در یک سال گذشته داراییهای مبتنی بر طلا همچنان بیشترین سود را نصیب سرمایهگذاران کردهاند. در این میان، پژو ۲۰۷ نیز با عملکردی فراتر از دلار، به یکی از شگفتیهای جدول بازدهی تبدیل شده است.
کارنامه یکسال اخیر بازارهای دارایی، تصویری روشن از جهت حرکت نقدینگی در اقتصاد ایران ارائه میدهد.
سرمایهها عمدتاً به سمت بازارهایی حرکت کردهاند که توان بیشتری در حفظ ارزش دارایی در برابر تورم داشتهاند و همین موضوع باعث شده فاصله بازدهی میان بازارهای مختلف به شکل محسوسی افزایش یابد.
دادهها نشان میدهد برندگان اصلی این دوره، بازار طلا، خودرو و ارز بودهاند؛ در مقابل بازار سهام نتوانسته همگام با سایر بازارها حرکت کند و پایینترین بازدهی را در میان گزینههای مورد بررسی به ثبت رسانده است.
طلا؛ صدرنشین بیرقیب بازارها
بیشترین بازدهی ثبتشده در این دوره به بازار طلا اختصاص دارد. طلا با رشد ۱۷۳ درصدی در صدر جدول قرار گرفته و فاصله معناداری با سایر بازارها ایجاد کرده است.
این عملکرد نشان میدهد داراییهای مبتنی بر فلزات گرانبها همچنان نخستین انتخاب سرمایهگذارانی هستند که به دنبال حفظ قدرت خرید سرمایه خود در دورههای تورمی هستند.
رشد همزمان قیمت جهانی طلا و افزایش ارزش داراییهای طلاپایه در داخل، نقش مهمی در این جهش ایفا کرده است.
شگفتی بازار؛ پژو ۲۰۷ بالاتر از دلار
در رتبه دوم جدول، پژو ۲۰۷ با ثبت بازدهی ۱۳۲ درصدی قرار گرفته است؛ عملکردی که حتی از بازار ارز نیز فراتر رفته است.
رشد قیمت خودرو در کنار محدودیت عرضه و تداوم شکاف میان قیمت کارخانه و بازار، باعث شده خودرو علاوه بر کارکرد مصرفی، به یک دارایی سرمایهای تبدیل شود.
ثبت چنین بازدهی نشان میدهد بخشی از نقدینگی در یک سال گذشته به سمت بازار خودرو نیز هدایت شده است.
دلار همچنان در جمع گزینههای پربازده
دلار در بازه مورد بررسی بازدهی ۱۰۴ درصدی را ثبت کرده و در جایگاه سوم ایستاده است.
عبور بازدهی دلار از مرز ۱۰۰ درصد نشان میدهد ارز همچنان یکی از مهمترین ابزارهای پوشش کاهش ارزش پول محسوب میشود.
هرچند در این دوره طلا و خودرو عملکرد بهتری داشتهاند، اما دلار همچنان در میان اصلیترین مقاصد سرمایهگذاری قرار دارد.
بورس؛ فاصله معنادار با سایر بازارها
در نقطه مقابل، بازار سهام تنها ۳۶ درصد بازدهی داشته و کمترین رشد را میان بازارهای مورد بررسی ثبت کرده است.
این اختلاف چشمگیر با سایر داراییها بیانگر آن است که بخش بزرگی از شرکتهای بورسی نتوانستهاند متناسب با رشد سایر بازارها ارزشگذاری شوند.
همچنین خروج بخشی از نقدینگی از سهام و حرکت آن به سمت بازارهای موازی، فشار مضاعفی بر عملکرد بورس وارد کرده است.
مقایسه بازدهی ۱۷۳ درصدی طلا، ۱۳۲ درصدی پژو ۲۰۷، ۱۰۴ درصدی دلار و ۳۶ درصدی بورس نشان میدهد سرمایهگذاران در یک سال گذشته بیش از هر چیز به دنبال داراییهایی بودهاند که قابلیت حفظ ارزش سرمایه را داشته باشند.
فاصله ۱۳۷ واحد درصدی میان طلا و بورس نیز یکی از بزرگترین شکافهای بازدهی سالهای اخیر را به نمایش میگذارد؛ شکافی که از تغییر ترجیحات سرمایهگذاران و جابهجایی نقدینگی میان بازارها حکایت دارد.
چرا بازدهی بورس پایین است؟
محمد صادقی، کارشناس اقتصادی گفت: اختلاف بازدهی میان بازارها بیش از هر چیز ناشی از حرکت نقدینگی به سمت داراییهایی بوده که واکنش سریعتری به تورم نشان میدهند.
به گفته وی، طلا و ارز معمولاً نخستین بازارهایی هستند که انتظارات تورمی را در قیمتهای خود منعکس میکنند و به همین دلیل در دورههای افزایش سطح عمومی قیمتها عملکرد بهتری دارند.
این کارشناس اقتصادی تأکید میکند که بازار خودرو نیز در سالهای اخیر از یک کالای مصرفی صرف فاصله گرفته و به یک دارایی سرمایهای تبدیل شده است. محدودیت عرضه و رشد هزینههای تولید باعث شده قیمت خودرو نیز همگام با سایر داراییها افزایش یابد.
این تحلیلگر در عین حال معتقد است پایین بودن بازدهی بورس لزوماً به معنای ضعف سودآوری شرکتها نیست، بلکه نشاندهنده فاصله میان ارزشهای بنیادی و رفتار نقدینگی در بازار است.
به باور صادقی، تا زمانی که جریان پول به سمت داراییهای جایگزین متمایل باشد، این شکاف میتواند ادامه پیدا کند.