ناحیه معدنی ارغش-چشمه زرد به وسعت ۲۵ کیلومتر مربع در نیمه شمالی استان خراسان و در ۴۵ کیلومتری جنوب غرب شهرستان نیشابور واقع شده است و دارای مختصات جغرافیائی "۴۸ ´۴۹ °۳۵ الی "۴۳´۵۲ °۳۵ شمالی و "۴۷´۳۴ °۵۸ الی "۵ ´۳۸ °۵۸ شرقی می‌باشد.

• تاریخ ثبت: 07 ارديبهشت 1390 ساعت 14:20
• کد خبر: 143
• تعداد بازدید: 2283 مرتبه
• منبع خبر:
• نسخه مخصوص چاپ

کانسار ارغش:
موقعیت جغرافیایی:
ناحیه معدنی ارغش -چشمه زرد- به وسعت ۲۵ کیلومتر مربع در نیمه شمالی استان خراسان و در ۴۵ کیلومتری جنوب غرب شهرستان نیشابور واقع شده است و دارای مختصات جغرافیائی "۴۸ ´۴۹ °۳۵ الی "۴۳´۵۲ °۳۵ شمالی و "۴۷´۳۴ °۵۸ الی "۵ ´۳۸ °۵۸ شرقی می‌باشد.

راه دسترسی به منطقه از دو طریق امکان پذیر می‌باشد: ۱- جاده فرعی کلاته حسن آباد که از کیلومتر ۳۴ جاده آسفالته نیشابور- کاشمر منشعب گردیده و پس ازطی ۸ کیلومتر جاده شوسه به کلاته حسن آباد و از آنجا پس از طی ۵ کیلومتر به روستای متروکه چشمه زرد می‌رسد.

۲- جاده فرعی روستای ارغش که از کیلومتر ۴۴ جاده کاشمر منشعب شده و پس از طی ۴ کیلومتر به روستای ارغش می‌رسد.

آب و هوا و ریخت شناسی:
این ناحیه جزء مناطق خشک تا نیمه خشک با پوشش گیاهی ضعیف و نزولات جوی پایین و دارای رودخانه های فصلی از جمله چشمه زرد و کال ماروس است. حداکثر دما حدود ۴۰ تا ۴۲ درجه و حداقل آن ۵ تا ۱۰ درجه زیر صفر است. منطقه دارای شیب توپوگرافی ملایم و شبکه آبراهه های دندریتی است. روند عمومی ارتفاعات منطقه موازی با روند افیولیتهای سبزوار(شمال غرب- جنوب شرق) و نوار آتشفشانی حاشیه آن است.

زمین شناسی:
منطقه مورد مطالعه در تقسیمات زمین شناسی ایران در زون ایران مرکزی و در واحد ژئوتکنیکی سبزوار قرار دارد. بخشی از زون سبزوار را افیولیتهای نابرجای کرتاسه و بخشی دیگر را نوار آتشفشانی بعد از کرتاسه تشکیل می‌دهد که به موازات مجموعه افیولیتی کشیده شده اند. منطقه ارغش نیز جزئی از این نوار آتشفشانی به شمار می‌رود. علاوه بر سنگهای آتشفشانی تعدادی توده های نفوذی نیز بطور پراکنده در داخل این واحد تزریق شده اند. واحدهای زمین شناسی در محدوده کانسار و مناطق مجاور شامل واحدهای ائوسن، میوسن، پلیوسن و کواترنری است.

کانی زایی طلا احتمالاً ناشی از جایگزینی سیالات دارای عناصر کانی ساز حاصل از پیشرفت فرآیند تفریق ماگمایی در شکستگی ها و تشکیل رگه های سیلیسی طلادار و کلسیت می‌باشد.

در ناحیه معدنی ارغش گسلهای متعددی مشاهده می‌شوند که عمدتاً دارای دو روند اصلی تقریباً شرقی_غربی(NWW-SEE) و شمال شرقی _جنوب غربی(NE-SW) هستند. این روند از روند گسلهای درونه در جنوب منطقه ارغش با روند شرقی- غربی و تکنار با روند شمالی جنوبی تبعیت می کنند. گسلهای فرعی در منطقه ارغش دارای روندهای شمال غرب -جنوب شرق می باشند. رگه های سیلیس، کلسیت و آنتیموان در امتداد گسلها در این منطقه هستند. بنابراین شکل گیری رگه های موجود در ارتباط نزدیک با فعالیت گسلها بوده است. ارغش بخشی از نوار آتشفشانی حاشیه کمپلکس افیولیتی سبزوار است. تشکیل این سنگها در ارتباط با جایگزینی و حرکات تکتونیکی افیولیت های سبزوار می‌باشد.
در این منطقه نفوذ توده های گرانیتوئیدی به درون سنگهای آتشفشانی ائوسن و سیالات ماگمائی و گرمابی حاصل از آن باعث دگرسانی در سنگهای گرانیتوئیدی و سنگهای میزبان گشته است. به دلیل اثر عواملی همچون حجم محلولهای گرمابی و ماگمائی، میزان ساختمانهای اولیه و ثانویه مفید، واکنش پذ یری سنگها، درجه حرارت و فشار، شدت و گسترش آلتراسیون در مناطق مختلف متفاوت است. بر اساس مطالعات پتروگرافی و شواهد صحرائی، آلتراسیونهای سریسیتی، آرژلیتی، سیلیسی، پروپیلیتی و نیز سرپانتینی و کلریتی شدن در منطقه قابل مشاهده است. همچنین به دلیل وجود درزه و شکستگی های فراوان، سیالات هیدروترمالی حاصل از تفریق ماگمایی که غنی از مواد معدنی بوده اند، به درون شکستگی های مذکور تزریق شده و ضمن تشکیل رگه های سیلیسی و کلسیتی طلادار باعث دگرسانی در سنگهای میزبان نیز شده اند.

فعالیتهای اکتشافی انجام شده:
در قالب طرح اکتشاف طلا در این منطقه تحقیقاتی همچون اکتشافات ژئوشیمیائی، مطالعات ژئوفیزیکی، حفر گمانه، تهیه نقشه های توپوگرافی و زمین شناسی در مقیاس های ۱:۵۰۰۰، ۱:۲۰۰۰و ۱:۵۰۰ و نیز طراحی و حفر ترانشه صورت گرفته است. این کانسار حاصل اکتشافات ژئوشیمیایی ۲۶ ورقه ۱:۱۰۰۰۰۰ زون تکتونیکی متالوژنیکی سمنان – تربت حیدریه می‌باشد. پس از انجام مراحل اکتشافات معدنی مقدماتی در مناطق امیدبخش، فعالیتهای اکتشافی تفصیلی درسال ۱۳۷۶ بر روی این منطقه متمرکز گردید که منجر به اکتشاف ۵ محدوده طلا دار و یک محدوده آنتیموان گردید.

برای تمامی کانسارهای مذکور تعدادی ترانشه طراحی و حفر گردید و نمونه های برداشت شده جهت آنالیز طلا به آزمایشگاه شرکت توسعه علوم زمین ارسال شد. در سال ۱۳۷۹ بیشتر فعالیتهای اکتشافی روی کانسار شماره ۳ متمرکز شد. فعالیت های صورت گرفته در کانسار شماره ۳ ارغش شامل حفر ۴۰ ترانشه به فاصله ۱۵ الی ۲۰ متر و برداشت ۶۹۲ نمونه و نیز حفر ۱۴ گمانه در یک شبکه ۵۰×۴۰ متری به میزان ۹۵/۱۳۳۵ متر و برداشت ۳۱۸ نمونه بوده است.

با راه اندازی سنگ شکن و ساخت حوضچه های استحصال در آنومالی چشمه زرد حدود ۵ کیلوگرم طلا در مرحله نیمه صنعتی استحصال گردیده است. پیش بینی می شود مراحل اکتشاف تفصیلی برای تعیین ذخیره کانسار رگه ای ارغش در سال ۱۳۸۱ به اتمام برسد و این کانسار آماده واگذاری برای بهره برداری باشد. همچنین پیش بینی می شود در ۴ محدوده آنومالی با عیار متوسط ۴ گرم در تن، ذخیره زون اکسیده طلا حدود ۳ تن و زون سولفوره حدود ۶۰ تن باشد(که با روش لیچینگ و با بازیافت ۷۵ درصد استحصال می‌شود).

کل کانسارهای موجود در این منطقه یک کانسار طلا محسوب می شوند زیرا محتوی سایر عناصر با توجه به نتایج ۱۰۰ نمونه (Hg,Sb,As,Cu,Au) آنالیز شده پایین می باشد.

میانگین عیار طلا در کانسارهای مختلف کمتر از ۵ ppm است(حداکثر عیار ۳/۱۷ ppm می باشد). عیار نقره اکثر نمونه ها کمتر از ۲/۰ ppm می باشد و بالاترین مقدار آن ۳/۱ ppm است. عیار آرسنیک از ۱۹ تا ۱۳۳۵۲ ppm می باشد و حداکثر آن کمتر از ۱۰۰۰ppm است. آنتیموان عیاری برابر با ۱/۰ ppm دارد و بالاترین مقدار آن ۱۳/۰ ppm است. علت پایین بودن مقادیر sb,Cu,Au وHg شاید به خاطر شست وشو(leaching) باشد.

اکثر طلاهای یافت شده به صورت دانه ای(ذره ای) درون لیمونیت و سیدریت دیده شده اند.کانسارهای طلای این محدوده جزء نهشته های حرارتی ساب ولکانیک hypabysal محسوب می شوند که اکثراً در حاشیه فعال قاره ها یا جزایر قوسی تشکیل شده اند.عملکرد گسل ها باعث جابجایی سیالات طلا تجمع کانه ها شده است.

اسلیت سبز -خاکستری، سبز-زرد و آرکوزهای دگرگون شده خاکستری تیره، سبز-خاکستری و آندزیت بازالت بالشی را منبعی برای طلا می دانند.

محدوده مورد اکتشاف به وسعت حدود ۳ کیلومتر مربع در ۵/۲ کیلومتری جنوب شرق منطقه چشمه زرد قرار دارد و مختصات این محدوده به قرار زیر است:

محدوده اکتشافی تحت تاثیر دو سیستم آبراهه ای قرار گرفته است. سیستم اول از غرب به شرق از به هم پیوستن دو شبکه حوضه آبگیر بوجود آمده است که پس از خروج از محدوده به سمت شمال شرق منحرف میشود. سیستم دوم نیز با همین روند غرب به شرق پس از به هم پیوستن در مرکز محدوده اکتشاف به سمت شمال منحرف و آبراه بزرگی را به وجود آورده که از کنار دهکده متروکه چشمه زرد عبور می کند.

مرتفع ترین نقطه منطقه قله کوه پلنگ کش به ارتفاع ۱۵۸۶ متر می باشد که در شمال غرب محدوده اکتشاف می باشد. منطقه مذکور از نقطه نظر پوشش گیاهی از نوع بیابانی و خشک بوده و فاقد پوشش گیاهی دایم می باشد.
سنگهای موجود در منطقه متعلق به واحدهای رسوبی ولکانیکی ائوسن زیرین تا بالایی میباشند. واحدهای سنگی که با فعالیتهای آتشفشانی بوجود آمده اند عبارتند از: واحد Ea محتوی برشهای آندزیتی بنفش رنگ ،تراکی آندزیت،ریوداسیت و داسیت های آلتره که بخش وسیعی از غرب و شرق محدوده اکتشافی را پوشانیده است. کانیهای اصلی این واحد بیشتر پلاژیوکلاز ،ارتوکلاز ،کوارتز و کانی های فرعی آپاتیت،زیرکن و کانیهای مشتق شده در اثر پدیدهای آلتراسیون مثل آرژریت،کلریت،سریسیت و آهن میباشد. شدت آلتراسیون در پاره ای نقاط اندیسهایی از کائولن را بوجود آورده است.

درجه اکسیداسیون کانسارها بالاست زیرا شامل لیمونیت،سیدریت،کوارتز کلسدونی،کائولینیت،مونت موریونیت،کلسیت،ژیپس،آلونیت(نزدیک سطح)می باشد.شدت اکسیداسیون در این محدوده قوی تر از آنومالی AuIII است زیرا توپوگرافی این محدوده ملایم است. تمام رخنمونهای کانسارهای این منطقه در زون اکسیداسیون قرار دارند.چنین پیش بینی می شود که عمق اکسیداسیون در حدود ۱۳۶۰ متر باشد، با توجه به عمق زون اکسیداسیون که ۱۳۷۰ متر است ، بنابراین ضخامت کانسارهای اکسید شده در حدود ۱۲ الی ۵/۴۷ متر است.

کانسار ۱ ارغش:
در موقعیت "۵´۵۰ °۳۵ الی"۳۵ ´۴۴°۳۵ عرض جغرافیایی و "۶/۴۷ ´۳۵ °۵۸ الی"۵۲ ´۳۵ °۵۸ طول جغرافیایی قرار گرفته است.این آنومالی درجنوب غرب نیشابور و جنوب شرق روستای ارغش در ۴۵ کیلومتری جنوب غرب نیشابور قرار گرفته است.دارای سنگ میزبان گرانودیوریت ،گرانیت،تراکی آندزیت لیمونیتی و آرژیلیتی ،پیروکسن آندزیت بازالت،آهک و کنگلومرا می‌باشد. حداکثر عیار طلا در این زون ۳/۱۸ گرم در تن و مقدار حداقل آن ۰۰۴۴/۰ گرم در تن می باشد.بزرگترین رگه آن دارای روند شمالی جنوبی و طول ۳۴۰ متر،ضخامت میانگین ۱ متر و شیب ۶۵ درجه به سمت شمال شرقی می‌باشد.رگه سیلیسی آن دارای روند شمال شرق- جنوب غرب وطول ۱۲۳ متر ،ضخامت میانگین ۱ متر و شیب ۵۵ درجه می‌باشد.

کانسار شماره ۵:
در موقعیت "۳۴´۵۱°۳۵ الی "۵/۶´۵۲ °۳۵عرض جغرافیایی و "۵´۳۵°۵۸ الی"۵۳ ´۳۸ °۵۸ طول جغرافیایی قرار دارد.این ناحیه در جنوب و جنوب غرب نیشابور قرار گرفته است که در ۳۴ کیلومتری آن جاده آسفالته قرار دارد.

واحدهای سنگی آذرین آن شامل تراکی آندزیت پورفیری ،گرانیتی، گرانودیوریتی،کوارتز تراکی آندزیت،پیروکسن آندزیتیک بازالت و سنگ‌های آذرآواری (برش ولکانیکی) و واحدهای رسوبی آن شامل واحد کربناته ائوسن، کنگلومرا، پادگانه های رودخانه ای و ماسه باری می‌باشد.

آلتراسیون درون تراکی آندزیت پورفیری به صورت آرژیلیتی و لیمونیتی و گاهی سیلیسی بر اثر فرآیندهای هیدروترمال بیشتر در کانسار ۵ مشاهده می‌شود.همچنین آلتراسیون در برشهای تشکیل شده در طول نواحی گسله در منطقه ارغش باعث آرژیلیتی و لیمونیتی شدن بر اثر سیالات هیدروترمال در طول نواحی خرد شده گسله می‌باشد.

*کانسارهای ۱ و ۵ در شمال گسل امتداد لغز درونه با عملکرد چپ گردو جنوب کمربند چین تراست البرز (کوههای بینالود )واقع شده است.گسل های اصلی و بزرگ مشاهده شده در این نواحی دارای روند تقریبا ً شرقی _غربی و جهت شیبی به سمت شمال _شمال غربی هستند.عملکرد این گسلها موجب رانده شدن واحدهای آذرین بر روی یکدیگر شده است. با توجه به مشخصات رگه های برداشت شده در این دو ناحیه معدنی ملاحظه می شود که روند تمامی این رگه ها تقریبا ً شمالی_ جنوبی با شیبی در حدود ۷۰ تا °۸۰ درجه می‌باشد که نشان می‌دهد رگه های فوق در طول یک سیستم درزه همراه با بازشدگی ته نشست حاصل کرده اند.
کانی های گانگ شامل کوارتز ، کلسیت و به میزان کمتر باریت ، فلوریت ، پیریت و سیلیس به صورت کوارتز و آمیتیست.
از کانسار ۱ ارغش ۶۶ نمونه از ۹ ترانشه برداشت شده است.

کانسار ۲ طلای ارغش:

در موقعیت"۵۱´۵۰°۳۵ الی"۲۳´۵۱°۳۵عرض جغرافیایی و "۱۵´۳۵°۵۸ الی "۵۸´۳۵ °۵۸ طول جغرافیایی و در ۵۰ کیلومتری جنوب نیشابور قرار دارد. ارتباط با این منطقه از طریق جاده اصلی نیشابور-کاشمر و جاده خاکی روستای کاشمر انجام می‌پذیرد.
حداکثر دما در این منطقه در حدود ۴۰درحه سانتیگراد و حداقل دما زیر صفر می‌باشد .میانگین دما در حدود ۲۰_۱۵ درجه سانتیگراد قرار دارد.میانگین بارندگی سالیانه در حدود۲۰۰ الی ۳۰۰mm می باشد .این کانسار دارای سنگ میزبان سیلتستون با سن کرتاسه _ پالئوسن،آندزی بازالتهای بالشی(بخش عمده کانسار)، لاپیلی توف،آندزیت های پورفیری ، کنگلومرای الیگوسن، رسوبات دشت سیلابی و آبرفت ها است و از تعداد زیادی رگه سیلیسی و کلسیتی تشکیل شده است.امتداد رگه ها N۵۰E و N۹۰E و شیب آنها ۴۰ تا ۸۵ درجه در جهت جنوب شرقی است .حداکثر طول رگه ۳۰۰ متر و حداکثر ضخامت آن ۵/۱ متر است.و مقدار عیار آن بین ۰۱۵/۰ تا ۳/۱۳ گرم در تن متغیر است.

مطالعات قبلی انجام شده:
۱-نقشه ۲۵۰،۰۰۰: ۱ زمین شناسی تربت حیدریه (چاپ شده توسط سازمان زمین شناسی )(واعظ پور ،علوی تهرانی،بهروزی ،خلقی و همکاران۱۹۹۲)
۲-گزارش عملیات اکتشافی چهار گوش ۱۰۰،۰۰۰: ۱ نقشه کدکن توسط گروه سازمان زمین شناسی و شرکت اکتسافات ژِئوشیمیایی استان جیانکسی جمهوری خلق چین در ۱۹۹۶-۱۹۹۲ .این گزارش آنومالیهای طلا و آنتیموان را نشان می‌دهدکه همراه آرسنیک ،تنگستن، جیوه و سزیم است.۴ آنومالی طلا (آنومالی ۲،۳ و کانه طلا ۴ و زون کانی طلا ۲) و اطراف روستای ار غش ،آنتیموان یافت شده است.
۳-اکتشافات نیمه تفضیلی ژئو شیمیایی ۲۰،۰۰۰: ۱ طلای منطقه ارغش به سرپرستی کوثری و ،شمعانیان و باستانی که شامل محدوده ² km ۱۸۵ است و ترسیم نقشه زمین شناسی ۲۰،۰۰۰: ۱ که توسط سازمان زمین شناسی ایران صورت گرفت.
۴-نقشه زمین شناسی ۵،۰۰۰: ۱ و گزارش مربوط به آن (مساحتی برابر² kmکه توسط م. کیوانفر و آ. عسگری از سازمان زمین شناسی کشور در سال ۱۹۹۹ انجام شده است .چینه شناسی، ساختمان سنگ های آذرین درونی و آتشفشانی در منطقه بخصوص سنگ های آتشفشانی ، آذر آواری و کانه دایک های آلکالی طی این عملیات شناسایی شده اند.اطلاعات ترکیب شیمیایی کانی ها ، پتروشیمی ، پترولوژی و دیرینه زیستی نیز جمع آوری شده است.منشـاٌ و ژنز ماده معدنی با توجه به تکتونیک صفحه ای بحث شده است. رگه های کانی ساز اصلی در آنومالیهای ۵،۴،۳،۲،۱ طلا و آنومالی آنتیموان با جزئیات نقشه برداری شده است. درجه کانی سازی رگه اصلی به طور دقیق مطالعه شده است.
۵-نقشه زمین شناسی ۱۰۰،۰۰۰: ۱ کدکن منتشر شده توسط سازمان زمین شناسی و اکتشاف معدنی ایران
در این کانسار ۱۰۲ نمونه از ۱۳ ترانشه برداشت شده است.

کانسار ۳ ارغش:

در۴۰ تا ۵۰ کیلومتری جنوب نیشابور واقع شده است.

مطالعات صورت گرفته :
۱- اکتشافات ژئوشیمیایی در زون تکتونیکی _متالوژنیکی سمنان _تربت حیدریه (اکتشافات ژئوشیمیایی و ژئوفیزیکی جیانگشی چین با همکاری سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی در سال ۱۳۷۳
۲- تهیه نقشه زمین شناسی ۵۰۰۰: ۱ (سازمان زمین شناسی در سال ۱۳۷۶ )شناسایی ۵ محدوده طلادار (کانسارهای ۱ تا ۵) و یک کانسار آنتیموان
۳- طراحی و حفر تعدادی ترانشه و تهیه نقشه توپوگرافی ۵۰۰: ۱ در کانسار شماره۳ (در سال ۱۳۷۸)
۴- نقشه زمین شناسی ۵۰۰: ۱ و طراحی ۱۴ گمانه اکتشافی روی کانسار ۳ ،استخراج و استحصال حدود ۲۰۰۰ تن ماده معدنی.
تهیه نقشه توپوگرافی و زمین شناسی در مقیاس ۵۰۰: ۱، طراحی ترانشه و نمونه برداری در سایر کانسارها ،حفر ۱۴ گمانه در اعماق ۵۰ و ۱۰۰ متر در کانسار ۳ ، ۱۴۰۰ متر گمانه و برداشت ۳۱۸ نمونه از بخش های کانی ساز ،داده های حاصل از استحصال ۲۱۱/۳ کیلوگرم طلا از ۱۲۰۰ تن ماده معدنی .برآورد۳/۱۳۷۸ کیلوگرم طلا و ۳۳۸۵۱۸ تن ماده معدنی در سال ۱۳۷۹
۵- ۲۰۰۰ متر حفاری در کانسارهای ۴،۳،۲،۱ و استخراج ۲۰۰۰ تن ماده معدنی ،از این مقدار حفاری ۶۰۰ متر آن به کانسار شماره ۳ اختصاص داده شده است.(سالهای ۱۳۸۰ و ۱۳۸۱)

واحدهای زمین شناسی کانسار شماره ۳:

۱- واحد آندزیت و تراکی آندزیت شامل پیروکسن آندزیت ، دیوریت ، لاپیلی توف ، ریولیت پورفیری و دیوریت که عمده ترین سنگ میزبا ن ماده معدنی میباشد.
۲- آگلومرای خاکستری سبز، قهوه ای همراه با رگچه های کوارتز و کلسیت
۳- لاپیلی توف های سبز خاکستری و قهوه ای
۴- توف های کریستالین قهوه ای روشن
۵- توف های برشی قهوه ای روشن
۶- پیروکسن آندزیت صورتی تیره ،خاکستری تیره
۷- ریولیت های پورفیری قهوه ای روشن ، زرد روشن
۸- کنگلومرای الیگوسن

کانسار شماره ۳ به شش زون تقسیم بندی شده است:
۱-زون شماره:AuIII_ ۱ این زون به ضخامت ۱۰۰۰ متر مهمترین و بزرگترین زون به شمار می‌رود عیار ماده معدنی بیش از یک گرم در تن است.این زون دارای سه بخش کانی سازی می باشد۱- بخش سیلیسی_لیمونیتی که رگه کوارتز با بافت برشی که در بعضی نقاط با اکسیدهای آهن آغشته است.۲- بخش اکسیدی که شامل لیمونیت،گوتیت و هماتیت که پر عیارترین قسمت رگه است .۳- بخش کائولینیتی که کم عیارترین بخش کانسار است.شیب رگه ۵۵ تا ۸۰ درجه به سمت شمال و شمال غرب است.
حداکثر عیار طلا مربوط به بخش های سیلیسی و اکسیدی است.دامنه تغییرات عیار بین ۱/۰ تا ۵/۲۷ گرم در تن و عیار میانگین ۴- ۵ گرم درتن است.ضخامت در بخش اول رگه ۳/۲ متر ، ماکزیمم ضخامت ۴۳/۶ متر و حداقل ضخامت ۴۸/۰ است و سنگ میزبان آن گرانیت ،آندزیت آگلومراو دیوریت است.
۲-زون شماره AuIII_ ۲ :ضخامت این زون ۶۵۰ متر است که دارای عیار ۱ گرم در تن می‌باشد.این زون به دو قسمت a و b تقسیم شده است که قسمت a دارای طول ۳۳۰ متر و ضخامت ۳ متر و سنگ میزبان لاپیلی،توف ، آندزیت های سبز تیره و دیوریت می‌باشد.قسمت b دارای طول ۳۲۰ و ضخامت ۵/۴ متر می باشدو عیار ماده معدنی در این قسمت۱۲/۳ و ۲۵/۲ گرم در تن است و دارای سنگ میزبان لاپیلی ،توف و آندزیت است.شیب رگه ۶۰ تا ۸۰ درجه به سمت شمال شرق می‌باشد.
۳- زون شماره AuIII_۳ : این زون دارای ضخامت ۸۰۰ متر می باشد که دارای ۸ رگه سیلیسی و کلسیتی می‌باشد.که شیب رگه ها بین ۴۰ تا ۸۵ درحه به سمت شمال غرب می‌باشد.ضخامت متوسط رگه ها در حدود ۵/۱ متر می‌باشد. حداکثر عیار آن ۳۸/۲ گرم در تن می باشد.سنگ میزبان این زون گرانیت، آندزیت و لاپیلی توف می‌باشد.
۴- زون شماره AuIII_۴ :ضخامت این زون ۱۰۰۰متر می‌باشدکه شامل رگه های سیلیسی و کلسیتی می‌باشد.ضخامت متوسط رگه ۱ متر است و شیب رگه ۴۰ تا ۸۰ درجه به سمت شمال غرب می‌باشد. حداکثر عیار آن در حدود ۷۵/۱ گرم در تن است.سنگ میزبان آن گرانیت، آندزیت و لاپیلی توف می‌باشد.
۵- زون شماره AuIII_۵ ضخامت این زون ۶۵۰ متر می باشد.که شامل رگه کلسیتی و سیلیسی است و ضخامت میانگین رگه ۱ متر می باشد.حداکثر عیار آن ۳۸/۲ گرم درتن است .و سنگ میزبان آن آندزیت و لاپیلی توف بوده است و همه رگه ها درآن به خوبی برونزد ندارند.
۶- زون شماره AuIII_۶ ضخامت این زون ۳۵۰ متر است و حداکثر ضخامت آن ۲/۱ متر بوده و دارای ضخامت میانگین ۷/۰ تا ۸/۰متر است.درون سنگ میزبان دیوریتی و آندزیت پورفیری رگه های سیلیسی با حداکثر عیار ۳۱/۲ گرم در تن قرار دارد.
آلتراسیون در این کانسار از نوع کائولن ،سریسیتی،آرژیلیتی،سیلیسی ،پروپیلیتی،سرپانتینی و کلریتی می‌باشد.
بدلیل درزه ها و شکستگی های فراوان در منطقه سیالات هیدروترمال حاصل از تفریق ماگمایی که غنی از مواد معدنی بوده اندبه درون شکستگی های مذکور تزریق شده و ضمن تشکیل رگه های سیلیسی و کلسیتی طلادار باعث دگرسانی در سنگ های میزبان شده‌اند که گاه ضخامتی درحدود چندین متر در حواشی رگه ها را شامل می‌شوند که عمدتاً از نوع آلتراسیون لیمونیتی ، آلونیتی، سریسیتی و کائولینیتی می‌باشد.
برداشت۶۹۲ نمونه از ۴۰ ترانشه و حفر ۱۳ گمانه اکتشافی به میزان ۹۵/۱۳۳۵ متر و برداشت ۳۱۸ نمونه .

کانسار ۴ ارغش :

دسترسی به این منطقه از طریق کلاته حسن و روستای متروکه چشمه زرد میسر می‌باشد.سنگهای میزبان آن شامل لاتیت آندزیت و آمفیبول آندزیت، سنگ آهک، کنگلومرای ضخیم لایه ، واحد رسوبی آتشفشانی ،بازالت اسپیلیتی ،کراتوفیر،نهشته های سیلابی حاشیه رودخانه ها و آبرفتهای جوان ، واحد نفوذی گابرو ، گابرو دیوریت ، دایک آندزیتی و دیابازی و سیل آندزیتی است .این کانسار دارای رگه سیلیسی _کلسیتی با روندN۴۵W با شیب ۶۰ تا ۸۵ درجه جنوب غربی است .طول رگه ۷۵۰ متر و و ضخامت آن ۵/۰ تا ۵ متر می‌باشد. در بخش هایی رگه بیرون زدگی ندارد.

کلیه کارهای انجام شده:
۱- ۴۰ ترانشه در کانسار شماره ۳ و برداشت ۶۹۲ نمونه از آنها.عیارگیری طلا، نقره ،جیوه، آرسنیک و آنتیموان.
۲- نقشه توپوگرافی و زمین شناسی۵۰۰: ۱ از کانسارهای ۱،۲،۳،۴،۵ .
۳- برداشت ۱۰۲ نمونه از ۹ ترانشه جهت آنالیز طلا و چند عنصر دیگر .
۴- حفر ۱۳ ترانشه از کانسار ۲ و برداشت ۶۶ نمونه.
۵- برداشت ۸۱ نمونه از ۱۱ ترانشه از کانسار شماره ۴ .
۶- حفر ۱۲ ترانشه از کانسار شماره ۵ و برداشت ۱۴۰ نمونه از آنها.
۷- حفر لاگینگ، ۱۴ گمانه اکتشافی از کانسار شماره ۳ و برداشت۳۱۸ نمونه از آن .
۸- استخراج حدود ۲۰۰۰ تن ماده معدنی از کانسار شماره ۳.
۹- استحصال ۲۱۱/۳ کیلوگرم طلای خالص از ۱۲۰۰ تن ماده معدنی استخراج شده از کانسار شماره ۳.
۱۰- ساخت ۴ عدد حوضچه (Leach) به ابعاد ۱۵/۱×۷×۶ متر و ۴ عدد حوضچه استحصال به ابعاد۸۰/۱×۵×۳.
۱۱- احداث ساختمان اداری و اتاق‌های کنترل ،کوره ذوب و ژنراتور.
۱۲- نصب دستگاه سنگ شکن و کوره ذوب طلا.
۱۳- راه اندازی آزمایشگاه صحرایی در محل معدن جهت اندازه گیری عیار طلا در ماده معدنی و باطله بر جای مانده از آن به منظور محاسبه درصد بازیابی.



معدنکاری:

کانسنگ استخراج شده بعد از حمل از کارگاه استخراج به محل دپوی سنگ شکن، توسط دو عدد سنگ‌شکن فکی با ابعاد دهانه cm ۴۰×۷۰ و یک سنگ‌شکن چکشی خردایش گردیده که محصول نهایی با دانه‌بندی d۸۰ در حدود ۳-۲ میلیمتر خواهد بود.
بعد از خردایش عملیات آماده سازی خوراک انجام می‌گیرد و خوراک به کنار حوضچه منتقل می‌گردد.
جهت عملیات استحصال طلا بروش Vat Leaching عدد حوضچه لیچ و آرامش ساخته شده است.
حوضچه لیچ به ابعاد ۱.۱۵× ۷×۶ با شیب ۳% به یک طرف و حوضچه آرامش به ابعاد ۱.۸×۵×۳ با سطوحی غیرقابل نفوذ ساخته شده‌اند. کف حوضچه لیچ با یک سطح مشبک کاذب با استفاده از چوب و تخته و گونی پوشانده که ضخامتی در حدود ۱۰ سانتیمتر را دارد. بعد از انتقال ماده معدنی به داخل حوضچه لیچ که تقریباً ظرفیتی در حدود ۴۵-۴۰ تن را دارد، در داخل حوضچه آرامش نیز با افزودن مواد شیمیایی مورد نیاز (سیانیدسدیم، مواد قلیایی و اکسیدان) محلولی در حدود ۱۵-۱۲ ساخته خواهد شد و آنگاه محلول حاضر به داخل حوضچه لیچ بر روی ماده معدنی پمپاژ می‌گردد. بعد از چندین مرحله پمپاژ و تخلیه، طلا از داخل کانسنگ وارد محلول می شود (بصورت کمپلکس خطی سیانور).
جهت آزادسازی طلا از کمپلکس مربوطه، در داخل جعبه‌ای که از قبل طراحی شده مقداری فویل روی قرار داده می‌شود آنگاه محلول باردار از داخل فویل روی عبور داده می‌شود (دبی ۱۵-۱۰ لیتر در دقیقه) که این مرحله نیز ۷-۵ روز بصورت سیکل بسته انجام خواهد گرفت. واکنش بین Au و Zn بصورت زیر است :
بعد از اطمینان از ترسیب طلا، فویل‌های روی حاوی طلا جمع‌آوری و در اسید سولفوریک غلیظ ۹۸% لیچ و بعد از فیلتراسیون لجن طلا آماده خشک کردن و ذوب خواهد بود.



منبع: پایگاه ملی داده ها