پس از برقراری آتشبس میان ایران و آمریکا، دونالد ترامپ بارها در اظهارات عمومی و مجازی خود مدعی شده است که توافقی بزرگ با ایران در دسترس است یا اینکه توانسته قدرت نظامی جمهوری اسلامی و ... را تضعیف کند. تکرار این ادعاها در حالی صورت میگیرد که کارشناسان معتقدند این مواضع را باید در چارچوب اهداف رسانهای و سیاسی کاخ سفید مورد ارزیابی قرار داد.
«دیده شدن»؛ محور رفتار رسانهای ترامپ
کارشناس مسائل رسانه و مدیرعامل اسبق ایرنا محمد خدادی معتقد است که «دیده شدن» یکی از مهمترین ویژگیهای شخصیتی ترامپ است. رئیسجمهور آمریکا همواره تلاش میکند با حضور مستمر در رسانهها و تولید روایتهای جدید، خود را در کانون توجه افکار عمومی قرار دهد و از ظرفیت رسانه برای اثرگذاری سیاسی بهره ببرد.
خدادی همچنین بر این باور است که یکی از ویژگیهای اصلی ادبیات سیاسی ترامپ، نداشتن مبنا و اصول ثابت است. ترامپ برای رسیدن به اهداف خود از ابزارهایی مانند اغواگری، سفسطه و حتی طرح ادعاهای خلاف واقع استفاده میکند و همین مسئله سبب شده است که بخشی از مواضع او بیش از آنکه بر واقعیتهای موجود استوار باشد، بر تأثیرگذاری روانی و رسانهای تکیه داشته باشد.
این کارشناس رسانه تأکید میکند که چنین رویکردی صرفاً به ویژگیهای شخصی ترامپ محدود نمیشود. به اعتقاد خدادی، بخشی از این رفتارها در ساختار سیاستورزی آمریکا نهادینه شده و استفاده از رسانه و عملیات روانی به یکی از ابزارهای رایج سیاست خارجی این کشور تبدیل شده است.
در همین راستا، بر اساس تحلیل محمد خدادی، تکرار ادعاهای ترامپ درباره شکست قدرت نظامی ایران یا نزدیک بودن توافق، میتواند بخشی از تلاش او برای ساختن یک روایت مطلوب از عملکرد خود در برابر افکار عمومی داخلی و خارجی باشد؛ روایتی که هدف آن نمایش موفقیت و تثبیت جایگاه سیاسی رئیسجمهور آمریکا است.
هدفگذاری بر افکار عمومی و ساختار تصمیمگیری ایران
اما حسین آجورلو، کارشناس مسائل بینالملل، نگاه خود را بیشتر بر اهداف سیاسی این اظهارات متمرکز میکند. وی معتقد است جمهوری اسلامی ایران دارای ساختارهای متنوع سیاسی، اجتماعی و تصمیمگیری است و همین مسئله موجب میشود بازیگران خارجی تلاش کنند از طریق پیامهای رسانهای بر بخشهای مختلف جامعه و حاکمیت تأثیر بگذارند.
آجورلو بر این باور است که ترامپ با طرح موضوعات مختلف و بعضاً متناقض، درصدد اثرگذاری بر محاسبات سیاسی در داخل ایران است. از نگاه این کارشناس، رئیسجمهور آمریکا میکوشد از طریق ابزار رسانه، پیامهای متفاوتی را به مخاطبان مختلف ارسال کند تا بتواند اهداف سیاسی خود را پیش ببرد.
این کارشناس مسائل بینالملل تأکید میکند که هدف نهایی چنین رویکردی میتواند ایجاد اختلاف، کاهش انسجام داخلی و افزایش فشار سیاسی بر جمهوری اسلامی ایران باشد. به اعتقاد آجورلو، بخشی از اظهارات ترامپ را باید در قالب جنگ روانی و تلاش برای تأثیرگذاری بر افکار عمومی ایران تحلیل کرد.
ادعاهای ترامپ درباره ایران از ۲ زاویه
در مجموع، تحلیلهای ارائهشده از سوی کارشناسان نشان میدهد که اظهارات مکرر ترامپ درباره توافق با ایران یا ادعای تضعیف قدرت نظامی جمهوری اسلامی را میتوان از دو زاویه بررسی کرد؛ نخست، از منظر شخصیت رسانهمحور و شیوه سیاستورزی ترامپ و دوم از منظر اهداف سیاسی و روانی این مواضع در قبال ایران که مورد توجه قرار گرفت. بر این اساس، مجموعه این اظهارات را میتوان بخشی از جنگ روایتها و تلاش برای تأثیرگذاری بر افکار عمومی و معادلات سیاسی دانست.
پایان پیام/