پس از جنگ تحمیلی سوم و با هدف اجرای مرحله جدید مدیریت تنگه هرمز، جمهوری اسلامی ایران کنترل این گذرگاه راهبردی را در دست گرفته است.
پس از جنگ تحمیلی سوم، نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران در چارچوب اقدامات بازدارنده و امنیتی، کنترل و مدیریت تنگه هرمز را در دست گرفته و از تردد کشتیهای متعلق به کشورهای متخاصم جلوگیری کردند.
این تحول در حالی رخ داد که رهبر معظم انقلاب اسلامی در پیامی به مناسبت چهلم رهبر شهید جمهوری اسلامی ایران تأکید کردند که «مدیریت تنگه هرمز را به مرحله جدیدی وارد خواهیم کرد»؛ موضوعی که اهمیت اعمال حاکمیت جمهوری اسلامی ایران بر این گذرگاه راهبردی را بیش از پیش برجسته ساخت.
بر این اساس، باهدف اجراییسازی سیاست جدید مدیریت تنگه هرمز و تنظیم قواعد عبور و مرور دریایی، ضروری است برای کشورهای مختلف چارچوبها و شروط مشخصی تعیین شود.
در این میان، قطر یکی از کشورهایی است که در جریان جنگ تحمیلی سوم، با در اختیار قرار دادن خاک و پایگاههای خود به نیروهای آمریکایی، زمینه انجام اقدامات نظامی علیه جمهوری اسلامی ایران را فراهم کرد.
عبور ۳ محموله قطری از تنگه هرمز
با این حال، اقتصاد و صادرات انرژی قطر وابستگی عمیقی به تنگه هرمز دارد. این کشور که با حدود ۲۵ تریلیون متر مکعب ذخایر اثباتشده گازی در رتبه سوم جهان قرار گرفته، ۶۰ درصد از تولید گاز طبیعی خود را به دیگر کشورها صادر میکند که عمده آن به صورت LNG بوده و از مسیر تنگه هرمز عبور میکند.
پس از آغاز جنگ و اعمال محدودیتهای دریایی از سوی ایران، قطر توانست تنها سه محموله گاز طبیعی مایع خود را در تاریخهای ۲۰، ۲۲ و ۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۵ و از مسیرهای دریایی تعیینشده توسط جمهوری اسلامی ایران به مقصد پاکستان صادر کند.
۵ شرط عبور قطریها از تنگه هرمز
لذا با توجه به تأکید مقام معظم رهبری بر مدیریت جدید تنگه هرمز و همچنین نیاز حیاتی قطر به این گذرگاه راهبردی، ضروری است شروط و الزامات زیر برای بهرهمندی قطر از مرحله جدید مدیریت تنگه هرمز تعیین شود:
۱ـ تسویه پولهای بلوکه شده ایران به صورت طلا: در شهریورماه ۱۴۰۲ شش میلیارد دلار از داراییهای بلوکهشده ایران در کرهجنوبی، به قطر منتقل شد تا در نهایت به ایران بازگردد. اما قطر به دلیل تحریمهای آمریکا، این پولها را آزاد نکرده است. بنابراین قطر باید متعهد شود که خارج از چارچوب تحریمهای آمریکا، پولهای ایران را به صورت طلا تسویه کند.
۲ـ فروش اوراق قرضه خریداری شده آمریکا: قطر باید متعهد شود ۵۸ میلیارد دلار اوراق قرضه خریداری شده از آمریکا تا سال ۲۰۲۵ را بفروش برساند.
۳ـ فروش نفت و گاز خود به ایران در صورت درخواست ایران: قطر متعهد شود در صورت در خواست ایران تمامی یا بخشی از نفت و گاز خود را به ایران صادر کند و یا از مسیر ایران نفت و گاز این کشور به سایر کشورها سواپ یا ترانزیت شود.
۴ـ عدم موضعگیری علیه منافع ایران در شبکه الجزیره: قطر متعهد شود در رسانه شبکه الجزیره علیه منافع جمهوری اسلامی ایران و جبهه مقاومت موضع نگرفته و همچنین در جنگ با آمریکا و رژیمصهیونیستی تبلیغات منفی علیه ایران انجام ندهد.
۵ـ استفاده از عنوان «خلیج فارس» در کلیه مکاتبات رسمی داخلی و بینالمللی: باتوجه به سابقه تاریخی نام خلیج فارس قطر متعهد شود از عنوان «خلیج فارس» در کلیه مکاتبات رسمی داخلی و بینالمللی و همچنین رسانهها استفاده کند.
بدیهی است نقض هریک از شروط فوق به معنای بسته بودن تنگه هرمز برای قطر است.