکند که سلامت عمومی را به خطر میاندازد، شبکههای برق را تحت فشار قرار میدهد و ذخایر حیاتی آب را به سرعت تخلیه میکند.
یی مینگ، دانشمند اقلیمشناسی فیزیکی و استاد مدعو دانشگاه ملی سنگاپور و استاد کالج بوستون، گفت کشاورزی و برقآبی از جمله صنایعی هستند که بیشترین میزان آسیب را از پدیده ال نینو متحمل میشوند و کشورهایی که به شدت به کشاورزی وابسته هستند، مانند اندونزی ، مالزی، تایلند و فیلیپین، به ویژه آسیبپذیر هستند.
وی ادامه داد: این منطقه به دلیل بحران خاورمیانه در حال حاضر در بحبوحه کمبود انرژی و کود قرار دارد و برای جبران این کمبود مجبور شده است به طور فزایندهای به سوختهایی با آلوده کنندگی بالا روی آورد.
آب و هوای خشک، کاشت محصولات کشاورزی در سراسر آسیا را مختل کرده و نگرانیهایی را در مورد تامین مواد غذایی در پرجمعیتترین منطقه جهان ایجاد کرده است و انتظار میرود الگوی شدید آب و هوایی ال نینو خسارات بیشتری وارد کند.
کشاورزان، تحلیلگران و بازرگانان میگویند از دشتهای شمال غربی هند که تولیدکننده غلات هستند تا کمربند گندم شرقی استرالیا و از مزارع برنج تایلند تا مزارع وسیع روغن پالم اندونزی، هوای گرم و بارانهای کمتر از حد معمول به محصولات آسیب میرساند و کشاورزان را مجبور به کاهش کاشت میکند.
خشکسالی ناشی از ال نینو، ضربه مضاعفی به کشاورزانی است که در حال حاضر با کمبود کود و گازوئیل ناشی از جنگ در غرب آسیا دست و پنجه نرم میکنند.
قیمت گندم از آغاز سال ۲۰۲۶ حدود ۲۰ درصد افزایش یافته است که عمدتاً به دلیل نگرانیها در مورد خشکسالی در مناطق کلیدی کشت ایالات متحده است، قیمت برنج در مراکز صادراتی عمده جنوب شرقی آسیا در ماه مه حدود ۱۵ درصد افزایش یافته است که به دلیل افزایش هزینههای تولید و ترس از کمبود عرضه بوده است.
کریس هاید، هواشناس مستقر در ایالات متحده در شرکت دادهها و تصاویر ماهوارهای SkyFi، گفت: تأثیر ال نینو در سطح جهانی با جنوب شرقی آسیا، هند و استرالیا آغاز میشود و سپس پیامدهای گستردهتری در آمریکای شمالی و آمریکای جنوبی در پاییندست خواهد داشت.
وی گفت: نشانههای اولیه خشکسالی در حال حاضر در پلتفرم تصاویر با وضوح بالای این شرکت، در سراسر بخشهایی از آسیا قابل مشاهده است.
طبق اعلام سازمان هواشناسی اندونزی، جزیره جاوه، پرجمعیتترین جزیره اندونزی و برخی مناطق در شمال سوماترا، جنوب کالیمانتان و سولاوسی بیش از ۱۰ روز است که هیچ بارانی ندیدهاند و پیشبینی میشود که در ماه ژوئن بارندگی متوسط تا کم باشد.
اواخر ماه آوریل، حوضه آبریز های بنگلادش دچار سیلهای ناگهانی خارج از فصل شد میزان بارندگی در هر هفت منطقه این حوضه تقریباً ۷۶ درصد بالاتر از حد معمول بود.
فاصله بین آوریل و مه به طور سنتی فصل برداشت برنج در بنگلادش است، گونهای که به آبیاری زیادی نیاز دارد و نیمی از برداشت برنج کشور را تشکیل میدهد. امسال، سیل بیش از ۱۳۰ هزار هکتار از زمینهای اختصاص داده شده به کشت این محصول را فرا گرفت و منجر به از بین رفتن نزدیک به ۲۱۴ هزار تن برنج و دسترنج ۲۳۰ هزار کشاورز شد.
این اولین باری نبود که حوضه آبریز هور قبل از برداشت محصول غرق میشد در مارس ۲۰۱۷ [PDF]، سیل ناگهانی تقریباً ۵۴۳ هزار هکتار زمین را در هفت منطقه آسیب رساند و ۸۵۰ هزار خانوار را تحت تأثیر قرار داد.
پیش از سیل بهار امسال، بنگلادش به دلیل تجاوز نظامی ایالات متحده به ایران با کمبود سوخت مواجه شد کشاورزان چهار تا شش ساعت منتظر میماندند تا گازوئیل بخرند تا بتوانند پمپهای خود را روشن کنند و مزارع را در میان گرمای سوزان آبیاری کنند.
کاهش بارندگیهای موسمی، افزایش دما و تشدید خطرات خشکسالی، کشاورزی و معیشت نپال را تهدید میکند، چرا که کارشناسان نسبت به وقوع «سوپر ال نینو» تا اواخر سال ۲۰۲۶ هشدار میدهند.
در نپال، بارانهای موسمی معمولاً از اواسط ژوئن (خرداد) شروع میشوند و تا اواخر سپتامبر/اوایل اکتبر فعال میمانند حدود ۸۰ درصد از بارندگی سالانه در این دوره رخ میدهد و این زمان فرصتی برای همه چیز، از نشاکاری برنج، محصول اصلی، گرفته تا ذخیره آب و تغذیه آبهای زیرزمینی است.
با این حال، پیشبینی میشود که بارانهای موسمی امسال در نپال، کمتر از حد متوسط باشد و دمای هوا زیادی را تجربه کند. با ضعیف شدن بارانهای موسمی و ایجاد خشکسالی و گرمای شدید، به نظر میرسد که این بار تولیدات کشاورزی و به طور کلی زندگی عمومی تحت تأثیر قرار خواهد گرفت.
عامل ایجاد کننده بارندگی ضعیف و افزایش دما در نپال در این زمان، «ال نینو» است، یک چرخه آب و هوایی که توسط تغییرات غیرطبیعی در دمای سطح اقیانوس آرام ایجاد میشود و به دلیل این تأثیر آب و هوایی، انجمن چشمانداز آب و هوای جنوب آسیا (SASCOF) پیشبینی میکند که بارندگیهای موسمی امسال در منطقه جنوب آسیا، از جمله نپال، ضعیف خواهد بود.
با کاهش بارش آب، نگرانیها در مورد بحران غذایی به دلیل کاهش تولید کشاورزی ناشی از خشکسالی افزایش یافته است از آنجایی که اکثر نقاط کشور فاقد امکانات آبیاری کافی و قابل اعتماد هستند، سودها ساپکوتا، دانشمند ارشد کشاورزی در شورای تحقیقات کشاورزی نپال، اظهار میکند که بارانهای موسمی خشک امسال، سیستم کشاورزی وابسته به آب باران را بیشتر تحت تأثیر قرار خواهد داد.
طبق گزارش سازمان ملل متحد، ال نینو در سال ۲۰۲۳/۲۴ باعث بدترین خشکسالی در آفریقای جنوبی در صد سال گذشته شد خشکسالی بیش از نیمی از محصولات کشاورزی را نابود کرد و نه تنها انبارهای مواد غذایی خالی شد، بلکه قیمت اقلام غذایی در بازار به شدت افزایش یافت و بیست میلیون نفر در این منطقه با گرسنگی شدید روبرو شدند.
رویدادهای ال نینو از نظر تاریخی با ضعیفتر شدن بادهای موسمی در جنوب آسیا، الگوهای نامنظم بارندگی و افزایش خطرات خشکسالی و سیل همراه بودهاند در منطقهای که کشاورزی همچنان به شدت به تغییرات اقلیمی حساس است، حتی انحرافات اندک نیز میتواند به تورم، پریشانی روستایی و فشار مالی منجر شود.
با این حال، امسال، این خطرات با شکنندگیهای جهانی نوسانات مداوم قیمت مواد غذایی و کود، افزایش هزینههای انرژی با تنشهای ژئوپلیتیکی، اختلال در زنجیره تأمین کالاهای اساسی و بار بدهی بالا در چندین اقتصاد همسایه تشدید شدهاند.
این عوامل در کنار هم، تابآوری سیستمهای ملی را کاهش داده و خطر شوکهای آبشاری را در سراسر مرزها افزایش میدهند. همچنین باید توجه داشت که بیثباتی اجتماعی در برخی از کشورهای شکننده منطقه باید در نظر گرفته شود، زیرا شوکهای اقلیمی و فشارهای اقتصادی میتوانند به سرعت یکدیگر را تقویت کرده و پیامدهای انسانی و سیاسی گستردهتری ایجاد کنند