هزينههايي مثل آب و برق و شاگرد را ميپذيريم اما بقيه را نه
رييسكل سازمان امور مالياتي كشور حدود يك سال است كه بر مسند اين سازمان تكيه زده است و در اين مدت سعي داشته تا حدود زيادي ادامهدهنده سياستهاي مالياتي دولت نهم باشد گرچه در مواردي از جمله مذاكرات با اصناف انعطاف كمتري نشان داده و متفاوت عمل كرده است.
دکتر علی عسکری که تجربیاتی در زمینه نظام بودجهریزی دارد در این یک سال با موضوع پیچیده مالیات اصناف مواجه شد و آن گونه که بیان کرده است برایش قابل قبول نیست که اصناف به اندازه سهمشان در تولید ناخالص داخلی مالیات نپردازند. گرچه به نظر میرسد اصناف هم از آن سو ادعاهایی دارند و همان طور که در این گفتوگو مشخص میشود برخی ابزارها در این سازمان برای تحقق آنچه عدالت مالیاتی نامیده میشود، مهیا نیست.
خبرنگار اقتصادی خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) درباره موضوع هزینه ـ درآمد که به یکی از موارد اختلاف اصناف و سازمان تبدیل شده گفتوگویی با او انجام داده است که در پی میآید:
* آقای دکتر! اینکه اصناف به توافق امسال و کلا توافقها معترضند دلیلش این است که میگویند این امر با روح عدالت مالیاتی و آنچه مالیات بر درآمد واقعی است، منافات دارد.
ـ اگر اصناف میخواهند به عدالت مالیاتی نزدیک شوند بپذیرند که برای ثبت و ضبط هزینه ـ درآمد در واحدهای صنفیشان ماشین فروش بگذارند.
* اصناف میگویند در این باره آماده هستند و در صورت اجرای این امر بسیای از واحدهای خرد برخی صنوف، مالیات کمتری میپردازند.
ـ اگر آماده هستند ماشن فروش را نصب کنند. ما حاضریم هزینه خرید ماشین فروش را به عنوان هزینه قابل قبول مالیاتی بپذیریم.
* اختلاف آنها در این زمینه در مورد تعریف هزینههاست چون در عمل سازمان امور مالیاتی بسیاری از هزینهها را به عنوان هزینه قابل قبول نمیپذیرد.
ـ آنها درآمدها را ثبت و هزینهها را هم ثبت کنند. ما میپذیریم .
* آقای دکتر! واقعیت این است که بر خلاف این نظر شما، سازمان بسیاری از هزینههای صاحبان واحدهای صنفی را نمیپذیرد. حتی هزینههای درمان را هم به سختی میپذیرد یا ضرر و سوخت شدن چکها را.
ـ این موضوع دیگری است. اگر مودی میخواهد تمام هزینههایش پذیرفته شود باید تمام درآمدهایش را هم اعلام کند و در شرایطی است که مودی پایه مالیات بر مجموع درآمد را بپردازد. یعنی مثلا اگر مودی درآمدی از شغل دیگر مثل اجاره زمین کشاورزی، خانه اجارهای و ساختوساز دارد، تمامش را اعلام کند. پس از آن هزینهها را هم بگوید که مثلا هزینه بیماری یا شهریه فرزندش چقدر بوده است. ما یک معافیت پایه برای مودی در نظر میگیریم و مالیاتش را بر اساس مجموع درآمد ـ هزینه محاسبه میکنیم.
* آیا در شرایط فعلی امکان این امر مهیاست؟
ـ خیر اما با اجرای نظام جامع مالیات این امر به سهولت امکانپذیر است اما در شرایط فعلی برخی مودیان برای هر کدام از درآمدهایشان از معافیت مالیاتی سالانه پنج میلیون تومان استفاده میکنند که قابل شناسایی نیست. در صورتی که هر مودی تنها میتواند یک بار از معافیت مالیاتی استفاده کند.
* بسیاری از صنوف مدعی هستند که تنها محل درآمدشان از همان واحد صنفی است اما هزینههای آنها پذیرفته نمیشود.
ـ ما هزینههایی مثل آب و برق و شاگرد را میپذیریم و هزینههای تبعی که به کار وصل است. اما اگر هزینههایی خارج از کار صاحب واحد صنفی باشد در تعریف مالیات بر مجموع درآمد میگنجد. البته این را هم بگویم درباره هزینهها ما هم که مالیات حقوق میدهیم شهریه فرزندمان را به عنوان هزینه محاسبه نمیکنند و یا اگر افراد خانواده مریض شوند هزینه مازاد بر بیمه را باید پرداخت و جزو هزینههای ما محاسبه نمیکنند.
* در مورد توافق مالیاتی امسال، اصناف مدعی هستند که نمونهگیریها باید به صورت قرعهکشی انجام شود اما شما مخالفید.
ـ در قانون حرفی از قرعهکشی نیامده است. سازمان پس از انتخاب، نمونهها را به اطلاع اتحادیهها میرساند و در فرآیند رسیدگی هم در جریان قرار میگیرند اما اینکه آنها نمونه انتخاب کنند یا قرعهکشی شود قانون چنین اختیاری به آنها نمیدهد. پس از رسیدگی هم نتیجه رسیدگی را هم مودی و هم نماینده اتحادیه امضا میکند.