سقوط آزاد بازار سكه و دلار
سقوط سکه و دلار در بازار ادامه دارد. این سقوط به گونهای است که روزانه رکوردهای جدیدی ثبت میشود.
تحولات مثبت سیاسی و پیشینه مثبت رییسجمهور منتخب در تعامل سازنده با دنیا، بازار را امیدوار به گشایشی در بخش دیپلماسی و کاهش تدریجی تحریمها کرده است. برخی تحلیلگران در خصوص مسیر قیمت ارز در بازه زمانی بلندمدت معتقدند: پس از پایان اثرگذاری متغیرهای روانی در بازار، مسیر آینده بر مبنای متغیرهای واقعی شکل خواهد گرفت که اصلیترین تعیینکننده آن نیز متغیر تحریمها است.
هیجان ریزش قیمتها در بازار ادامه دارد و مقادیر کلان ارز و سکه در بازار به دنبال مشتری میگردد. دیروز هجوم فروشندهها و دارندههای دلار به صرافیها به بالاترین سطح رسید.
رقمهای 50 هزار، 70 هزار تا 200 هزار دلاری توسط افراد و شرکتها برای فروش به صرافیها رفت. به نحوی که اغلب صرافیها برای خرید دلارهای عرضه شده، ریال کم آوردند. افزایش عرضه در بازار، قیمتها را به شدت کاهش داده است. دیروز قیمت دلار تا 3200 تومان افت کرد و نسبت به روز پنجشنبه تقریبا 90 تومان دیگر ارزان شد. برخی در بازار 3150 تومان هم دلار میفروختند. این شرایط افت 100 تومانی قیمت را برای دلار به ارمغان آورد. همچنین در بازار سکه نیز اغلب سکهها با افت 40 هزار تومانی روبهرو شدند. در بازارهای جهانی، اما قیمت طلا تقریبا در سطح قیمت بعد از ظهر جمعه بسته شد و از این رو محور قیمت سکه و طلای داخلی همچنان افت دلار است.
پیشبینی «دنیای اقتصاد» برای فروش بزرگ ارز تحقق یافت و افت هیجانی قیمتها را کمتر کسی باور میکند. خوشبینها از یک طرف و افزایش عرضه ناشی از این خوشبینی از طرف دیگر بازار ارز و سکه را برخلاف گذشته وارد فاز جدیدی از تغییر در تصمیمگیریها کرده است. عدهای نه تنها این وضعیت را به معنی تخلیه حباب نمیدانند، بلکه از افت سریع و ادامهدار قیمت دلار احساس نگرانی میکنند. در عین حال به نظر میرسد که بازار به نوعی با خوشبینی و انتظارات زیادی از آینده روبهرو است.
اینکه دلار برای مدتهای زیادی تنها به دلیل بالاماندن انتظارات تورمی، کاهش نیافته و سایر بازارها را نیز با افزایش قیمت کالاها به دنبال خود میکشید، شکی نیست، اما تخلیه 400 تومان از قیمت آن ظرف تنها یک هفته میتواند زنگ خطری برای اقتصاد نیز باشد. امروز نشانه جالبی از این افت به چشم آمد و آن افت 377 واحدی شاخص کل بورس بود. افت ارزش سهام شرکتهای صادراتی نگران از کاهش ارزش دلار، یکی از دلایل آن بود.
این اما همه نگرانی از این شرایط نیست. در میان هیجانهای مثبت از افت تقریبا روزانه 100 تومانی قیمت دلار، برخی نیز از احتمال بالاگرفتن انتظارات بیش از حد از رییسجمهور آینده احساس نگرانی دارند.
به گمان این عده کاهشهای هیجانی قیمت در حالی است که هنوز متغیرهای اقتصادی تغییر نکردهاند. هنوز نرخ تورم بالاتر از 30 درصد است. نقدینگی همچنان در بالاترین سطوح است. در سطح تولیدات کارخانهای و صنعتی اتفاق خاصی رخ نداده و عملا هنوز تحریمها برداشته نشده است. هنوز سوئیچ سوئیفت بسته مانده و مسیر نقلوانتقال ارز به بانکهای کوچک آسیایی با کارمزدهای زیاد انجام میشود. نگرانی این عده از این است که تشدید افت قیمتها موجب افزایش انتظارات بیجا از رییسجمهور آینده شود؛ چراکه در صورتی که دولت یازدهم دلار 3000 تومانی یا کمتر را تحویل بگیرد و در گذر زمان نتواند روند کاهشی را به هر دلیل حفظ کند، ریسک بازگشت سریع قیمت نیز کم نخواهد بود.
این نگرانی البته میتواند در شرایط فعلی به وجود بیاید؛ چراکه کاهش شدید قیمتها با این وضعیت را دنیای اقتصاد از زمستان گذشته مرتبا هشدار داده بود. در واقع بازار ارز تنها منتظر گوشه چشمی برای از میان برداشته شدن انتظارات تورمی در بازار بود. نیاز به نقدینگیهای جاری در شرکتها از یک سو و بازگشت اطمینان نسبی به آینده قیمتها و خروج کالاهای احتکار شده در انبارها عامل مهمی برای کاهش قیمتها است. در بازارهای کالایی داخلی البته هنوز چسبندگی قیمت وجود دارد و قیمتها مانند دلار شتاب کاهشی ندارند. این شرایط میتواند در گذر هفتهها و ماهها به تسلیم شدن فروشندگان در مقابل افت تقاضا بینجامد و آنگاه درک افت قیمتها محسوستر خواهد بود.